اکوایران: با ورود به روز شصتم آتش‌بس، خاورمیانه همچنان در وضعیتی میان جنگ و دیپلماسی قرار دارد؛ وضعیتی که در آن هم‌زمان با ادامه تبادل پیام‌های سیاسی میان تهران و واشنگتن، گزارش‌هایی از درگیری‌های محدود و هدفمند در برخی نقاط از جمله جنوب کشور نیز منتشر می‌شود. در همین چارچوب، محمود شمس‌الواعظین، عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت در گفت‌وگو با اکوایران، به بررسی ابعاد مختلف این وضعیت پرداخت.

به گزارش اکوایران، با ورود به روز شصتم آتش‌بس، خاورمیانه همچنان در وضعیتی میان جنگ و دیپلماسی قرار دارد؛ وضعیتی که در آن هم‌زمان با ادامه تبادل پیام‌های سیاسی میان تهران و واشنگتن، گزارش‌هایی از درگیری‌های محدود و هدفمند در برخی نقاط از جمله جنوب کشور نیز منتشر می‌شود. این هم‌زمانیِ «تنش کنترل‌شده» و «مذاکره فعال»، بار دیگر این پرسش را در مرکز توجه قرار داده که آیا مسیر فعلی می‌تواند به تثبیت یک توافق پایدار منتهی شود یا منطقه همچنان در مدار بحران‌های مقطعی باقی خواهد ماند.

در چنین شرایطی، تحلیل روند موجود و نسبت آن با آینده مذاکرات، نقش بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، و همچنین میزان تأثیر عوامل بیرونی بر روند گفت‌وگوها اهمیت دوچندان یافته است. در همین چارچوب، محمود شمس‌الواعظین، روزنامه‌نگار و عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت، در گفت‌وگو با اکوایران، به بررسی ابعاد مختلف این وضعیت پرداخته است. او همچنین از چشم‌انداز احتمالی کاهش تنش‌ها، محدودیت‌های درگیری‌های جاری و امکان شکل‌گیری یک نظم جدید منطقه‌ای سخن گفته است.

شمس‌الواعظین: تنش‌های کنونی در مسیر کاهش و کنترل قرار دارد

شمس الواعظین

شمس‌الواعظین، روزنامه‌نگار و عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت، در گفت‌وگویی با اکوایران، تحولات روز شصتم آتش‌بس و وضعیت هم‌زمان تبادل پیام‌ها و تنش‌های محدود نظامی میان ایران و آمریکا را «روندی کنترل‌شده و مدیریت‌شده» توصیف کرد و گفت این وضعیت در مجموع به سمت کاهش احتمال ازسرگیری جنگ حرکت می‌کند.

او با اشاره به استمرار برخی درگیری‌های محدود در جنوب کشور و همچنین اقدامات متقابل نظامی، تأکید کرد که این تحرکات در چارچوبی «منضبط و حساب‌شده» از سوی طرف‌های درگیر انجام می‌شود و بیشتر با هدف ارسال پیام و مدیریت موضع‌گیری‌ها است تا ورود به یک جنگ گسترده.

شمس‌الواعظین در ادامه درباره چشم‌انداز مذاکرات گفت: اگرچه درگیری‌های پراکنده و واکنش‌های متقابل نظامی همچنان مشاهده می‌شود، اما در مجموع نشانه‌ها حاکی از حرکت تدریجی به سمت یک توافق یا دست‌کم تثبیت آتش‌بس است. به گفته او، این روند به معنای «مثبت بودن قطعی شرایط» نیست، اما چشم‌انداز موجود از کاهش تنش حکایت دارد.

این روزنامه‌نگار در بخش دیگری از سخنان خود به نقش لابی اسرائیل در واشنگتن نیز اشاره کرد و آن را یکی از عوامل تأثیرگذار بر روند مذاکرات دانست. او گفت تلاش‌هایی برای برهم زدن روند گفت‌وگوها از سوی برخی جریان‌ها در حال انجام است، اما این تأثیرگذاری در شرایط فعلی محدودتر از گذشته شده است.

او افزود: هم‌زمان با تحولات داخلی اسرائیل و مسائل سیاسی این کشور، امکان اثرگذاری مستقیم آن بر تصمیمات آمریکا نیز کاهش یافته است.

شمس‌الواعظین با اشاره به تحولات داخلی آمریکا و فضای انتخاباتی و ساختاری این کشور اعلام کرد که در مجموع روند موجود نشان می‌دهد احتمال ازسرگیری جنگ کاهش یافته و طرف‌ها بیشتر به سمت مدیریت تنش و حفظ وضعیت موجود حرکت می‌کنند.

او تأکید کرد که پس از جنگ اخیر، بازگشت به سطح درگیری‌های گسترده پیشین بسیار دشوار خواهد بود و طرف‌ها بیشتر در چارچوب اقدامات محدود و پیام‌محور عمل خواهند کرد.

او در توضیح این وضعیت گفت: پس از یک درگیری گسترده، تکرار جنگ در همان ابعاد عملاً دشوار است و آنچه ممکن است رخ دهد، صرفاً ضربات محدود و کنترل‌شده برای ارسال پیام و تقویت موقعیت مذاکراتی خواهد بود. به گفته او، این وضعیت به معنای تثبیت آتش‌بس و کاهش تدریجی تنش‌ها در منطقه است.

در بخش پایانی این گفت‌وگو، شمس‌الواعظین به روابط ایران با کشورهای عربی منطقه از جمله امارات، بحرین و کویت اشاره کرد و گفت شرایط جنگی اخیر موجب افزایش تنش در روابط تهران با برخی همسایگان شده است.

او تأکید کرد که در شرایط جنگ، واکنش‌های نظامی تابع قواعد خاص خود است و هرگونه حمله از سوی پایگاه‌های مورد استفاده برای عملیات علیه ایران، می‌تواند با پاسخ متقابل مواجه شود.

او در عین حال ابراز امیدواری کرد که با پایان یافتن درگیری‌ها، روابط ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس به وضعیت عادی بازگردد و فضای منطقه به سمت آرامش حرکت کند. او همچنین احتمال شکل‌گیری یک «نظم نوین منطقه‌ای» در خلیج فارس را در آینده مطرح کرد و گفت تحولات اخیر می‌تواند زمینه‌ساز بازتعریف ترتیبات امنیتی و سیاسی در منطقه باشد.