به گزارش اکوایران، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز جمعه گفت روسیه موافقت کرده است برای کمک به کاهش قیمت سوخت، دیزل مورد نیاز بازارهای جهانی را تأمین کند. دولت او نیز به‌طور موقت تحریم‌های آمریکا علیه سوخت روسیه را که با هدف محروم کردن مسکو از درآمدهای مورد نیاز برای ادامه جنگ در اوکراین وضع شده بودند، لغو کرد.
هدیه ترامپ به پوتین؟
به گزارش خبرگزاری رویترز، قیمت دیزل که در کشاورزی، گرمایش منازل و حمل‌ونقل جاده‌ای کالا کاربرد دارد، به سطوحی نزدیک به رکورد تاریخی رسیده است. این وضعیت برای جمهوری‌خواهان هم‌حزبی ترامپ، در آستانه انتخابات کنگره در سوم نوامبر، به یک خطر سیاسی تبدیل شده است؛ انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا جمهوری‌خواهان کنترل شکننده خود بر کنگره را حفظ خواهند کرد یا خیر. پس از اعلام این خبر، قیمت دیزل کاهش یافت، اما تحلیلگران گفتند این توافق ممکن است برای پایین نگه داشتن قیمت‌ها کافی نباشد.
اکوایران: کپلر اعلام کرده است صادرات نفت خام منطقه، بدون احتساب ایران، از اول تا ۲۸ سپتامبر به‌طور متوسط دست‌کم ۱۶.۵ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که به سطح پیش از جنگ نزدیک است.
ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نوشت که در گفت‌وگویی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، که آن را «بسیار موفقیت‌آمیز» توصیف کرد، دو طرف توافق کرده‌اند روسیه بلافاصله بیش از ۳۰۰ هزار تن متریک دیزل در اختیار بازارهای آمریکا و جهان قرار دهد. این مقدار معادل حدود ۲٫۲۵ میلیون بشکه سوخت است. آمریکا روزانه حدود ۱٫۵ میلیون بشکه دیزل صادر می‌کند. آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵، به دلیل جنگی که روسیه در سال ۲۰۲۲ آغاز کرد، شرکت‌های نفتی روسیه را تحریم کرده بود. صادرات دیزل به آمریکا می‌تواند میلیاردها دلار درآمد در اختیار مسکو قرار دهد؛ درآمدی که ممکن است به پوتین برای ادامه جنگ با اوکراین کمک کند.
ترامپ گفت روسیه در ماه نوامبر ۵۰۰ هزار تن دیگر و بلافاصله پس از آن یک میلیون تن دیگر سوخت دیزل تأمین خواهد کرد. او افزود که محموله‌های بیشتری نیز ارسال خواهند شد؛ موضوعی که به گفته او، «به وضعیت پالایشگاه‌های دیزل آنها بستگی دارد.» این پالایشگاه‌ها در حملات اوکراین آسیب دیده‌اند. ترامپ همچنین گفت: «کاهش قیمت‌ها برای آمریکایی‌ها، به‌ویژه کشاورزان، دامداران و رانندگان کامیون بزرگ ما، مهم‌ترین اولویت من است.»
بر اساس اعلام اداره اطلاعات انرژی آمریکا، این کشور از سال ۲۰۲۲، زمانی که دولت جو بایدن در واکنش به حمله روسیه به اوکراین واردات نفت و گاز روسیه را ممنوع کرد، دیگر نفت یا گاز روسیه را وارد نکرده است.
انتقادها از توافق سوختی
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، از این توافق انتقاد کرد. این توافق در زمانی اعلام شد که هیئتی از اوکراین در آمریکا حضور داشت تا درباره راه‌های دستیابی به راه‌حلی برای پایان جنگ گفت‌وگو کند. زلنسکی این اقدام را «تصمیمی ضعیف از سوی شرکای قدرتمند» توصیف کرد. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هدیه دادن به پوتین نه صلح به همراه خواهد داشت و نه هیچ سودی برای جهان متمدن. روسیه این دیزل را با ترور و خیانت بیشتر جبران خواهد کرد».
این توافق همچنین با انتقاد شماری از قانون‌گذاران آمریکایی روبه‌رو شد؛ از جمله دان بیکن، نماینده جمهوری‌خواه و هم‌حزبی ترامپ که گفت اکنون زمان اعمال تحریم‌های بیشتر است؛ تحریم‌هایی که کنگره به‌تازگی تصویب کرده، نه لغو اقدامات تنبیهی موجود. بیکن در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اکنون زمان آن است که از این تحریم‌ها برای تحت فشار قرار دادن ماشین جنگی پوتین استفاده کنیم، نه اینکه با قرار دادن پول بیشتر در اختیار یک دیکتاتور، به او پاداش بدهیم؛ آن هم در شرایطی که همچنان غیرنظامیان اوکراینی را هدف قرار می‌دهد و به قتل می‌رساند.»
قیمت گازوئیل در یک پمپ بنزین در برانکس، سپتامبر 2026 /عکس از نیویورک‌تایمز
تحلیلگران نیز گفتند بعید است این توافق به کاهش پایدار قیمت سوخت منجر شود. روری جانستون، پژوهشگر بازار نفت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نمی‌توانم به اندازه کافی تأکید کنم که این توافق چقدر بی‌اهمیت است.» او اضافه کرد که روسیه در شرایطی که مجموعه پالایشگاه‌هایش هدف حمله قرار نگرفته باشند، معمولاً حجم بسیار بیشتری دیزل نسبت به مقادیر پیش‌بینی‌شده در این توافق صادر می‌کند.
جیم میچل، تحلیلگر شرکت مشاوره‌ای وود مکنزی، نیز گفت: «این توافق آشکارا راه‌حل نهایی نیست، بلکه فقط جریان عرضه دیگری به بازاری اضافه می‌کند که با کمبود شدید دیزل مواجه است.»
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات که از حامیان مشترک قانون تحریم‌های روسیه بود، گفت تصمیم ترامپ «ما را در جنگ پوتین علیه اوکراین شریک می‌کند.» بلومنتال در بیانیه‌ای تند، به یاد سناتور لیندزی گراهام اشاره کرد؛ متحد ترامپ و از مخالفان سرسخت روسیه که قانون تحریم‌ها به نام او نام‌گذاری شده است. او گفت: «این توافق با یک دیکتاتور قاتل، لکه ننگی بر شخصیت ملی ما، توهینی به یاد و خاطره لیندزی گراهام و اقدامی در تضاد مستقیم با قصد و هدف کنگره در تصویب قانون تحریم‌های دوجانبه ماست.»
دان بایر، ارشدترین دموکرات کمیته مشترک اقتصادی مجلس نمایندگان، اعلام توافق ترامپ را «خشم‌برانگیز» توصیف کرد. بایر در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «این دقیقاً همان چیزی است که ما به هر کسی که حاضر بود گوش کند، درباره آن هشدار داده بودیم: وقتی پای روسیه در میان باشد، ترامپ حتی ذره‌ای قابل اعتماد نیست.»
دهن کجی به زلنسکی؟
در این شرایط، یک مقام آمریکایی که از جزئیات ماجرا آگاه است به باراک راوید، گزارش‌گر اکسیوس گفته که دونالد ترامپ، پس از آنکه ولودیمیر زلنسکی درخواست‌های مکرر آمریکا برای توقف حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه را نادیده گرفت، تصمیم به انعقاد توافقی با روسیه بر سر سوخت دیزل گرفت.
توافق ترامپ با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، بحران تازه‌ای را در روابط با اوکراین ایجاد کرده و تلاش‌های جدید دولت ترامپ برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ را با خطر شکست مواجه ساخته است. این مقام آمریکایی اظهار داشت: «زلنسکی درک درستی از شرایط ندارد. او با ادامه حملات به پالایشگاه‌ها، در حال از بین بردن حسن‌نیتی است که طی شش ماه گذشته در رابطه با ترامپ ایجاد کرده بود». زلنسکی پس از اعلام این خبر، در مصاحبه‌ای با اکسیوس گفت که از این توافق غافلگیر شده و آن را اقدامی «ناعادلانه و غیرصادقانه» و هدیه‌ای بی‌دلیل به پوتین توصیف کرد.
دیدار دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، نیویورک، ۲۲ سپتامبر 2026/ عکس از خبرگزاری فرانسه
حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه در ماه‌های اخیر بسیار مؤثر بوده و موجب بروز بحران انرژی در روسیه شده است. روسیه در واکنش به این حملات، صادرات دیزل را ممنوع کرد؛ اقدامی که فشار بیشتری بر بازارهای جهانی دیزل وارد آورد؛ بازارهایی که پیش‌تر نیز تحت تأثیر جنگ دچار تنش بودند. زلنسکی به ترامپ و نمایندگان او، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفته بود که اگر روس‌ها حملات خود به نیروگاه‌های برق اوکراین را متوقف کنند، او نیز آماده است حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف سازد.
این مقام آمریکایی گفت که ترامپ خواهان توقف یک‌جانبه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه بود، زیرا این حملات به افزایش قیمت سوخت در آمریکا دامن می‌زد. به گفته این مقام آمریکایی، ترامپ حملات به پالایشگاه‌ها را هم‌سنگ حملات روسیه به شبکه برق اوکراین نمی‌دانست. در جریان هشت ساعت مذاکره در میامی در روز جمعه، ویتکاف و کوشنر به تیم مذاکره‌کننده اوکراینی گفتند که انتظار می‌رود رئیس‌جمهور آمریکا با پوتین گفتگو کرده و تحریم‌های مربوط به صادرات دیزل روسیه را لغو کند. به آنها گفته شد که ترامپ پس از نادیده گرفته شدن درخواست‌های متعدد برای توقف حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه — که مستقیماً بر مصرف‌کنندگان آمریکایی تأثیر می‌گذاشت — تصمیم به پیشبرد این طرح گرفته است.
یک مقام اوکراینی مدعی شد که در جریان این مذاکرات، ویتکاف و کوشنر تهدید کرده‌اند که اگر اوکراین همچنان درخواست‌های ترامپ را نادیده بگیرد، ممکن است دسترسی این کشور به اطلاعات جاسوسی آمریکا قطع شود. این مقام آمریکایی طرح چنین تهدیدی را تکذیب کرد و گفت که ویتکاف و کوشنر به طرف‌های اوکراینی خاطرنشان کردند که ایالات متحده شریکی قدرتمند است و مهمات و اطلاعات در اختیار آنها قرار می‌دهد؛ بنابراین، اوکراین نباید اقداماتی انجام دهد که به مصرف‌کنندگان آمریکایی آسیب برساند. این مقام آمریکایی اظهار داشت: «حملات به پالایشگاه‌ها برای روسیه دردسرآفرین است، اما برای ایالات متحده نیز مشکلاتی ایجاد می‌کند».
کشمکش در میامی
این مقام گفت که بحران جدید پیرامون توافق‌نامه گازوئیل، پس از آن بروز کرد که میانجی‌های آمریکایی روز جمعه در میامی گفتگوهای سازنده‌ای با دیپلمات‌های اوکراینی و اروپایی داشتند. تمرکز اصلی بر نهایی کردن تضمین‌های امنیتی بود که ایالات متحده، اروپا و ناتو قرار است به عنوان بخشی از توافق پایان جنگ به اوکراین ارائه دهند. همچنین پیشنهادهای جدیدی برای راهکارهای ارضی مطرح شد. ویتکاف و کوشنر بسته‌ای برای دوران پس از جنگ اوکراین ارائه کردند که شامل روش‌هایی برای تأمین مالی بازسازی کشور و تجدید قوای ارتش اوکراین، و نیز ایده‌هایی برای مقابله با کسری بودجه ناشی از جنگ بود. شرکت‌کنندگان همچنین درباره نقشه راه پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا و نوع رابطه این کشور با ناتو پس از پایان جنگ گفتگو کردند.
استیو ویتکوف و جرد کوشنر، فرستادگان رئیس جمهور ایالات متحده در کنار و کریل دیمیتریف، فرستاده رئیس‌جمهور روسیه، پیش از مذاکرات در کاخ سنای کرملین در مسکو، ۵ سپتامبر ۲۰۲۶/ عکس از آسوشیتدپرس
علاوه بر این، ویتکاف و کوشنر احتمال ایجاد یک چارچوب امنیتی برای دوران پس از جنگ میان اروپا و روسیه را مطرح کردند که می‌تواند برای هر دو طرف جذاب باشد. به گفته این مقام آمریکایی، ویتکاف و کوشنر طرف‌های اوکراینی و اروپایی را در جریان توافق‌های احتمالی انرژی با روسیه قرار دادند؛ توافق‌هایی که ایالات متحده امیدوار است منجر به کاهش قیمت انرژی و ترغیب روسیه به دادن امتیاز در مذاکرات صلح شود.
این مقام آمریکایی گفت که ویتکاف و کوشنر در حال بررسی سفر به مسکو و کی‌یف در هفته آینده برای گفتگو درباره پیشنهادهای صلح هستند، اما مشخص نیست که تنش‌های پیش‌آمده در روز جمعه چه تأثیری بر برنامه‌های آنها خواهد گذاشت. این مقام آمریکایی اظهار داشت: «پوتین ضربات سنگینی به اوکراین وارد می‌کند، اما ما معتقدیم که او برای گفتگو درباره پایان جنگ آمادگی دارد. ما می‌خواهیم روی پیشنهاد جدیدی کار کنیم که برای او قابل‌قبول باشد و او را به توقف جنگ ترغیب کند.»
با این حال، یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، به خبرنگاران گفت که پوتین در جریان گفتگوی تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای خود با ترامپ، از تعهد به ازسرگیری مذاکرات صلح با اوکراین خودداری کرد. او اظهار داشت که حملات اوکراین به مسکو و سایر شهرها در جریان انتخابات پارلمانی روسیه، «امکان ازسرگیری فوری روند مذاکرات را از بین برد». اوشاکوف افزود: «رئیس‌جمهور گفت که ما درباره زمان امکان ازسرگیری این مذاکرات فکر خواهیم کرد».
توافقی خلاف قانون؟
به نوشته آسوشیتدپرس، اعلام غافلگیرکننده ترامپ در تضاد آشکار با قانون جامع تحریم‌های روسیه قرار دارد که او ماه گذشته امضا کرد. هدف آن قانون، محدود کردن درآمدهای نفتی و گازی بود که هزینه جنگ روسیه علیه اوکراین را تأمین می‌کنند. ترامپ این توافق را در حالی اعلام کرد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه او و جرد کوشنر، دامادش، در میامی با مقام‌های اوکراینی دیدار می‌کردند تا درباره پیشنهادی برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین گفت‌وگو کنند. زلنسکی گفت: «من معتقدم که تیم ما صرفاً به‌عنوان پوششی برای پنهان کردن ماجرا مورد استفاده قرار گرفته است. این قطعاً منصفانه نیست و به‌هیچ‌وجه شیوه‌ای نیست که شرکا باید با یکدیگر رفتار کنند».
اقدام ترامپ تردیدهایی درباره احتمال اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه از سوی کاخ سفید ایجاد کرده است؛ زیرا قانونی که با اکثریت قاطع در کنگره تصویب شد، دولت آمریکا را موظف می‌کند کشورهایی را که نفت و گاز روسیه را خریداری می‌کنند هدف قرار دهد. قانون‌گذاران آمریکایی در همین هفته از دولت ترامپ خواسته بودند هرچه سریع‌تر از ابزارهای موجود برای کمک به اوکراین استفاده کند.
پالایشگاه نفت گازپروم نفت مسکو در سال ۲۰۲۲/عکس از خبرگزاری فرانسه
چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا، به همراه سناتور جین شاهین، ارشدترین دموکرات کمیته روابط خارجی سنا و سناتور الیزابت وارن، ارشدترین دموکرات کمیته بانکداری سنا، اعلام توافق ترامپ را خیانت به اوکراین، متحدان اروپایی و امنیت ملی آمریکا دانستند. این سه سناتور نوشتند: «دیگر بس است. رئیس‌جمهور باید به جنگ خود با ایران پایان دهد، نه اینکه ماشین جنگی روسیه را تأمین مالی کند.»
در مقابل ترامپ گفت: «می‌خواهم از رئیس‌جمهور پوتین تشکر کنم. راستش را بخواهید، مقادیر عظیمی نفت وارد کشور ما می‌شود و این نفت دیزل است؛ همان چیزی که ما می‌خواهیم. بنابراین، متشکرم.»
قیمت دیزل که اغلب یکی از عوامل مهم افزایش تورم محسوب می‌شود، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، ۷۰ درصد افزایش یافته است. جنگ‌های ایران و اوکراین بحران شدیدی در عرضه جهانی سوخت ایجاد کرده‌اند و قیمت متوسط دیزل در آمریکا را، به گفته انجمن خودروسواران آمریکا، در روز پنجشنبه به ۶٫۲۸ دلار در هر گالن رسانده‌اند. قیمت‌ها با وجود دو اقدام اخیر ترامپ برای افزایش عرضه این سوخت همچنان بالا مانده‌اند. او در اقدام نخست، متحدان آمریکا را برای آزادسازی ذخایر اضطراری سوخت تحت فشار قرار داد و در اقدام دوم، دسترسی به دیزل قرمزرنگِ معاف از مالیات را گسترش داد؛ سوختی که معمولاً برای تجهیزات و ماشین‌آلات کشاورزی استفاده می‌شود.
قانونی که ترامپ ماه گذشته امضا کرد، اعمال تحریم علیه مقام‌ها و بانک‌های روسیه و ناوگان نفتکش‌های موسوم به ناوگان سایه را پیش‌بینی می‌کند. این قانون همچنین هرگونه سرمایه‌گذاری جدید آمریکا در روسیه و رسیدگی و انجام معاملات مربوط به بدهی‌های دولتی این کشور را ممنوع می‌کند. علاوه بر این، قانون به ترامپ دستور داده است تعرفه‌هایی تا سقف ۱۰۰ درصد بر پنج واردکننده بزرگ نفت یا گاز طبیعی روسیه اعمال کند. بااین‌حال، کشورهایی که کمتر از ۱۵ درصد از صادرات گاز طبیعی روسیه را وارد می‌کنند و اقدامات مهمی برای کاهش این واردات انجام داده‌اند، از این قاعده مستثنا هستند.
ابهام در نحوه اجرا و اثرگذاری توافق بر بازار انرژی
کاخ سفید بلافاصله به پرسش‌ها درباره اینکه چه کسی هزینه دیزل روسیه را پرداخت خواهد کرد یا این سوخت چه زمانی در دسترس قرار می‌گیرد، پاسخ نداد. در بیانیه‌ای که کرملین روز جمعه از اظهارات پوتین منتشر کرد، آمده است که او و ترامپ در تماس تلفنی خود «توجه قابل‌توجهی به چشم‌انداز حل‌وفصل بحران اوکراین» اختصاص دادند. آنها همچنین درباره «وضعیت پیرامون ایران و جنبه‌های مختلف روابط دوجانبه» گفت‌وگو کردند. یوری اوشاکوف، دستیار رئیس‌جمهور روسیه، که بعداً با خبرنگاران صحبت کرد، حاضر نشد بگوید آیا آمریکا در ازای دریافت این محموله‌ها امتیازی داده است یا نه؛ همچنین مشخص نکرد که در صورت وجود هرگونه وعده یا تعهد، روسیه در مقابل چه چیزی دریافت خواهد کرد.
یک راننده کامیون در یک پمپ گازوئیل در دانینگان، کالیفرنیا، در ماه گذشته/عکس از خبرگزاری رویترز
کلیتون سیگل، استراتژیست انرژی و کارشناس مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS)، گفت: «این اقدام چه تأثیری بر قیمت‌ها خواهد داشت؟ به نظرم احتمالاً تأثیر چندانی نخواهد داشت؛» بااین‌حال، سیگل گفت توافق جدید «مزیتی بزرگ برای روسیه و پوتین» به شمار می‌رود؛ زیرا آنها در حال حاضر تلاش می‌کنند دیزل با درجه کیفی مناسب تابستان را به فروش برسانند و جای آن را با انواع سنگین‌تر سوخت دیزل مناسب زمستان و مناطق قطبی پر کنند؛ سوخت‌هایی که طی ماه‌های آینده به آنها نیاز خواهند داشت.
مایکل لینچ از بنیاد پژوهش‌های سیاست انرژی، یک مؤسسه پژوهشی مستقل و غیرحزبی متمرکز بر انرژی و اقتصاد، گفت: «این کار شبیه جابه‌جا کردن صندلی‌های روی عرشه کشتی تایتانیک است.» لینچ افزود: «اگر دیزل را از روسیه دریافت کنیم، در عمل به این معناست که مشتریان فعلی روسیه دیگر این سوخت را دریافت نخواهند کرد و مجبور می‌شوند به سراغ منابع دیگری بروند. در نتیجه، قیمت‌ها اساساً در همان سطح فعلی باقی خواهند ماند.»
روسیه که زمانی یکی از صادرکنندگان عمده دیزل بود، از ماه ژوئیه صادرات این سوخت را ممنوع کرده است؛ زیرا در پی حملات مکرر اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه، تأمین تقاضای داخلی برای این سوخت با دشواری روبه‌رو شده است. آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که تولید دیزل روسیه حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است.
الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه، به خبرگزاری دولتی تاس گفت که روسیه «لغو محدودیت‌های صادرات دیزل را زودتر از موعد مقرر و از همین حالا آغاز می‌کند؛» او گفت مسکو ممکن است از همین ماه تأمین دیزل برای آمریکا را آغاز کند و بازار داخلی روسیه نیز به‌طور کامل با این سوخت تأمین خواهد شد.
تلاش‌های گوناگون ترامپ برای مهار قیمت گازوئیل
در همین رابطه به گزارش واشنگتن‌پست، برت اریکسون، مشاور مستقل حوزه ارزیابی ریسک که بازارهای نفت و جابه‌جایی نفتکش‌ها را به‌دقت دنبال می‌کند، گفت: «ترامپ اکنون حاضر است تحریم‌های خود را تضعیف کند، آن هم برای اقدامی که در مقیاس بازارهای جهانی انرژی، چیزی بیش از یک رقم ناچیز نیست. این مسئله به‌خوبی نشان می‌دهد که او تا چه اندازه مستأصل شده است».
ترامپ همچنین ممنوعیت صادرات دیزل از آمریکا را بررسی کرده بود، اما مشاورانش این ایده را رد کردند؛ زیرا معتقد بودند چنین اقدامی احتمالاً بیش از آنکه مفید باشد، زیان‌بار خواهد بود. مقام‌ها گفتند ممنوعیت صادرات دیزل تقریباً به‌طور قطع هزینه بنزین را افزایش می‌دهد؛ زیرا پالایشگاه‌ها این دو نوع سوخت را به شیوه‌ای تولید می‌کنند که بر عرضه هر دو تأثیر می‌گذارد. هفته گذشته، ترامپ از تصمیمی برای توقف اجرای برخی قوانین فدرال مالیات بر دیزل برای رانندگان، به‌ویژه در ایالت‌های کشاورزی، تا پایان سال خبر داد.
قیمت هر گالن سوخت دیزل به‌صورت الکترونیکی روی یک پمپ در ایستگاه کوییک‌تریپ، پنجشنبه، ۱ اکتبر ۲۰۲۶، در گرینوود ویلج، کلرادو نمایش داده می‌شود/عکس از آسوشیتدپرس
بااین‌حال، کاخ سفید گزینه‌های عملی اندکی برای کاهش قیمت دیزل در آینده نزدیک در اختیار دارد. قیمت این سوخت بسیار بیشتر از افزایش عمومی قیمت نفت جهش کرده است؛ افزایشی که پس از حمله ترامپ به ایران در ماه فوریه و واکنش تهران رخ داد. ایران در پاسخ، تلاش کرد با محدود کردن محموله‌های نفت خام عبوری از تنگه هرمز، عرضه نفت را تحت فشار قرار دهد. اقدام روز جمعه بعید است قیمت دیزل را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد؛ زیرا حجم سوخت روسیه‌ای که قرار است به آمریکا برسد، تنها بخش کوچکی از تقاضای این کشور را تشکیل می‌دهد.
به گفته گرگوری برو، تحلیلگر نفت در گروه اوراسیا، توافق با روسیه در کوتاه‌مدت حدود ۷۴ هزار بشکه در روز به عرضه قابل‌دسترس برای بازار آمریکا اضافه خواهد کرد. برو همچنین درباره عملی بودن این توافق در شرایطی که روسیه با کمبود شدید دیزل مواجه است، ابراز تردید کرد.
عرضه دیزل روسیه در نتیجه حملات اوکراین به‌شدت کاهش یافته است. به نظر می‌رسد اجرای این توافق مستلزم توقف این حملات باشد. اوکراین نیز ممکن است چاره چندانی جز همراهی با چنین وضعیتی نداشته باشد؛ زیرا برای ادامه جنگ تا حد زیادی به حمایت و حسن‌نیت ترامپ وابسته است.
ترامپ پس از کنار گذاشتن ایده ممنوعیت صادرات دیزل در اواخر ماه گذشته، اروپا را تحت فشار قرار داد تا بخشی از ذخایر دیزل خود را آزاد کند؛ اقدامی که به کاهش جزئی قیمت‌ها کمک کرده است.
بااین‌حال، تحلیلگران انرژی می‌گویند این اقدامات، از جمله توافق با روسیه، عمدتاً جنبه نمایشی دارند و بعید است بتوانند قیمت دیزل را به سطحی حتی نزدیک به قیمت‌های پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران بازگردانند. مشکل اساسی و زیربنایی کمبود دیزل، کمبود زیرساخت‌های پالایش نفت در سطح جهان است. خسارت واردشده به پالایشگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌های تولید در خاورمیانه و روسیه، ضربه سنگینی به ظرفیت تولید وارد کرده است. این تأسیسات میلیاردها دلار ارزش دارند و نمی‌توان آنها را به‌سرعت تعمیر کرد و دوباره به مدار تولید بازگرداند.
مارک فینلی، کارشناس بازارهای انرژی در مؤسسه سیاست‌گذاری عمومی بیکر دانشگاه رایس، گفت: «این توافق این تصور را ایجاد می‌کند که آمریکا اکنون مستقیماً به حفظ سلامت و عملکرد نظام پالایش نفت روسیه علاقه‌مند شده است.»
روسیه چه منفعتی می‌برد؟
کلیتون سیگل، پژوهشگر مدعو در حوزه امنیت انرژی در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS)، به وال‌استریت ژورنال گفت این توافق به نفع روسیه است، زیرا به این کشور اجازه می‌دهد گازوئیلی را بفروشد که بازار داخلی آن در ماه‌های زمستان، در غیر این صورت، توان جذب آن را ندارد. او گفت: «با این ترتیبات، روسیه می‌تواند روزانه بیش از ۱۰۰ هزار بشکه گازوئیل به بازارهای جهانی صادر کند.»
ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ در انکوریج، آلاسکا، در سال ۲۰۲۵/عکس از خبرگزاری رویترز
پیش از آغاز کارزار اوکراین برای حمله به پالایشگاه‌های روسیه، این کشور سالانه بین ۸۵ تا ۹۰ میلیون تن گازوئیل تولید می‌کرد که مصرف داخلی آن کمی کمتر از دوسوم این میزان بود. از آن زمان تاکنون، شش پالایشگاه که حدود نیمی از ظرفیت تولید گازوئیل روسیه را در اختیار دارند، هدف حملات اوکراین قرار گرفته‌اند.
برخی تحلیلگران تردید دارند که روسیه بتواند این حجم از گازوئیل را صادر کند؛ زیرا پالایشگاه‌های این کشور وضعیت نامناسبی دارند و خود روسیه نیز محدودیت‌هایی بر صادرات اعمال کرده است. اندی لیپو، رئیس شرکت لیپو اویل اسوشیتس در هیوستون، گفت: «برای من روشن نیست که در عمل، چه میزان عرضه اضافی قرار است به بازارهای جهانی برسد.»
کریل دیمیتریف، نماینده کرملین در مذاکرات صلح که مستقیماً با ویتکاف و کوشنر همکاری داشته است، اواخر روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس از این توافق استقبال کرد و نوشت: «همکاری روسیه و آمریکا در زمینه گازوئیل و انرژی به نفع جهان خواهد بود.»
آیا افزایش عرضه باعث کاهش قیمت‌ها خواهد شد؟
نیوزویک در گزارشی تلاش می‌کند به همین پرسش پاسخ دهد. به گزارش این نشریه، چندین تحلیلگر این پرسش را مطرح کردند که آیا این فرمان تأثیر قابل‌توجهی بر قیمت‌ها خواهد داشت یا خیر؛ زیرا این اقدام موجب افزایش عرضه نمی‌شود. گروه‌های کشاورزی هشدار داده‌اند که بالا ماندن قیمت سوخت در فصل برداشت، فشار زیادی بر فعالیت‌های آنها وارد می‌کند. شرکت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای نیز از افزایش فشارهای مالی ناشی از بالا رفتن هزینه‌های عملیاتی خبر داده‌اند.
قیمت‌های گازوئیل درحالی‌که قیمت‌ها در ایالات متحده به رکورد بالا رسیده است، در یک پمپ بنزین در روز جمعه، ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در مینیاپولیس نمایش داده می‌شوند/عکس از آسوشیتدپرس
تام کلوزا، مشاور ارشد انرژی و بازار در شرکت گالف اویل، پیش‌تر به نشریه نیوزویک گفته بود که فرمان مربوط به گازوئیل رنگ‌شده «واقعاً مشکلات عرضه را تغییر نمی‌دهد،» هرچند صرفه‌جویی مالیاتی ناشی از آن ممکن است تا حدودی فشار کاهشی بر قیمت‌ها وارد کند.
پاتریک دی هان، رئیس بخش تحلیل نفت در شرکت گس‌بادی، نیز به همین ترتیب استدلال کرد که این سیاست «حتی یک گالن هم به عرضه اضافه نمی‌کند. اگر روسیه صادرات خود را از سر بگیرد، آن‌وقت خبر مهم‌تری خواهد بود.» او افزود که روسیه پیش‌تر مقادیر زیادی سوخت گازوئیل به بازارهای جهانی صادر می‌کرد، اما اختلال در پالایشگاه‌ها باعث کاهش تولید این کشور شده است.
اد هیرز، پژوهشگر حوزه انرژی در دانشگاه هیوستون و عضو دپارتمان اقتصاد این دانشگاه، جمعه‌شب به نیوزویک گفت: «اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش برود، مصرف‌کنندگان آمریکایی تا مدت‌ها پس از انتخابات در جایگاه‌های سوخت هیچ کاهش قیمتی را احساس نخواهند کرد؛ حتی پس از آن هم این کاهش قیمت فقط موقتی خواهد بود، زیرا حجم سوختی که وارد بازار می‌شود، در مقایسه با بازار جهانی نسبتاً اندک است. چرا؟ چون آمریکا در تولید گازوئیل خودکفاست و روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه از آن را صادر می‌کند. توافق صادراتی با روسیه، آزادسازی ۴ میلیون تن متریک گازوئیل، معادل حدود ۲۹ میلیون بشکه، را پیش‌بینی می‌کند. نفتکش‌ها می‌توانند تا ۲ میلیون بشکه حمل کنند. این مقدار نسبتاً اندک است و قطعاً به اقتصادهای آسیایی و آفریقایی کمک خواهد کرد، اما تأثیر آن بر قیمت‌ها در آمریکا ناچیز خواهد بود.» هیرز اضافه کرد که «روسیه، چه از نظر حمل‌ونقل دریایی و چه از نظر کیفیت سوخت، تأمین‌کننده قابل‌اتکایی نیست.»
تأثیر احتمالی اعلامیه ترامپ ممکن است به این بستگی داشته باشد که گازوئیل روسیه با چه سرعتی به بازارهای جهانی برسد و آیا حجم‌های وعده‌داده‌شده واقعاً تأمین شوند یا خیر. تحلیلگران بارها استدلال کرده‌اند که بحران کنونی گازوئیل عمدتاً ناشی از محدودیت‌های عرضه است، نه مالیات‌ها.
