بازار سرمایه چین شاهد یک جابه‌جایی تاریخی است. شرکت تولیدکننده تراشه‌های حافظه CXMT با عبور از ارزش بازار ۵۰۰ میلیارد دلار، جای تِنسنت (Tencent) را به عنوان ارزشمندترین شرکت چین گرفته است؛ اتفاقی که از نگاه تحلیلگران تنها یک رکورد بورسی نیست، بلکه نشانه تغییر مسیر سرمایه‌گذاران از غول‌های اینترنتی به شرکت‌های سخت‌افزاری فعال در حوزه هوش مصنوعی و همسو با اولویت‌های راهبردی پکن است.

به گزارش اکوایران، رشد خیره‌کننده سهام CXMT در حالی رخ می‌دهد که این شرکت به یکی از مهم‌ترین بازیگران زنجیره تأمین زیرساخت هوش مصنوعی چین تبدیل شده است. تراشه‌های حافظه پرسرعت که در مراکز داده و سامانه‌های هوش مصنوعی استفاده می‌شوند، اکنون به یکی از حساس‌ترین حوزه‌های رقابت فناوری میان چین و آمریکا تبدیل شده‌اند و پکن سرمایه‌گذاری گسترده‌ای را برای دستیابی به خودکفایی در این بخش آغاز کرده است.

در مقابل، شرکت‌هایی که طی بیش از یک دهه گذشته موتور اصلی رشد بازار سهام چین بودند، اکنون با کاهش استقبال سرمایه‌گذاران روبه‌رو هستند. تنسنت، علی‌بابا و شیائومی امسال بخش قابل توجهی از ارزش بازار خود را از دست داده‌اند؛ موضوعی که هم به ضعف تقاضای داخلی چین و هم به کاهش جذابیت مدل کسب‌وکار پلتفرم‌های اینترنتی در مقایسه با شرکت‌های فعال در زیرساخت هوش مصنوعی بازمی‌گردد.

این تغییر از سال ۲۰۲۰ و پس از آغاز محدودیت‌های نظارتی دولت چین علیه شرکت‌های بزرگ فناوری شتاب گرفت. از آن زمان، سرمایه‌گذاران به تدریج توجه خود را از شرکت‌های اینترنتی به سمت صنایع راهبردی مورد حمایت دولت، از جمله نیمه‌هادی‌ها، تجهیزات هوش مصنوعی و رباتیک معطوف کرده‌اند.

شرکت های چینی

هوش مصنوعی، برنده جدید بازار سرمایه چین

آمارها نیز این تغییر را تایید می‌کند. سهم شرکت‌های سخت‌افزاری در شاخص MSCI China All Shares طی چند سال گذشته از کمتر از سه درصد به بیش از ۱۲ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که سهم خرده‌فروشان اینترنتی از بیش از ۱۵ درصد در سال ۲۰۲۰ به حدود هفت درصد کاهش یافته است. همچنین شاخص STAR50 که میزبان بسیاری از شرکت‌های نیمه‌هادی چین است، امسال حدود ۲۸ درصد رشد کرده، اما شاخص Hang Seng Tech که تنسنت و علی‌بابا از بزرگ‌ترین اجزای آن هستند، نزدیک به ۱۵ درصد افت داشته است.

تحلیلگران معتقدند رونق هوش مصنوعی در این تغییر نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است. در شرایطی که توسعه مدل‌های هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاری عظیم در مراکز داده نیاز دارد، شرکت‌های تولیدکننده تراشه، حافظه و سایر تجهیزات سخت‌افزاری از تقاضای فزاینده و درآمدهای قابل مشاهده‌تری برخوردار شده‌اند. در مقابل، بسیاری از شرکت‌های نرم‌افزاری همچنان درگیر رقابت شدید قیمتی هستند و هنوز نتوانسته‌اند سودآوری پایدار از خدمات هوش مصنوعی ایجاد کنند.

931643_2026-08-17_15-24-04

سیاست صنعتی پکن، موتور موج جدید سرمایه‌گذاری

این روند در چین پررنگ‌تر از سایر کشورهاست؛ زیرا دولت نقش فعالی در هدایت سرمایه‌گذاری صنعتی ایفا می‌کند. پکن توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، نیمه‌هادی‌های پیشرفته و ربات‌های انسان‌نما را به عنوان اولویت‌های ملی تعریف کرده و شی جین‌پینگ نیز بارها بر ضرورت دستیابی به پیشرفت‌های بنیادین در این حوزه‌ها برای کاهش وابستگی فناوری به غرب تأکید کرده است.

در همین حال، استقبال کم‌سابقه سرمایه‌گذاران از عرضه اولیه شرکت رباتیک Unitree نیز نشان می‌دهد بازار تنها به CXMT محدود نمی‌شود و موج جدیدی از شرکت‌های سخت‌افزاری هوش مصنوعی در حال جذب سرمایه هستند. بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند عرضه‌های اولیه آینده در بازارهای شانگهای و هنگ‌کنگ نیز عمدتاً متعلق به شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و نیمه‌هادی‌ها باشد.

این برتری ماندگار خواهد بود؟

البته برخی کارشناسان معتقدند این برتری دائمی نخواهد بود. به گفته آنها، در چرخه‌های فناوری معمولا ابتدا شرکت‌های سخت‌افزاری از موج سرمایه‌گذاری بهره‌مند می‌شوند و پس از تکمیل زیرساخت‌ها، نوبت شرکت‌های نرم‌افزاری و ارائه‌دهندگان خدمات هوش مصنوعی خواهد رسید. با این‌حال، در شرایط فعلی به نظر می‌رسد بازار بیش از هر چیز به شرکت‌هایی پاداش می‌دهد که بتوانند تجهیزات حیاتی مورد نیاز رقابت هوش مصنوعی را تولید کنند؛ مسیری که به خوبی با راهبرد خودکفایی فناوری چین نیز همسو است.