به گزارش اکوایران، درحالیکه تبادل آتش میان ایالات متحده و ایران بار دیگر شدت گرفته، اسرائیل در ظاهر فعلاً از ورود به جنگ خودداری کرده است. به نظر میرسد که ایالات متحده، دولتهای عرب خلیج فارس و دستکم در حال حاضر خود اسرائیل هم با این شرایط همراه باشند.
نگرانی کشورهای منطقه از ورود اسرائیل
به نوشته والاستریت ژورنال، مقامهای آمریکایی و منطقهای نگراناند که ورود دوباره اسرائیل به درگیری، در شرایطی که آنها تلاش میکنند امتیازات دیپلماتیک بگیرند و از وقوع یک جنگ تمامعیار جلوگیری کنند، متغیری اخلالگر ایجاد کند. افراد آگاه از این موضوع گفتهاند که واشنگتن از اسرائیل خواسته فعلاً از این درگیری کنار بماند.
مقامهای عرب آگاه از این مذاکرات گفتند کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس در حال لابیگری با آمریکا هستند تا اطمینان حاصل کنند اسرائیل حملات خود به ایران را از سر نگیرد. به گفته این مقامها، آنها بیم دارند که دخالت اسرائیل واکنشی شدید از سوی تهران را به دنبال داشته باشد که احتمالاً زیرساختهای انرژی آنها را هدف قرار دهد. این امر همچنین از نظر سیاسی پیوستن کشورهای خلیج فارس به حملات علیه ایران، در صورت ضرورت، را برای آنها دشوارتر خواهد کرد. میانجیهای منطقهای نیز به این تلاش پیوستهاند و استدلال میکنند که دخالت اسرائیل بازگشت به مذاکرات صلح را دشوارتر خواهد کرد.
به گفته آندریاس کریگ، مدرس ارشد دانشکده مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن: «در حال حاضر، این تشدید تنش نسبتاً محدود است و همه طرفها میدانند که مسیری برای بازگشت به میز مذاکره وجود دارد. اگر اسرائیلیها را وارد این ماجرا کند، ممکن است به یک آشفتگی واقعی تبدیل شود.»
فعلاً تمایل به تبادل آتش ندارند
اهداف جنگی آمریکا و اسرائیل در بهار از یکدیگر فاصله گرفت، ترامپ، به دلیل نگرانی از اینکه اختلال در عرضه انرژی میتواند اقتصاد جهان را به سقوط بکشاند، راهحل دیپلماتیک را دنبال کرد. مقامهای اسرائیلی شکایت کردهاند که ترامپ جنگ را خیلی زود متوقف کرد. اما با فروپاشی آتشبس موقتی که قرار بود راه را برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات صلح هموار کند، ممکن است تحولات دوباره مطابق با خواسته اسرائیل تغییر مسیر داده باشد.
زنی در تهران در ماه مه از کنار یک نقاشی دیواری با موضوع جنگ عبور میکند/عکس از وحید سلیمی از آسوشیتدپرس
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره ایران با وزیران و رؤسای نهادهای امنیتی خود گفتوگو کرده است. مقامها و تحلیلگران میگویند این رژیم فعلاً از اینکه کنار بایستد و اجازه دهد فشارهای اقتصادی افزایش یابد، خشنود است، اما در صورت مورد حمله قرار گرفتن وارد درگیری خواهد شد.
به نظر میرسد ایران نیز خواهان این است که اسرائیل را از جنگ دور نگه دارد. تهران حملات خود را بر پایگاه های نظامی آمریکا در کویت، بحرین و اردن، متمرکز کرده است؛ جاییکه در پی حمله موشکی به پایگاهی که نیروهای آمریکایی در آن مستقر بودند، دستکم دو نظامی آمریکایی کشته شدند.
یک عنصر کنترلناشدنی؛ میخواهد «همه را بمباران کند»!
این خطر وجود دارد که درگیریها در منطقه تشدید شوند و اسرائیل را نیز به داخل جنگ بکشاند. انصارالله یمن، که بیش از دو سال است به سوی اسرائیل موشک شلیک میکنند، تهدید کرده دریای سرخ را محاصره کند؛ اقدامی که حتی بخش بیشتری از عرضه نفت خلیج فارس را قطع خواهد کرد. همچنین این احتمال وجود دارد که ترامپ برای انجام یک حمله یا عملیات گستردهتر بهمنظور پایان دادن به بنبست، به کمک اسرائیل نیاز پیدا کند. ترامپ درباره گزینههای تشدید درگیری نیز توجیه شده است.
به گفته تحلیلگران، اسرائیل به ریاست نتانیاهو، هماینک آماده است که از موضع نظامی خود عقبنشینی کند/عکس از رویترز
والاستریت ژورنال گزارش داده است که او بهصورت علنی و خصوصی شکایت کرده که غریزه نتانیاهو برای تشدید تنش، تلاشهای او برای پایان دادن به درگیریها در غزه، لبنان و ایران را پیچیده کرده است. به گفته فردی که اظهارات ترامپ را شنیده، او به مشاوران خود گفته هیچکس نمیتواند از پس نتانیاهو برآید؛ کسی که به گفته ترامپ میخواهد «همه را بمباران کند.»
الیزابت تسورکوف، پژوهشگر ارشد غیرمقیم در مؤسسه نیو لاینز برای راهبرد و سیاست، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، گفت: «برداشت در دولت ترامپ این است که اسرائیل یک عنصر کنترلناشدنی است. هماینک منطق این است که تنش تشدید نشود و وقتی بازیکنی را که یک عنصر کنترلناشدنی است وارد این ترکیب میکنید، کنترل اوضاع را از دست میدهید». به گفته ارز وینر، کارشناس مسائل منطقهای، تهدید حمله اسرائیل که فعلاً بهعنوان یک گزینه ذخیره نگه داشته شده است، به آمریکا اهرم فشاری میدهد که در تلاش برای احیای توافقی با ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز و پیشبرد مذاکرات هستهای است.
کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس در حال بررسی این موضوع هستند که آیا حملات مداوم ایران و کنترل این کشور بر تنگه هرمز ممکن است پای آنها را به جنگ میکشاند یا خیر. به گفته تحلیلگران، بیشتر این کشورها تمایلی ندارند این گونه به نظر بیاید که در حال جنگیدن در کنار اسرائیل هستند.
اسرائیل در حال آمادهسازی طرحهایی برای مقابله با تشدید تنش
در همین رابطه شبکه خبری سیانان از سه منبع اسرائیلی نقل میکند که اسرائیل درحالیکه نیروهایش در بالاترین سطح آمادهباش قرار دارند، در حال تدوین طرحهای عملیاتی برای تشدید بیشتر درگیری میان آمریکا و ایران است، اما فعلاً در حاشیه باقی مانده و برنامه فوری برای پیوستن به جنگ ندارد.
یک پل در جاده مواصلاتی رودان به بندرعباس در جنوب ایران، در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶، مورد حمله آمریکا قرار گرفت/عکس از امیرحسین خرگویی از ایسنا
این منابع گفتند که اسرائیل در دور تازه درگیریها که در اوایل ژوئیه، پس از حملات ایران در تنگه هرمز آغاز شد، مستقیماً مشارکت نداشته و واشنگتن نیز تاکنون از اسرائیل نخواسته وارد این کارزار شود. یکی از منابع گفت اگر ترامپ تصمیم بگیرد حملات را بهطور قابلتوجهی گسترش دهد و از اسرائیل بخواهد به جنگ بپیوندد، «ما آماده خواهیم بود.»
به گفته یکی دیگر از این منابع، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شامگاه دوشنبه یک نشست محدود امنیتی تشکیل داد تا آخرین تحولات مربوط به ایران را بررسی کند. در این نشست، سناریوهای احتمالیای مورد بحث قرار گرفت که در آنها چهبسا اسرائیل به درگیری کشیده شود: پیوستن به جنگ به درخواست واشنگتن؛ اقدامی از سوی ایران که واکنش تلافیجویانه اسرائیل را در پی داشته باشد؛ یا حمله پیشدستانه اسرائیل برای خنثی کردن آنچه این کشور یک تهدید قریبالوقوع تلقی میکند. ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، روز یکشنبه بر آمادگی ارتش تأکید کرد. او گفت: «ما برای بازگشت فوری به جنگ آمادهایم و با قدرتی عظیم علیه هر کسی که به ما آسیب برساند، اقدام خواهیم کرد.»
اهداف جذاب برای اسرائیل ولی خطرناک برای کشورهای منطقه
با وجود افزایش سطح آمادهباش، یکی از منابع گفت که اسرائیل از ادامه وضعیت موجود خشنود است: در حاشیه ماندن درحالیکه آمریکا و ایران همچنان به تبادل حملات ادامه میدهند و از دستیابی به توافق هستهای فاصله زیادی دارند و فشار اقتصادی همچنان در حال افزایش است.
مردی ایرانی در کنار یک نقاشی دیواری در خیابانی در تهران، در ۱۱ مه ۲۰۲۶ راه میرود/عکس از خبرگزاری رویترز
یکی از منابع گفت ارزیابی اسرائیل این است که حملات اخیر آمریکا به پلهای داخل ایران ضربه قابلتوجهی به شبکههای حملونقل و تجارت این کشور وارد کرده است. یک مقام ارشد اسرائیلی به سیانان گفت احتمال تشدید حملات در تنگه هرمز و کشیده شدن اسرائیل به دور تازه درگیریها طی روزهای اخیر افزایش یافته است، هرچند شرایط همچنان سیال است، زیرا اسرائیل تلاشهای میانجیگرانه منطقهای برای فروکش کردن بحران را از نزدیک دنبال میکند. این مقام گفت: «اوضاع پویاست» و خاطرنشان کرد که برخی چهرهها در حلقه نزدیک به ترامپ برای جلوگیری از تشدید گستردهتر تنش، بر دیپلماسی فشار میآورند.
یکی دیگر از مقامهای اسرائیلی گفت اگر اسرائیل در نهایت وارد جنگ شود، تلاش خواهد کرد اهداف با ارزش بالایی را هدف قرار دهد، بهویژه زیرساختهای انرژی و تأسیسات هستهای؛ اهدافی که اسرائیل از زمان کارزار ماه مارس خواهان حمله به آنها بوده، اما ترامپ مانع آن شده است. او گفت: «اینها اهدافی هستند که میتوانند سرنوشت جنگ را رقم بزنند، اما همزمان خطر بزرگی برای کشورهای خلیج فارس و قیمت نفت به همراه دارند و آمریکاییها تا این لحظه نخواستهاند چنین ریسکی را بپذیرند».
یکی از منابع گفت نتانیاهو در حال بررسی سفر به آمریکا در هفته آینده برای شرکت در مراسم تشییع سناتور لیندسی گراهام است و در حال بررسی امکان ترتیب دادن دیداری با ترامپ همزمان با این سفر است.