به گزارش اکوایران، ایران و اسرائیل پس از تبادل آتشی کوتاه اما نسبتا شدید، درگیری را متوقف کردهاند. این رویارویی، آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا را که از ۸ آوریل برقرار شده بود، تا آستانه فروپاشی پیش برد؛ آتشبسی که تهران اصرار دارد متحدان مربوطه را نیز شامل میشود. در واقع، ایران با عمل به وعده خود مبنی بر هدف قرار دادن اسرائیل در صورت حمله به بیروت، امیدوار است جایگاه خود را در میان متحدان منطقهای تحکیم بخشیده و قوانین جدیدی برای تعامل با اسرائیل وضع کند.
پیام اصلی: ما را آزمایش نکنید!
به نوشته امواج مدیا، به گفته یک منبع آگاه ایرانی، با حملات اخیر به اسرائیل، پیام اساسی تهران به ایالات متحده این است: «ما را آزمایش نکنید»؛ و اینکه جمهوری اسلامی نه از جنگ میترسد و نه از دیپلماسی با آمریکا.
اکوایران: با حمله نظامی اخیر ایران به اسرائیل که به هواخواهی از حزبالله انجام میشود، در واقع ما وارد مرحلهی جدیدی از این درگیری شدهایم.
در همین حال، همزمان با بسته شدن حریم هوایی ایران در بحبوحه تبادل آتش، وبسایتهای ردیابی پرواز تأکید کردند یک هواپیما از آسمان ایران عبور کرده است: هواپیمایی که از امارات متحده عربی به تهران پرواز میکرد. گمانهزنیها در رسانههای اجتماعی ایران بر این متمرکز بوده که آیا یک تیم اماراتی احتمالاً برای کمک به پایان دادن به درگیری با اسرائیل در این هواپیما حضور داشته است یا خیر. با این حال، به گفته یک منبع سیاسی، این هواپیما حامل یک هیئت ایرانی برای «همکاری اقتصادی» در امارات بوده است.
جنگی مدیریتشده؛ آستانه ریسکپذیری فراتر از تصور
حسین موسویان، دیپلمات سابق ایرانی، در شبکههای اجتماعی، تبادل آتش را «جنگی مدیریتشده» توصیف و استدلال کرد که تشدید تنشها ممکن است به ایران کمک کرده باشد تا از بنبست دیپلماتیک با ایالات متحده عبور کند و در نهایت به توافق برسد. موسویان خاطرنشان کرد که پاکستان، به عنوان میانجی، اخیراً حامل پیامی برای تهران بوده و طی این درگیری هم ایران آشکارا از حمله به پایگاههای ایالات متحده یا کشورهای عربی خلیج فارس خودداری کرده و فقط بر اسرائیل تمرکز کرده است - که به نظر او، همه اینها به فعالیتهای پشت پرده موازی با حملات اشاره دارد.
آپارتمانهای ویرانشده طی حمله اسرائیل به ضاحیه در حومه جنوبی بیروت، 7 ژوئن 2026/ عکس از خبرگزاری آسوشیتدپرس
موسویان استدلال کرد که انگیزه غالب، توافق را ترجیح میدهد: ترامپ با انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر، جام جهانی فوتبال و بحران انرژی جهانی روبرو است؛ ایران با مسائل اقتصادی روبرو است. هر دو طرف بیش از دور دیگری از جنگ به توافق نیاز دارند. موسویان نوشت: «شانسی برای توافق کوتاهمدت بین ایران و ایالات متحده برای عبور از بحران فعلی وجود دارد، اما برای صلح پایدار، هر دو طرف به مذاکرات جامع و جدی نیاز دارند».
توقف خصومتها در لبنان، یکی از شروط اصلی آتشبس از سوی با ایالات متحده از سوی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. در این زمینه، تهران قبل از حمله اخیر به بیروت، به تلآویو در مورد تشدید تنش هشدار داده بود. ایران با هدف قرار دادن اسرائیل، به وعده خود عمل کرد و شاید به اسرائیل و ایالات متحده نشان داد که تحمل ریسک آن بالاتر از آن چیزی است که قبلاً تصور میشد.
مسیر توافق از بیروت میگذرد؛ هیچ کس جنگ تمام عیار نمیخواهد
رویارویی ایران و اسرائیل جدیدترین آزمون آتشبسی است که به طرز شگفتآوری پایدار بوده است. از اوایل ماه مه، ایران و ایالات متحده چندین دور حمله متقابل داشتهاند - هر طرف دیگری را به نقض متهم میکند - با این حال آتشبس هر بار حفظ شده است. این الگو نشان میدهد که در زیر این سیاست تهاجمی، نه تهران و نه واشنگتن تمایلی به جنگ تمام عیار ندارند و هر دو احتمالاً توافق را به دور دیگری از تشدید تنش ترجیح میدهند.
بقایای موشک ایرانی که در نزدیکی شهر اریحا در کرانه باختری فرود آمده، 8 ژوئن2026/ عکس از خبرگزاری آسوشیتدپرس
با این همه سوال اصلی این است که آیا توقف درگیری میان ایران و اسرائیل به اندازه کافی طولانی خواهد بود تا دیپلماسی ایران و ایالات متحده بتواند قدرت بگیرد. انگیزههای ساختاری برای توافق همچنان پابرجاست - ترامپ قبل از انتخابات میاندورهای نوامبر به یک پیروزی در سیاست خارجی نیاز دارد، ایران برای مقابله با بحران اقتصادی رو به تشدید به کاهش تحریمها نیاز دارد و بازارهای جهانی انرژی به بازگشایی کامل تنگه هرمز نیاز دارند. اما جبهه لبنان یک عامل غیرقابل پیشبینی است. تا زمانی که اسرائیل به حملات خود به حزبالله ادامه میدهد و ایران خود را ملزم به رعایت دکترین پاسخ میداند، مسیر آتشبس ایران و آمریکا به همان اندازه که از تهران یا واشنگتن میگذرد، از بیروت نیز میگذرد. در واقع، تبادل آتش اخیر نشان میدهد که تشدید تنشهای محلی چقدر سریع میتواند چارچوب وسیعتر را تهدید کند.
دکترین استراتژیکِ ابتکار عمل و قدرت تهاجمی
الجزیره هم در گزارشی اظهار داشته مقامات ایرانی پس از پایان تبادل آتش با اسرائیل -که نگرانیهایی را در مورد بازگشت به جنگ تمام عیار ایجاد کرده بود- آمادگی خود را برای رویارویی نظامی قویتر در صورت لزوم ابراز کردهاند. در واقع تهران حملات اخیر علیه اسرائیل را در قالب «دکترین استراتژیک» و بخشی از یک رویکرد نظامی توصیف میکنند که اولویت آن «ابتکار عمل و قدرت تهاجمی» است.
اکوایران: این برای اولین بار است که ایران پس از حمله اسرائیل به خاک کشور دیگری غیر از ایران، به اسرائیل حمله میکند. این بدان معناست که خطوط نبرد و قواعد بازی جابجا شدهاند.
بر اساس این گزارش، مقامات ایران ارزش حملات اخیر علیه اسرائیل را فراتر از یک پاسخ نظامی ساده دانستند و با آغاز عملیات «نصر» - که به معنای پیروزی است - نشان دادند که مایلند فوراً هشدار بازدارندهای را برای محدوده ضاحیه در حاشیه جنوبی بیروت اعمال کنند - و نه مانند موارد قبلی حملات علیه اسرائیل واکنش نشان دهند. در واقع، این اقدام غیرمنتظره با سیاست دیرینه جذب اولیه ضربه و تلافی در زمان و مکان بعدی متفاوت است.
ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء، بعد از ظهر دوشنبه، پس از تبادل چندین دور آتش بین ایران و اسرائیل به مدت چند ساعت، در بیانیهای گفت: «همانطور که قول داده بودیم، عمل کردیم». او گفت جمهوری اسلامی و محور مقاومت «هرگز در برابر دشمنانی که در جنگ شکست خوردهاند، تسلیم نخواهند شد». این فرماندهی بعداً اعلام کرد که حملاتش پایان یافته است، اما در صورت ادامه هدف قرار دادن لبنان توسط اسرائیل، نسبت به حملات شدیدتر هشدار داد.
پیشرفت دوهفتهای؟
در همین شرایط، سیانان گزارش داده رئیس جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ ادعا کرده که ایالات متحده در دو هفته آینده «پیروزی کامل» بر ایران را اعلام خواهد کرد. او روز دوشنبه گفت: «آنها حاضرند همه چیز را به ما بدهند، آنها حاضرند هیچ سلاح هستهای نداشته باشند». این اولین باری نیست که او وعده پیشرفت قابل توجه در «دو هفته» را میدهد. پیش از این او وعده داده بود آتشبس با ایران دو هفته طول بکشد تا مذاکرهکنندگان به توافقی برای پایان دادن به جنگ برسند.
دیدار ترامپ و نتانیاهو در مارالاگو فلوریدا، دسامبر ۲۰۲۵/ عکس از گتی ایمیجز
همچنین به گفته یک منبع اسرائیلی و یک مقام آمریکایی، اسرائیل در حال آماده شدن برای یک حمله قابل توجه در تهران در روز دوشنبه بود که ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، را متقاعد کرد که دست نگه دارد. کمی پس از تماس تلفنی بین ترامپ و نتانیاهو در روز دوشنبه، رهبر اسرائیل اعلام کرد که درخواست ایالات متحده برای توقف حملات به ایران را پذیرفته است، اما گفت که حملات در لبنان ادامه خواهد یافت. این دومین تماس تلفنی ترامپ با نتانیاهو در عرض چند ساعت بود. ترامپ در مصاحبه تلفنی با اکسیوس گفته که به نخست وزیر اسرائیل هشدار داده که اگر به جنگ با ایران بازگردد، ممکن است خود را در جنگ تنها ببیند.
تلافی نکن
یک منبع اسرائیلی به آکسیوس گفته که ارتش اسرائیل پیش از حمله به بیروت، فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) را مطلع کرده بودند، اما کاخ سفید را در جریان نگذاشته بود. یک مقام آمریکایی گفت که ترامپ - که چند روز قبل در یک تماس تلفنی پرتنش، ترمز حمله برنامهریزی شده مشابهی از سوی اسرائیل را کشیده بود - از این حمله ناراضی بود.
به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ عصر یکشنبه با نتانیاهو تماس گرفت و از او خواست که تلافی نکند. به گفته یک منبع اسرائیلی ترامپ استدلال کرد که یا ظرف چند روز با ایران به توافقی خواهد رسید که حملات را غیرضروری میکند، یا این کار را نخواهد کرد - که در این صورت، ممکن است حملات به ایران را خودش رهبری کند. دو مقام آمریکایی و یک منبع اسرائیلی سوم گفتند که این تماس بسیار آرامتر از تماس چند روز قبل بود، زمانی که ترامپ نتانیاهو را «دیوانه لعنتی» خطاب کرد. یکی از مقامات آمریکایی این تماس را «مودبانه» توصیف کرد و مقام دوم آمریکایی خاطرنشان کرد که «هیچکس فریاد نزد.»
برای ما بد میشود!
به گفته منبع اسرائیلی، نتانیاهو در این گفتوگو استدلال کرد که عدم پاسخ به حمله ایران برای اسرائیل، برای ایالات متحده و برای توافقی که ترامپ سعی در مذاکره برای آن داشت، بد خواهد بود. استدلال او این بود که عدم اقدام، این پیام را ارسال میکند که ایران دست بالا را دارد و میتواند ایالات متحده و اسرائیل را از اقدام نظامی بازدارد.
موشکهای ایرانی شلیکشده به سمت اسرائیل در آسمان شهر الخلیل در کرانه باختری/ عکس از گتی ایمیجز
به نوشته آکسیوس، نتانیاهو در نهایت پس از ملاقات با مقامات ارشد امنیتی و نظامی، به کاخ سفید اطلاع داد که تصمیم به ادامه حملات گرفته است. ترامپ به آکسیوس گفته اسرائیل «خیلی دیر به ما در مورد حملات روز یکشنبه اطلاع داد. آنها از قبل در راه بودند. اما در نهایت من [حمله اسرائیل] را محدود کردم». یک مقام اسرائیلی هم تأیید کرد که نتانیاهو و دیگر مقامات اسرائیلی یکشنبه شب با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، صحبت کردند تا در مورد اهدافی که قرار بود مورد حمله قرار گیرند، به تفاهم برسند.
دو مقام دفاعی ایالات متحده گفتند، در حالی که ارتش ایالات متحده در حملات اسرائیل شرکت نکرد، اما به ارتش اسرائیل کمک کرد تا موشکهای ایرانی را رهگیری کند. ترامپ همچنین به اکسیوس گفته که از پنج کشور مختلف در منطقه تماسهایی دریافت کرده که از او خواستهاند نتانیاهو را برای توقف حملات تحت فشار قرار دهد. ترامپ گفت: «این کشورها بسیار نگران بودند. آنها عاشق توافقی هستند که ما در مورد آن مذاکره کردهایم.»
به نوشته راوید، وقایع ۲۴ ساعت گذشته گواه دیگری است بر اینکه منافع استراتژیک ایالات متحده و اسرائیل - و منافع سیاسی ترامپ و نتانیاهو - هر روز بیشتر از هم فاصله میگیرند. به گفته یک مقام آمریکای: «بیبی برای ادامه حیات سیاسی در اسرائیل به جنگ نیاز دارد و ترامپ برای حفظ حیات سیاسی در آمریکا به پایان جنگ نیاز دارد.»
