به گزارش اکوایران، زلنسکی روز جمعه، در حاشیه نشست سران کشورهای اروپایی در بروکسل، گفت اوکراین نمی‌توانست در برابر توافق گازوئیل ترامپ و پوتین سکوت کند. او هشدار داد که اقدام بعدی ترامپ، توافقی در زمینه گاز خواهد بود و پس از آن، تحریم‌های مربوط به دیگر معاملات تجاری با روسیه را نیز لغو خواهد کرد.
وقتی زلنسکی کمربند خود را سفت بست و جلوی ترامپ ایستاد
به نوشته وال‌استریت ژورنال، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، درحالی‌که سوار قطاری شبانه بود و روحیه‌ای گرفته داشت، تصمیم گرفت دستکش‌هایش را از دست درآورد و آشکارا با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مقابله کند. به گفته فردی که در آن قطار حضور داشت، اواخر روز سه‌شنبه، هنگامی که قطار زلنسکی و مشاورانش از کی‌یف به سوی لهستان در حرکت بود، خبری به آن‌ها رسید: موشک‌های روسیه کی‌یف را هدف حملات سنگین قرار داده بودند، آن هم برای دومین روز پی‌درپی، بدون آنکه ایالات متحده طبق روال معمول درباره شلیک موشک‌ها هشدار داده باشد.
اکوایران: اکنون، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره که به‌منزله همه‌پرسی درباره ریاست‌جمهوری ترامپ تلقی می‌شود، به نظر می‌رسد رابطه او با زلنسکی به آستانه گسست رسیده است.
در روزهای اخیر، ترامپ تحریم‌های انرژی علیه مسکو را کاهش داده، از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، ستایش کرده، فشار بر اوکراین را افزایش داده و خواستار برکناری زلنسکی شده بود. به گفته این منبع، رئیس‌جمهور اوکراین نگران بود که امتیازدهی‌های بیشتری به مسکو در راه باشد. زلنسکی از ۱۸ ماه پیش، یعنی از زمان دیدار فاجعه‌بارش با ترامپ در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید، تلاش می‌کرد نظر او را جلب کند؛ اما اکنون، به گفته این فرد، به اطرافیانش نشان داده بود که زمان آن رسیده است که صریح و بی‌پرده سخن بگوید.
زلنسکی که برای دیدار با متحدان اروپایی خود راهی لندن و بروکسل شده بود، تصمیم گرفت علناً از رویکرد ترامپ انتقاد کند؛ تصمیمی که خطر خشمگین‌تر کردن رئیس‌جمهور آمریکا را به همراه داشت. او می‌خواست پیامی به افکار عمومی در آمریکا و اروپا بفرستد: اوکراین به هر شیوه‌ای که لازم باشد از خود دفاع خواهد کرد و مسئول تهاجم روسیه یا افزایش قیمت جهانی سوخت نیست.
خشم توأم با ترس اروپا نسبت به ترامپ
رئیس‌جمهور اوکراین روز چهارشنبه از مصاحبه‌های از پیش برنامه‌ریزی‌شده با رسانه‌های بریتانیایی استفاده کرد تا ترجیح آشکار ترامپ برای تعامل با پوتین و اقدامات او در جهت کاهش تحریم‌های اقتصادی علیه مسکو را مورد انتقاد قرار دهد. ترامپ همین هفته گفته بود: «به نظر من، تعامل با زلنسکی دشوارتر از تعامل با پوتین است.»
زلنسکی تصمیم گرفته است که رویکرد ترامپ را با وجود خطر خشمگین کردن او، آشکارا مورد انتقاد قرار دهد/عکس از خبرگزاری فرانسه
زلنسکی در گفت‌وگو با فایننشیال‌تایمز گفت: «پوتین شر واقعیِ دنیای امروز است. ترامپ چگونه می‌تواند با او دوست باشد؟ به نظر من، این یک اشتباه است. این هم انتخابی است که او بارها و بارها انجام می‌دهد.» او با خطاب قرار دادن مردم آمریکا، فراتر از کاخ سفید، گفت: «آمریکایی‌ها در کنار ما هستند. می‌دانم که اکثریت مردم ایالات متحده از اوکراین حمایت می‌کنند.»
مقابله‌جویی زلنسکی ادامه همان روندی است که در روابط دیگر متحدان اروپایی آمریکا با رئیس‌جمهور این کشور، از زمان بازگشت او به کاخ سفید، مشاهده شده است. مجموعه‌ای از درگیری‌ها بر سر تجارت، جنگ روسیه و اوکراین، آینده سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، جنگ آمریکا با ایران و تهدیدهای ترامپ برای تصرف گرینلند، قلمرو تحت حاکمیت دانمارک، باعث شده است که حتی متحدان سیاسی نزدیک او در پایتخت‌های اروپایی نیز امسال از او فاصله بگیرند.
زلنسکی نیز مانند رهبران اروپایی، با انتقاد از ترامپ خطر مواجه شدن با واکنش تلافی‌جویانه بیشتر او را به جان می‌خرد؛ اما برای اوکراین، پیامدهای این تقابل بسیار سنگین‌تر است. اوکراین که فقیرترین کشور اروپاست، اکنون پنجمین سال جنگی را پشت سر می‌گذارد که در آن برای بقا در برابر تلاش روسیه جهت تصرف کشورش می‌جنگد. در داخل محل برگزاری نشست سران کشورهای اروپایی در بروکسل، رهبران کشورهای اروپایی هنگام ورود زلنسکی او را در آغوش گرفتند. به گفته مقام‌های اروپایی، هیچ‌یک از آن‌ها از او نخواستند که از شدت انتقاداتش علیه ترامپ بکاهد.
مجموعه نیازهای اوکراین به آمریکا
اوکراین همچنان از حمایت ارزشمند آمریکا در سه حوزه برخوردار است: تبادل اطلاعات امنیتی، قراردادهای استارلینک و فروش تسلیحات و مهمات آمریکایی به کشورهای اروپایی برای استفاده در اوکراین. ترامپ در اوایل سال ۲۰۲۵ تقریباً تمام حمایت‌های دیگر آمریکا از اوکراین را قطع کرد. از آن زمان، اروپا بخش عمده کمک‌های نظامی و مالی به اوکراین را تأمین کرده است، اما تنها می‌تواند بخشی از قابلیت‌های ماهواره‌ای و اطلاعاتی آمریکا را جایگزین کند.
زلنسکی و ترامپ، رئیس‌جمهور، در دفتر بیضی شکل در سال ۲۰۲۵/عکس از خبرگزاری فرانسه
واشنگتن همچنین یکی از ارکان اصلی نظام تحریم‌های غرب است؛ نظامی که برای حفظ فشار اقتصادی بر روسیه طراحی شده است. اکنون این سیاست تحریمی در معرض تضعیف قرار دارد. ترامپ در همین ماه از توافقی با پوتین برای تأمین گازوئیل مورد نیاز بازارهای آمریکا و جهان خبر داد و گفت این توافق به کاهش قیمت گازوئیل کمک خواهد کرد. سپس روز جمعه، او از بخش عمده تحریم‌های روسیه که قرار بود بر اساس یک لایحه دوحزبیِ امضاشده از سوی خودش در ماه گذشته اعمال شوند، صرف‌نظر کرد.
این اقدامات با انتقاد دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان روبه‌رو شد؛ منتقدانی که معتقد بودند چنین تصمیم‌هایی فشار اقتصادی بر مسکو را تضعیف می‌کند. کارشناسان انرژی می‌گویند حجم گازوئیل روسیه که در این توافق اعلام شده، آن‌قدر کم است که تأثیر چندانی بر بازار نخواهد داشت. به گفته آن‌ها، عامل اصلی افزایش قیمت جهانی سوخت در سال جاری، جنگ آمریکا و ایران بوده است.
در نهم اکتبر، اندکی پیش از آنکه ترامپ توافق گازوئیل را اعلام کند، زلنسکی در کی‌یف دیداری دوستانه با گروهی از قانون‌گذاران آمریکایی حامی اوکراین داشت. رهبری این هیئت را سناتور راجر ویکر، جمهوری‌خواه ایالت می‌سی‌سی‌پی و رئیس کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا، بر عهده داشت. جمهوری‌خواهان حاضر در این هیئت پیشنهادی را با مقام‌های اوکراینی مطرح کرده بودند: آمریکا می‌توانست امکان استفاده اوکراین از استارلینک را تا عمق حدود ۲۰۰ مایلی خاک روسیه فراهم کند تا پهپادهای اوکراینی بتوانند پرتابگرهای موشک‌های بالستیک روسیه را هدف قرار دهند. اوکراین در حال حاضر نمی‌تواند در داخل خاک روسیه از استارلینک استفاده کند.
به گفته کوین کرامر، سناتور جمهوری‌خواه از داکوتای شمالی، در مقابل، کی‌یف می‌توانست حمله به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند. او گفت زلنسکی این پیشنهاد را ایده‌ای خوب دانسته بود؛ بااین‌حال، در همان روز، در میامی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر از مقام‌های اوکراینی خواستند حملات به پالایشگاه‌ها را بدون دریافت هیچ امتیاز متقابلی متوقف کنند؛ این موضوع را چند تن از حاضران در نشست گزارش کرده‌اند.
از «هیچ کارتی نداری» تا «مهم‌ترین کارت خود را کنار بگذار»
آمریکایی‌ها بارها تأکید کردند که اطلاعات ارزشمندی در اختیار کی‌یف قرار می‌دهند. مقام‌های اوکراینی و اروپایی حاضر در نشست، این اظهارات را هشداری ضمنی تلقی کردند مبنی بر اینکه ممکن است همکاری اطلاعاتی آمریکا محدود شود. مقام‌های آمریکایی هرگونه تهدید در این زمینه را رد می‌کنند.
دود در ماه گذشته از آتش‌سوزی‌های یک پالایشگاه نفت در مسکو بلند شد/عکس از خبرگزاری رویترز
به گفته افرادی که از گفت‌وگوهای ترامپ و زلنسکی اطلاع داشتند، ترامپ چند هفته بود که از حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه شکایت می‌کرد. او این حملات را مسئول افزایش قیمت سوخت می‌دانست؛ افزایشی که جمهوری‌خواهان نگران‌اند در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در اوایل نوامبر به زیان آن‌ها تمام شود. به گفته این منابع، زلنسکی در پاسخ استدلال کرده بود که هدف قرار دادن درآمدهای انرژی روسیه که ماشین جنگی این کشور را تأمین مالی می‌کند، یکی از ارکان حیاتی راهبرد اوکراین برای وادار کردن پوتین به پایان دادن به جنگ است.
ترامپ که زمانی گفته بود اوکراین هیچ کارتی برای بازی در اختیار ندارد، اکنون از این کشور می‌خواست قوی‌ترین کارت خود را کنار بگذارد. زلنسکی در عوض، گزینه‌هایی برای دستیابی به توافق پیشنهاد کرد. اوکراین می‌توانست حملات به پالایشگاه‌ها را متوقف کند، به شرط آنکه روسیه نیز بمباران زیرساخت‌های انرژی اوکراین را متوقف کند؛ یا اینکه آمریکا موشک‌های رهگیر پاتریوت بیشتری در اختیار کی‌یف قرار دهد تا از این شهر در برابر حملات موشک‌های بالستیک در زمستان پیش رو محافظت شود.
پوتین آتش‌بس متقابل در حوزه انرژی را رد کرد و کاخ سفید نیز با ارسال بیش از تعداد بسیار محدودی موشک پاتریوت موافقت نکرد. از زمان آغاز جنگ ایران، ذخایر این موشک‌ها با کمبود مواجه شده‌اند. ترامپ به‌تدریج از ادامه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه بیشتر خشمگین شد. او در دهم اکتبر گفت: «بهتر است لعنتی این حملات را متوقف کند.»
مقام‌های اوکراینی گفتند فرماندهان ارشد نظامی آمریکا با همتایان خود در کی‌یف تماس گرفتند و هشدار دادند که در صورت ادامه حملات به پالایشگاه‌ها، همکاری اطلاعاتی دو کشور در معرض خطر قرار خواهد گرفت. مقام‌های آمریکایی می‌گویند تبادل اطلاعات همچنان ادامه دارد و شناسایی‌نشدن برخی از پرتاب‌های موشکی روسیه ناشی از شرایط نامساعد جوی بوده است.
وقتی ترامپ یکشنبه گذشته از «آتش‌بس در حوزه انرژی» میان روسیه و اوکراین خبر داد، اقدامی که هم کی‌یف و هم مسکو را غافلگیر کرد، زلنسکی دستور توقف موقت حملات را صادر کرد؛ اما روسیه به بمباران نیروگاه‌های اوکراین ادامه داد. زلنسکی در گفت‌وگو با فایننشال‌تایمز گفت: «دیگر کافی است.» اوکراین پس از سه روز، توقف موقت حملات خود را پایان داد. زلنسکی شکایت کرد که ترامپ درباره حملات سنگین روسیه به زیرساخت‌های انرژی اوکراین و کشته شدن غیرنظامیان چیزی نگفته است. او افزود: «پوتین حالا احساس آسودگی می‌کند.»
ترامپ روز پنجشنبه در مصاحبه‌ای با شبکه نیوزمکس پاسخ داد: «زلنسکی آدم خوبی برای تعامل با ما نیست. می‌گوید می‌خواهد به توافق برسد، اما چنین کاری نمی‌کند. نه، من طرفدار پر و پا قرص زلنسکی نیستم.»
