به گزارش اکوایران به نقل از Psychology Today، افرادی که هزاران مایل از هم فاصله دارند، پس از خوردن قارچهای وحشی خاص، تجربهای فوقالعاده عجیب را گزارش کردهاند. آنها شروع به دیدن چهرههای کوچک انسانی میکنند که به نظر میرسد در دنیای واقعی حرکت میکنند، دور اشیاء راه میروند، از سطوح بالا میروند و با محیط اطراف خود تعامل میکنند.
این رؤیاها به عنوان توهمات «لیلی پوتی» شناخته میشوند که به نام ساکنان مینیاتوری «سفرهای گالیور» نامگذاری شدهاند و فقط ۱۵ سانتیمتر قد دارند. برای دههها، محققان گمان میکردند که باورهای فرهنگی و فرهنگ عامه ممکن است توضیح دهند که چرا مردم در مناطق مختلف چنین تجربیات مشابهی را توصیف میکنند.
یک مطالعه جدید شواهدی ارائه میدهد که این پدیده یک توضیح بیولوژیکی دارد. اکنون، دانشمندان گونهای از قارچ به نام Lanmaoa asiatica را شناسایی کردهاند که مسئول این توهمات خارقالعاده در چین و فیلیپین است.
محققان دانشگاه یوتا (U) از توالییابی DNA برای شناسایی Lanmaoa asiatica به عنوان قارچ مسئول این توهمات غیرمعمول در جنوب غربی چین و شمال فیلیپین استفاده کردند. به طرز شگفتآوری، تحقیقات آنها هیچ مدرکی مبنی بر وجود هیچ ترکیب قارچ روانگردان شناخته شده از جمله «سیلوسایبین» پیدا نکرد.
یافتهها نشان میدهد که این قارچ ممکن است یک ماده توهمزای کاملاً ناآشنا تولید کند. شناسایی این ماده شیمیایی میتواند به دانشمندان کمک کند تا اختلالات عصبی، تجربیات بصری غیرمعمول و فرآیندهایی را درک کنند که مغز از طریق آنها درک ما از واقعیت را ایجاد میکند، بهتر.
رازی به قدمت یک قرن از توهمات کوچک انسانی
این راز علمی به سال ۱۹۳۴ برمیگردد؛ زمانی که محققان غربی دریافتند که مردم پاپوآ گینه نو گاهی اوقات پس از خوردن قارچهای وحشی، تصاویر واضحی از انسانهای مینیاتوری را تجربه میکنند. این اثر عجیب به عنوان "جنون قارچی" شناخته شد.
در طول دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، انسانشناسان و متخصصان قارچ برای تحقیق به پاپوآ گینه نو سفر کردند. کار آنها به چندین گونه احتمالی متعلق به خانواده بولتاس (boletae) اشاره داشت
با این حال، آزمایشهای شیمیایی هیچ مادهای را آشکار نکرد که بتواند توهمات را توضیح دهد. نمونهها حتی توسط «آلبرت هافمن» بررسی شدند؛ دانشمندی که برای اولین بار سیلوسایبین را جدا و LSD را کشف کرد. او نیز قادر به شناسایی یک ماده فعال نبود.
با توجه به اینکه هیچ توضیح شیمیایی در دسترس نبود، برخی از محققان شروع به زیر سوال بردن این موضوع کردند که آیا اصلاً قارچها مسئول این امر هستند یا خیر. آنها اظهار داشتند که این رؤیاها ممکن است از انتظارات فرهنگی یا باورهای سنتی ناشی شوند. در پایان دهه ۱۹۶۰، تحقیقات علمی در مورد این پدیده تا حد زیادی متوقف شده بود.
این راز در دهه ۱۹۹۰ دوباره مطرح شد؛ زمانی که مردم یوننان در جنوب غربی چین پس از خوردن قارچ بولت، توهمات مشابهی را گزارش کردند. اگرچه گونه دقیق آن نامشخص باقی ماند اما محققان به قارچی به نام Lanmaoa asiatica مشکوک شدند که اخیراً توصیف شده بود.
دانشمندان قارچ پشت این رؤیاهای عجیب را شناسایی کردند
سرنخ مهم دیگری در سال ۲۰۲۴ پدیدار شد، زمانی که دومنور از تجربیات مشابهی در میان یک جامعه بومی در منطقه دورافتاده کوردیلرای شمالی فیلیپین مطلع شد.
اعضای جامعه، یک قارچ خوراکی وحشی به نام "سدسدم" را توصیف کردند که گاهی اوقات میتوانست باعث شود افراد چهرههای مینیاتوری انسان را ببینند. قارچهای مشابه در پاپوآ گینه نو به صورت محلی با نام "نوندا" و در یوننان با نام "جیان شو چینگ" شناخته میشدند.
این قارچها جایگاه مهمی در سنتهای غذایی محلی دارند، اما مصرف آنها بدون پختن کامل میتواند باعث توهمات غیرمعمول شود روایتهای فیلیپینی، سومین گزارش مستقل از قارچهای وحشی بود که باعث رؤیاهای بسیار مشابه از افراد کوچک میشدند.
محققان برای بررسی این موضوع به یوننان و فیلیپین سفر کردند و با ساکنان محلی مصاحبه کرد و نمونههایی از L. asiatica را به همراه سایر قارچهای متعلق به جنس Lanmaoa جمعآوری کرد.
کار میدانی شامل اولین بررسی علمی قارچها در شمال فیلیپین بود. محققان سپس DNA قارچهای جمعآوریشده را برای تعیین هویت و روابط تکاملی آنها تجزیه و تحلیل کردند.
نتایج نشان داد که قارچهایی که در چین Jian shou qing و در فیلیپین Sedesdem نامیده میشوند، هر دو گونه L. asiatica هستند. این یک یافته غیرمنتظره بود زیرا دانشمندان پیش از این معتقد بودند که این گونه فقط در چین وجود دارد.
محققان همچنین به امید جمعآوری نمونهها از مکانی که این راز در ابتدا از آنجا آغاز شد، از پاپوآ گینه نو بازدید کردند. متأسفانه، آب و هوای خشک غیرمعمول، جمعآوری نمونهها برای مقایسه ژنتیکی را غیرممکن ساخت.
اگرچه قارچ پاپوآ گینه نو هنوز تأیید نشده است اما شواهد چین و فیلیپین ارتباط قانع کنندهای را ارائه میدهد. سه فرهنگ از نظر جغرافیایی جدا، توهمات بسیار خاص یکسانی را توصیف کردهاند و آزمایش DNA دو مورد از این موارد را به یک گونه قارچ واحد مرتبط کرده است. این سازگاری به شدت نشان دهنده یک توضیح شیمیایی و عصبی مشترک است، نه تأثیرات فرهنگی نامرتبط.
توهمات انسانهای کوچک که به طرز چشمگیری واقعی به نظر میرسند
آنچه این توهمات را به ویژه غیرمعمول میکند، شباهت چشمگیر آنها در روایتهای مختلف است. مردم معمولاً توصیف میکنند که دهها یا حتی صدها شکل مینیاتوری را دیدهاند که عموماً بین ۳ تا ۳۰ سانتیمتر قد دارند. این شکلها با وضوح فوقالعادهای ظاهر میشوند و اغلب به اندازه افراد واقعی محکم و قانعکننده به نظر میرسند.
به گفته محققان، تقریباً ۹۰ درصد از افرادی که این رؤیاها را تجربه میکنند، شکلهایی شبیه به الفها، دلقکها یا دیگر شخصیتهای پریمانند را توصیف میکنند که اغلب لباسهای رنگ روشن پوشیدهاند.
حتی تعجبآورتر، نحوه رفتار این شکلهای خیالی است. به جای اینکه از میان دیوارها عبور کنند یا محیط اطراف خود را نادیده بگیرند، به نظر میرسد که از قوانین فیزیکی آشنا پیروی میکنند. آنها از موانع عبور میکنند، از روی اشیاء معمولی عبور میکنند و گاهی اوقات از لبههای میز میافتند.
محققان یک روایت غیرمعمول را به یاد میآورند که مربوط به فردی بود که سوپ میخورد. آن شخص گزارش داد که انسانهای کوچکی را دیده که از قاشق به داخل کاسه میپرند و در آنجا شروع به شنا کردن میکنند. وقتی آن شخص قاشق دیگری خورد، ظاهراً شکلهای مینیاتوری در داخل دهانش قابل مشاهده باقی ماندند.
چنین تعاملات دقیقی، این رؤیاها را از بسیاری از اشکال دیگر توهم ناشی از دارو متمایز میکند.
یک ترکیب روانگردان مرموز که با هیچ داروی شناختهشدهای متفاوت است
دانشمندان همچنین بررسی کردند که آیا گونه L. asiatica حاوی مواد شیمیایی شناخته شدهای است که باعث تجربیات روانگردان میشوند یا خیر.
محققان با استفاده از آزمایشهای شیمیایی و تجزیه و تحلیل ژنتیکی، ترکیبات روانگردان شناختهشده موجود در سایر گونههای قارچ را جستجو کردند. آنها هیچ اثری از آنها پیدا نکردند. عدم وجود توهمزاهای آشنا به ویژه جذاب بود زیرا اثرات این قارچ با اثرات مرتبط با داروهای روانگردان شناختهشده بسیار متفاوت است.
محققان اکنون گمان میکنند که گونه L. asiatica یک ماده روانگردان ناشناخته تولید میکند که مسئول توهمات کوچک انسان است. این ترکیب هنوز جدا یا از نظر شیمیایی شناسایی نشده است، بنابراین ماهیت و مکانیسم دقیق آن ناشناخته مانده است. کشف آن میتواند مسیری کاملاً جدید برای تحقیق در مورد چگونگی تغییر ادراک بصری توسط برخی مواد شیمیایی خاص را باز کند.
آنچه قارچ میتواند درباره مغز انسان آشکار کند
اگرچه گونه L. asiatica یک محرک غیرمعمول و مداوم برای توهمات لیلی پوتی فراهم میکند، اما این پدیده محدود به مصرف قارچ نیست.
داستانهایی درباره موجودات مینیاتوری انساننما در سراسر فرهنگ عامه در سراسر جهان وجود دارد. توهمات مشابهی نیز در افرادی ثبت شده است که ترک الکل، زوال عقل، دژنراسیون ماکولا و سایر بیماریهای عصبی را تجربه میکنند.
این ارتباطات نشان میدهد که این رؤیاها ممکن است از یک ویژگی اساسی در نحوه پردازش اطلاعات بصری مغز انسان ناشی شوند.
با این حال، دانشمندان هنوز مکانیسمهای عصبی مسئول این تجربیات یا بهترین روش درمان آنها را هنگام وقوع در محیطهای پزشکی به طور کامل درک نمیکنند.
این جایی است که این قارچ مرموز میتواند به ویژه ارزشمند شود.
برخلاف شرایط عصبی و پزشکی که در آنها توهمات لیلیپوتی نسبتاً به ندرت رخ میدهد، گونهL. asiatica میتواند این پدیده را به روشی سازگارتر و قابل تشخیصتر ایجاد کند.
اگر محققان بتوانند ماده شیمیایی مسئول را جدا کنند، ممکن است به ابزاری مفید برای بررسی مدارهای مغزی و فرآیندهایی دست یابند که این تجربیات بصری غیرمعمول و دقیق را ایجاد میکنند. چنین تحقیقاتی در نهایت میتواند درک علمی از توهمات مرتبط با بیماریهای عصبی را بهبود بخشد. هدف اصلی بعدی تیم تحقیقاتی، جداسازی و شناسایی ترکیب روانگردان مشکوک است.
توالییابی DNA چهار گونه قارچ ناشناخته قبلی را آشکار میکند
این تحقیق همچنین اکتشافات مهمی در مورد تنوع زیستی قارچی به همراه داشت. محققان به جای مطالعه تنها گونه L. asiatica، اولین تجزیه و تحلیل جامع ژنومی از جنس Lanmaoa را انجام دادند.
آنها ۵۳ نمونه قارچ جمعآوری شده از زیستگاههای طبیعی و نگهداری شده در مجموعههای فونگاریوم در سراسر جهان را بررسی کردند. توالییابی ژنتیکی ۱۷ گونه را در این گروه آشکار کرد؛ از جمله چهار گونه که قبلاً برای علم ناشناخته بودند.
نکته قابل توجه این است که دو مورد از این گونههای تازه شناسایی شده قبلاً در مجموعههای موجود در ایالات متحده نگهداری میشدند. هویت متمایز آنها تا زمانی که محققان DNA آنها را بررسی نکردند، ناشناخته مانده بود.
این تجزیه و تحلیل همچنین نشان داد که L. asiatica تنها گونه در این جنس است که در حال حاضر شناخته شده است که اثرات روانگردان ایجاد میکند.
دانشمندان اکنون در تلاشند تا تاریخچه تکاملی این گروه را بازسازی کنند. آنها امیدوارند مشخص کنند که چگونه این ویژگی شیمیایی غیرمعمول توسعه یافته و آیا قارچهای نزدیک به هم ممکن است مواد قابل مقایسهای تولید کنند یا خیر.
این یافتهها همچنین ارزش علمی مجموعههای موزه را نشان میدهد. نمونههایی که سالها نگهداری میشوند و میتوانند حاوی اکتشافات بیولوژیکی باشند که تنها زمانی آشکار میشوند که تکنیکهای تحلیلی جدیدتری به کار گرفته شوند.
تنوع پنهان موجود در این مجموعهها یادآوری میکند که بسیاری از گونهها و ویژگیهای بیولوژیکی بالقوه مهم، حتی در میان ارگانیسمهایی که دانشمندان قبلاً جمعآوری کردهاند، کشف نشده باقی ماندهاند.
بررسی قارچها میتواند به داروها و اکتشافات جدید منجر شود
پیامدهای گستردهتر فراتر از توهمات غیرمعمول است. قارچها همچنان یکی از گروههای ارگانیسمهایی هستند که کمتر مورد بررسی قرار گرفتهاند و محققان معتقدند که تنوع شیمیایی آنها میتواند سرنخهای ارزشمندی در مورد زیستشناسی، پزشکی و سیستم عصبی ارائه دهد.
یکی از مشهورترین نمونهها پنیسیلین است؛ آنتیبیوتیکی که در ابتدا از قارچی به دست آمد که درمان عفونتهای باکتریایی را متحول کرد و به یکی از مهمترین اکتشافات پزشکی قرن گذشته تبدیل شد.
دانشمندان امیدوارند که ادامه کاوش در تنوع زیستی قارچها بتواند سایر ترکیبات مفید پزشکی و فرآیندهای بیولوژیکی ناشناخته قبلی را آشکار کند.
اثرات مرموز L. asiatica نشان میدهد که هنوز چه چیزهای زیادی در مورد قلمرو قارچها برای یادگیری وجود دارد. قارچی که مدتهاست توسط جوامع آسیایی مصرف میشود، ممکن است حاوی مادهای باشد که قادر به آشکار کردن اطلاعات جدیدی در مورد مغز انسان و نحوه ایجاد تجربه آگاهانه توسط آن باشد.
این تحقیق توسط «کالین دومنور»، دانشجوی دکترا در دانشگاه یوتا و «برین دنتینگر»، قارچشناس وابسته به دانشگاه و موزه تاریخ طبیعی یوتا انجام شد و یافتههای آنها در مجله Mycologia منتشر شده است.