بهگزارش اکوایران به نقل از اقتصادنیوز، درحالی که مقامات ایران و آمریکا در روزهای پایانی مذاکرات برای امضای تفاهمنامهای برای پایان دادن به تقابل کنونی هستند، روز گذشته سالگرد جنگ 12 روزه آمریکا و اسرائیل برعلیه ایران بود.
پیامدهای این جنگ همچنان بر فضای سیاسی ایران سایه انداخته است.
توافق 60 روزه
مازیار معتمدی در الجزیره نوشت: نشانههای موجود حاکی از آن است که تهران و واشنگتن به امضای تفاهمنامهای برای آتش بس 60 روزه و ادامه مذاکرات گستردهتر برای صلح و همکاری، نزدیک شدهاند.
با این حال، در ایران همچنان نگرانیهایی درباره سرنوشت این مذاکرات و احتمال تلاش اسرائیل برای ایجاد اختلال در روند آن وجود دارد.
برگزاری مراسم سالگرد فرماندهان
همزمان با ادامه مذاکرات، شهرهای مختلف ایران میزبان مراسم بزرگداشت فرماندهان ارشد نظامی هستند که در فاصله ۱۳ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵ ، و در جریان جنگ دوازده روزه به شهادت رسیدند.
رسانهها و نهادهای رسمی ایران در یک سال گذشته این فرماندهان را در قالب روایتهای مذهبی و حماسی معرفی کردهاند. در بسیاری از پوسترها و برنامههای تبلیغاتی، آنان به عنوان یاران امام حسین و نمادهای مقاومت در برابر ظلم و تجاوز خارجی تصویر شدهاند؛ روایتی که بر مفهوم شهادت در فرهنگ شیعی تکیه دارد.
دانشگاهها نیز قرار است مراسم جداگانهای برای دانشمندان هستهای و فیزیکدانانی که در جریان آن جنگ به شهادت رسیدند برگزار کنند؛ از جمله محمدمهدی طهرانچی.
یک سال دشوار و خونین
براساس آمارهای رسمی، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه سال گذشته بیش از هزار کشته در ایران برجای گذاشت که صدها نفر از آنها غیرنظامی و دهها نفر کودک بودند.
در جنگ گستردهتر و جدیدتری که پس از آن میان ایران، آمریکا و اسرائیل شکل گرفت نیز دستکم ۳۴۶۸ نفر کشته شدهاند که نزدیک به نیمی از آنها غیرنظامیان بودهاند.
به این ترتیب، ایران طی دوازده ماه گذشته یکی از پرهزینهترین دورههای تاریخ معاصر خود را تجربه کرده است؛ دورهای که دولت آن را بخشی از مبارزه برای حفظ استقلال و مقابله با سلطه خارجی توصیف میکند.
عراقچی: جنگ نتیجه مقاومت بود، نه مذاکره
عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگویی با تلویزیون دولتی این کشور تأکید کرد که ایران پس از جنگ ۱۲ روزه حاضر نشد در برابر خواستههای آمریکا، از جمله توقف کامل غنیسازی هستهای در خاک ایران، عقبنشینی کند.
او گفت: «مذاکرات منجر به جنگ نشد؛ مقاومت منجر به جنگ شد. دشمنان ما خواستههایی داشتند که تلاش کردند در مذاکرات به آنها برسند. وقتی مقاومت کردیم، به جنگ روی آوردند.»
به گفته عراقچی، حفظ همین رویکرد برای صیانت از حاکمیت ملی ایران ضروری است و نباید در مذاکرات کنونی نیز از آن فاصله گرفت.
تهران خود را در موقعیت بهتری میبیند
با وجود خسارتهای گسترده انسانی و اقتصادی، مقامهای ایرانی معتقدند که ایران امروز نسبت به سال گذشته در موقعیت بهتری قرار دارد.
از نگاه آنان، ایران نه تنها توانسته از دو جنگ مستقیم با آمریکا و اسرائیل عبور کند، بلکه کنترل عملی تنگه هرمز را نیز در دست گرفته است؛ گذرگاهی که پیش از جنگ حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت از آن عبور میکرد و نقش کلیدی در بازار انرژی جهان دارد.
غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه ایران میگوید که رهبران آمریکا هنوز به درستی ایدئولوژی و میزان پایداری نظام ایران را درک نکردهاند و تهران آماده پرداخت هزینههای بیشتری برای ادامه مسیر خود است.
او با اشاره به فرارسیدن ماه محرم و روز عاشورا، این ایام را «ماه پیروزی خون بر شمشیر» توصیف کرد و گفت نیروهای مسلح ایران آمادگی کامل برای ادامه مقابله با آمریکا را دارند.
تمجید از راهبرد مقاومت در مراسمات
فرماندهان نظامی ایران نیز در مراسمهای سالگرد جنگ تلاش میکنند تا تصویری پیروزمندانه از عملکرد جمهوری اسلامی ایران را ارائه دهند.
علی فدوی، جانشین فرمانده کل سپاه در یکی از مراسمهای یادبود اعلام کرد که عملیات نظامی ایران علیه اسرائیل در سال گذشته هیمنه پوشالی دشمنان را در هم شکست.
علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز در بیانیهای نوشت که جهان بهزودی صدای پیروزی بزرگ ایران و ملت ایران را خواهد شنید و مقاومت بر دشمن متجاوز و تروریست غلبه خواهد کرد.
صدای جبهه پایداری درآمد
نویسنده مدعی شد: در حالی که برخی مقامها از نزدیک بودن توافق سخن میگویند، برخی از جریانهای سیاسی در ایران با مفاد احتمالی آن موافق نیستند.
برخی از این افراد که به جبهه پایداری شناخته میشوند، نسبت به جزئیات توافقی که گزارشهایی درباره آن در رسانهها منتشر شده انتقاد دارند. موضوعاتی مانند آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، وضعیت تنگه هرمز و آینده برنامه هستهای از مهمترین محورهای اختلاف هستند.
این جریانها توافق احتمالی را با برجام سال ۲۰۱۵ مقایسه میکنند.
محمود نبویان، نماینده مجلس و از چهرههای نزدیک به این جریان هشدار داده که توافق جدید ممکن است حتی از نسخههای قبلی نیز برای ایران زیانبارتر باشد و تهران در آستانه دادن امتیازات بیشتری قرار گرفته است.
حمایت رسانهها از مذاکرات
روزنامه جوان در یادداشتی نوشت که هرچند احتمال موفقیت مذاکرات چندان بالا نیست، اما هزینه تلاش نکردن برای رسیدن به توافق میتواند از هزینه خود مذاکره بیشتر باشد.
در نتیجه، فضای سیاسی ایران امروز میان دو روایت در نوسان است: از یک سو تأکید بر مقاومت، پیروزی و ایستادگی در برابر فشار خارجی؛ و از سوی دیگر تلاش برای دستیابی به توافقی که بتواند کشور را از ادامه جنگ، فشار اقتصادی و بیثباتی دور کند.
به همین دلیل، در حالی که مراسم یادبود جانباختگان جنگ سال گذشته در سراسر ایران برگزار میشود، نگاه بسیاری از ناظران به مذاکراتی دوخته شده که ممکن است در روزهای آینده مسیر جدیدی را برای روابط تهران و واشنگتن رقم بزند.
