اکوایران: به نقل از ایسنا، اسماعیل بقایی نشست خبری هفتگی خود با حضور خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی با اشاره به فرارسیدن سالروز ۱۳ آبان، یاد شهدای دانش‌آموز از جمله شهدای دانش‌آموز در دو جنگ تحمیلی اخیر را گرامی داشت.
اجرای مطالبات ایران از سوی آمریکا لازمه برقراری امنیت در تنگه هرمز است
وی در رابطه با مذاکرات با آمریکا در قطر اظهار کرد: گفت‌وگوها کماکان ادامه دارد و ما هر انچه لازم بود به عنوان مطالبات مشروع به طرف آمریکایی از مدت‌ها قبل اعلام کردیم و این اجرای این مطالبات لازمه برقراری امنیت در تنگه هرمز است.
بقایی در پاسخ به سوالی در ارتباط با اینکه آیا تیم مذاکره‌کننده ایران تغییر کرده است؟ گفت: خیر.
وی در این ارتباط توضیح داد: آقای محسن رضایی دبیر شعام روز شنبه در این ارتباط توضیح دادند، مدیریت و تصمیم‌گیری در این حوزه بر عهده شعام است که رئیس جمهور ریاست آن را برعهده دارد و وزارت خارجه به همراه سایر ارکان کشور در آن عضو هستند. مثل قبل مذاکره کنندگان ارشد ما آقایان قالیباف و وزیر خارجه هستند و خوشبختانه انسجام و همدلی خوبی در مراجع تصمیم‌گیری کشور وجود دارد.
برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در پاسخ به سوالی درخصوص نامه ونس به محسن رضایی و گزارش‌ها در این خصوص مبنی بر لحن متفاوت این نامه و اینکه آیا به این نامه پاسخ داده شده، گفت: تفاوت در سبک نامه‌نگاری یک امر معمولی است؛ ممکن است افراد مختلف به‌شیوه‌های متفاوت بنویسند یا بگویند. برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است.
وی افزود: تا الان آمریکا نشان داده در حوزه دیپلماسی نه تنها ابتکاری ندارد بلکه ابتکارات دیپلماتیک را هم از بین می‌برد. آمریکا در دو سال گذشته فقط بر طبل جنگ کوبیده و هرگاه مسیری برای دیپلماسی باز شده یا در حین روند، آن فرآیند را دچار اخلال کرده و جنگ راه انداخته و یا وقتی آن روند محصول داد، به عنوان مثال تفاهم اسلام‌آباد، بعد از دو یا سه هفته نقض شد.
بقائی گفت: مذاکره‌کننده روند اسلام آباد، نویسنده نامه بود و دیدیم که رئیس‌جمهور آمریکا اخیرا هم اعلام کرد که آن روند اتلاف وقت بود. با این اوصاف، هر روند دیپماتیک را باید با احتیاط فراوان نگریست.
هیچ توافقی نهایی نمی‌شود و تنگه هرمز باز نمی‌شود مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان یابد
وی درباره طرح ایران گفت: ابتکار دیپلماتیک ایران با عنوان طرح هفت روزه مطرح در جریان سفر هیات نمایندگی ایران به نیویورک به صورت مفصل گفت‌وگو شد، دیدگاه‌های طرف مقابل را از طریق میانجی‌گران دریافت کردیم و ملاحظات مختلف رد و بدل شد. کماکان پیشنهاد ما درباره این روند دیپلماتیک وجود دارد. توپ در زمین آمریکاست، چراکه مطالبات ما به‌صورت روشن و شفاف بیان شده است؛ مطالبات ما معقول و منطقی است، چراکه هیچ توافق نهایی نمی‌تواند شروع شود و تنگه هرمز نمی‌تواند بازگشایی و امن شود، مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان یابد، مطالبات ایران رعایت شود، خواسته‌های مشروع ایران عملیاتی شود، بعد ما می‌توانیم در خصوص ادامه روند صحبت کنیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره پاسخ به نامه افزود: درباره نامه، اینکه جواب به چه شکل داده شود، با توجه به اینکه گیرنده نامه دبیر شورای عالی امنیت ملی هستند، به شیوه‌ای که مصلحت بدانند درباره آن تصمیم‌گیری خواهند کرد اما از این نظر که دیپلماسی در جریان است و یا اینکه این نامه باعث شده ابتکار جدیدی شروع شود، باید گفت که مبنای گفت‌وگوها بین ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها، همان طرح هفت مرحله‌ای ایران است که الان به طور فشرده در جریان است و امکان اجرای آن طرح طی دو روز هم حتی وجود دارد.
وی تاکید کرد: این رویکرد ایران نشانگر حسن‌نیت ماست که اعلام کردیم در صورت اجرای مطالبات ایران، این امکان وجود دارد که در مدت کوتاهی، امنیت به تنگه هرمز بازگردد و روند مذاکرات آغاز شود. همه اینها البته به طرف آمریکایی بستگی دارد که چگونه می‌خواهد درباره آینده این روند اقدام کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با سفر اخیر معاون وزیر خارجه به دوحه و اینکه آیا گفت‌وگوها ادامه دارد؟ گفت: می‌توانم خدمت شما بگویم که گفت‌وگوها ادامه دارد.
وی با بیان این که سفر آقای غریب‌آبادی به دوحه برای تسهیل مذاکرات انجام شده بود گفت: همانطور که اشاره کردم گفتگوها ادامه دارد، موضوعات پیچیده است چرا که گذر زمان نیز با توجه به عملکرد آمریکا بر پیچیدگی موضوعات افزوده است.
بقایی در ادامه با تاکید بر اینکه تبادل پیام‌ها میان طرفین ادامه دارد، خاطرنشان کرد: آمریکا باید تصمیم بگیرد، ما هر آنچه که لازم بود به عنوان مطالبات مشروع ایران در قالب معقولی به طرف آمریکایی منعکس کردیم و اجرای این مطالبات، لازمه بازگشت امنیت در منطقه است، آمریکا باید بداند بدون لغو محاصره اقتصادی و پایبندی به تعهدات، امنیت یک‌جانبه در تنگه هرمز و خلیج فارس محقق نخواهد شد.
برای هر پیشامدی آماده هستیم
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری درگیری و جنگ میان ایران و آمریکا در پی افزایش لفاظی‌ها و حملات لفظی متقابل دو طرف، اظهار کرد: جنگ همین الان که صحبت می‌کنیم در جریان است. محاصره اقتصادی ایران و تهدید علیه ایران، خود بخشی از جنگی است که طی این هشت ماه وجود داشته است.
وی با تأکید بر ضرورت آمادگی ایران برای مواجهه با هرگونه پیشامدی، گفت: ما باید برای هر پیشامدی آماده باشیم؛ به این دلیل که بحث، دفاع از میهن، دفاع از تمامیت سرزمینی و کرامت یک کشور تمدنی چند هزار ساله است. بنابراین، حتماً در هر وضعیتی، چه زمانی که دوستان ما با میانجی‌ها درباره روندهای دیپلماتیک گفت‌وگو می‌کنند و چه در شرایطی که دیپلماسی در جریان نیست، در هر حالتی باید برای همه سناریوها آماده باشیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات اخیر وزیر امور خارجه درباره اینکه ایران در پاسخ به تجاوزات، خط قرمزی ندارد و اینکه آیا امکان دارد در صورت بروز جنگ، منافع و پایگاه‌های آمریکا در اروپا هم هدف قرار بگیرند؟ گفت: از من انتظار ندارید که مفسر فرمایشات آقای وزیر شویم؛ این اظهارات خیلی روشن بود. کسانی که جنگ را بر ایران تحمیل می‌کنند یا کردند و کسانی که به هر شکلی مباشرت و همکاری و حمایت کردند، حتما نباید انتظار داشته باشند ایرانیان در دفاع از خود مماشات به خرج دهند. طبق حقوق بین‌الملل و خرد انسانی، هر طرفی که به هر نحوی در تدارک و طراحی و اجرای تجاوز نظامی علیه یک کشور مشارکت کند، به منزله مشارکت‌کننده در یک عمل خلاف بین‌المللی محسوب می‌شود و قاعدتاً باید تقاص پس دهد و تبعات آن را بپذیرد.
وی تاکید کرد: هر طرفی که در هر تعرضی با آمریکا و رژیم صهیونیستی همراهی کند، نباید خود را از گزند پاسخ مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران در امان بداند.
موضوع انتقال اورانیوم در دوحه مطرح نشده است
بقائی در پاسخ به سوالی، احتمالات درباره موافقت ایران با انتقال اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده به کشور ثالث در چارچوب توافق و این که آیا این موضوع در مذاکرات دوحه مطرح شده است را رد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه دلیل ناکامی آمریکا برای اجماع‌سازی علیه ایران در نشست گروه ۲۰ این دانست که آمریکایی‌ها کلاً الفبای دیپلماسی را نمی‌دانند یا آن را فراموش کرده‌اند.
وی افزود: دنیا به فراست دریافته که آمریکا به دلیل اعتیاد به رویکرد یک‌جانبه و توسل بیش از حد به زور، به دنبال این است که فقط منافع و خواسته‌های تنگ‌نظرانه خود را در هر موضوعی و در رابطه با هر مسئله‌ای که در دنیا وجود دارد، تحمیل کند و به این دلیل، دنیا در این روند با آمریکا همراهی نمی‌کند.
بقایی در رابطه با تنگه هرمز خاطرنشان کرد: همه می‌دانند که دلیل ایجاد مشکل و اخلال در کشتیرانی در این آبراه، آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. این موضوع را حتی متحدان آمریکا نیز نمی‌توانند، در نظر نگیرند. به همین دلیل است که در سطح بین‌المللی، نوعی عصبانیت مشهود از عملکرد آمریکا به چشم می‌خورد و نشانه‌های آن را در چنین نشست‌هایی می‌توان به عیان مشاهده کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مطرح شدن مطالبات مربوط به تغییر دکترین هسته‌ای ایران در فضای رسانه‌ای و تأثیر این مطالبات بر روند مذاکرات و محاسبات طرف مقابل، اظهار کرد: فکر می‌کنم طرف مقابل ناظر گفت‌وگوها و گفتمان‌های مطرح در فضای رسانه‌ای، نخبگانی و در میان عموم مردم است. نیازی نیست که بخواهیم با آنچه در سطح گفت‌وگوها و گفتمان‌ها می‌گذرد، برخوردی تصنعی داشته باشیم. این یک امر واقعی است که مردم ما با توجه به اتفاقاتی که در این دو سال رخ داده و باز هم تأکید می‌کنم، اتفاقات ۱۲ یا ۱۳ سال اخیر، از زمانی که مذاکرات آغاز شد و به توافق هسته‌ای در سال ۲۰۱۵ منتهی شد و تحولات پس از آن، یک سؤال منطقی را مطرح می‌کنند.
بقائی ادامه داد: با وجود همه تلاش‌های ایران برای نشان دادن اینکه برنامه هسته‌ای کشور مسالمت‌آمیز و صلح‌آمیز است، طرف مقابل مدام به دنبال بهانه‌جویی بوده است. این یک بحث واقعی است. طرف مقابل، صاحب فتوای منع تولید و استفاده از تسلیحات هسته‌ای را ترور کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به طرح مباحث مربوط به تغییر دکترین هسته‌ای ایران گفت: من قبلاً هم گفته‌ام که دلیل و بانی شکل‌گیری این بحث، نه‌فقط در جامعه ما، بلکه در سطح بین‌المللی، کسی جز آمریکا و رژیم صهیونیستی نیست.
وی تأکید کرد: برنامه هسته‌ای ایران مطلقاً صلح‌آمیز بوده و است و این امر بارها اثبات شده است. اینکه طرف مقابل بر اساس یک دروغ بزرگ که از ۲۰ سال پیش آغاز کرده، مدام ادعای وجود سلاح هسته‌ای یا خطر سلاح هسته‌ای ایران را تکرار کند، به این بحث دامن می‌زند که گویی آن‌ها خود را به خواب زده‌اند و هرقدر ما بحث کنیم و دلیل و مدرک ارائه دهیم که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است، قرار نیست وقعی به آن بگذارند. بنابراین، این بحث یک بحث واقعی است؛ اما همانطور که اعلام شد، در سطح تصمیم‌گیری، ما همچنان عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) هستیم و مادامی که ایران عضو این معاهده است، خود را مقید و ملزم به رعایت تعهدات مندرج در آن سند می‌دانیم.
بقائی در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا ایران در مذاکرات خواستار برداشتن تمام تحریم‌ها و آزادسازی تمام منابع مالی بلوکه‌شده است؟ گفت: ما که نمی‌خواهیم چرخ را از نو اختراع کنیم. این مذاکرات نباید منقطع و جدای از مذاکراتی دیده شود که به تفاهم اسلام‌آباد منجر شد، چراکه طرف مذاکرات همان طرف است، مطالبات همان مطالبات است و مشکل نیز همان مشکل است. مطالبات ما همان‌هایی است که آمریکا در قالب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفت، اما نقض کرد. با این معنا، آنچه آمریکا در مرحله نخست باید انجام دهد، اولاً لغو همه تحریم‌هایی است که بعد از نقض تفاهم اسلام‌آباد، تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» علیه ایران اعمال کرد، به‌اضافه همان چیزهایی که در آن متن پذیرفته بود، از جمله آزادسازی اموال و دارایی‌های ایران.
مطلقاً هیچ اعتمادی بین ایران و آمریکا وجود ندارد
وی همچنین در پاسخ به سوالی درخصوص اصل اختلاف آمریکا و ایران در مذاکرات گفت: اصل اختلاف به رویکرد آمریکا بازمی‌گردد. آمریکا در وهله نخست باید ثابت کند که دیپلماسی در معنای متعارف آن را اساسا قبول دارد و به آن پایبند است. یک مشکل اساسی در تعاملات میان ایران و آمریکا این است که آمریکا مدام به دیپلماسی و مذاکره پشت پا زده و خود این امر هر گفت‌وگویی را دشوار می‌کند، به خاطر اینکه هر تعاملی نیازمند حداقلی از اعتماد است. مطلقاً هیچ اعتمادی بین ایران و آمریکا وجود ندارد. منظور من از اعتماد این است که شما لااقل اطمینان نسبی داشته باشید که طرف مقابل پس از دو یا سه هفته، امضای خود را پاره نمی‌کند. چنین چیزی وجود ندارد. در رابطه با موضوعات، بحث اصلی این است که طرف مقابل حقوق بنیادینی را از ایرانیان نقض کرده و تحریم‌هایی را در همین چهار یا پنج ماه اخیر اعمال کرده و محاصره‌ای را به زعم خودشان علیه ایران اعمال کرده‌اند. اینها را باید بردارند. شما نمی‌توانید این اقدامات مطلقاً غیرقانونی را حفظ کنید و سپس انتظار داشته باشید که ایران وارد مرحله دیگری از مذاکرات درباره سایر موضوعات شود.
بقائی تاکید کرد: این موضوعات همگی واقعاً به آمریکا بستگی دارد. آمریکا باید در رویکرد خود نسبت به اصل دیپلماسی تجدیدنظر کند، برای اینکه اساساً امکان پیشبرد یک روند مذاکراتی به وجود بیاید.
وی افزود: در رابطه با موضوع هسته‌ای، هنوز اصلاً به آن مرحله نرسیده‌ایم، چراکه تا زمانی که مطالبات ایران اجرا نشود، از لحاظ عقلی امکان ندارد وارد مرحله گفت‌وگو درباره موضوعات دیگر شویم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر امروز سلطان عمان به چین نیز گفت: این حتماً تصمیم دوجانبه مبارکی است. سفر و مراوده بین کشورهای مختلف و کشورهای دوست، اقدامی مثبت است. عمان همواره در منطقه ما برای کمک به ایجاد صلح و ثبات تلاش کرده است. ما متأسفیم که تلاش‌های عمان برای میانجیگری با قدرناشناسی آمریکا مواجه شد. حتما گفت‌وگو بین عمان و چین به‌عنوان دو کشور مهم که منافع مشترکی در حفظ ثبات و امنیت در منطقه غرب آسیا، خلیج فارس و تنگه هرمز دارند، مهم است و حتما گفت‌وگوهای مفیدی خواهد بود.
به گزارش ایسنا، بقائی در ادامه این نشست خبری به یک سوال مردمی نیز پاسخ داد.
وی در همین ارتباط در پاسخ به این سوال که با توجه به تداوم تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و با عنایت به تجربه‌ای که در جنگ ۴۰ روزه داشتیم و طی آن، به‌طور گسترده از قلمرو و امکانات کشورهای جنوبی خلیج فارس علیه ایران و منافع کشورمان استفاده شد، آیا این کشورها تضمینی داده‌اند که در آینده اجازه تکرار چنین سوءاستفاده‌هایی را ندهند و اگر چنین اتفاقی بار دیگر رخ دهد، واکنش جمهوری اسلامی ایران چه خواهد بود؟ گفت: آن کشورهای منطقه که همه شواهد و دلایل حاکی از استفاده از قلمرو و امکانات آن‌ها برای حمله به ایران بود، در سطح موضع‌گیری اعلام کردند که چنین چیزی نبوده و از ما گلایه کردند که چرا ضربات دفاعی ایران متوجه خاک آن‌ها بوده است. ما مکرر اعلام کرده‌ایم که به هیچ عنوان نباید اقدامات دفاعی ایران را به‌عنوان حمله به خاک خودشان تلقی کنند.
وی افزود: اگر در پاسخ به شکایت و گلایه ما می‌گویند که «متأسفانه ما هیچ کنترلی بر پایگاه‌های نظامی آمریکا نداشتیم»، این به معنای آن است که به هر دلیلی از حاکمیت ملی خود عدول کرده اند. در چنین شرایطی، از ما نیز بپذیرند که پاسخ دفاعی ایران متوجه خاک و قلمرو آن‌ها نیست. امیدواریم که واقعاً همه طرف‌ها از اتفاقات هشت ماه اخیر درس گرفته باشند. به هیچ عنوان برای ما مطلوب نیست که ضربات دفاعی خود را متوجه کشورهای منطقه کنیم، اما چه کنیم که وقتی طرف‌های متجاوز از امکانات و پایگاه‌های نظامی این کشورها برای حمله به ایران، کشتن فرزندان ایران و حمله به مدارس و بیمارستان‌ها استفاده می‌کنند، وظیفه حاکمیت و دولت جمهوری اسلامی ایران است که برای دفع شرارت اقدام کند.
