اکوایران: بر اساس شمارش رویترز از اطلاعات منتشرشده توسط مقامهای اروپایی، گزارشهای رسانهای و دادههای گردآوریشده از سوی شرکتهای امنیت سایبری مانند «پروفپوینت» و «مایمکست»، چیزی بیش از ۸۰۰۰ تهدید ساختگی بمبگذاری که طی ماه گذشته برای مؤسسات و شرکتهای مختلف در سراسر اروپا ارسال شده است.
به گزارش شفقنا، اگرچه این تهدیدهای ساختگی بهطور گسترده در رسانهها گزارش شدهاند، اما ابعاد این کارزار و جزئیات چگونگی اجرای آن برای نخستین بار در این گزارش تشریح میشود.
بیشتر اهداف این کارزار، مدارس در بریتانیا، ایرلند و ایتالیا بودند. با این حال، سازمانهای رسانهای، شرکتهای هواپیمایی، فرودگاهها، مؤسسات خیریه و حتی افراد عادی نیز درگیر این کارزار شدند.
این تهدیدهای ساختگی باعث شدهاند دهها پرواز تغییر مسیر دهند یا لغو شوند، پخش برنامههای تلویزیونی برای مدتی متوقف شود و هزاران دانشآموز به خانه فرستاده شوند.
تهدیدهای ۱۹ اکتبر مدارس اسکاتلند را نیز هدف قرار دادند. شرکت مایمکست اعلام کرد که دستکم ۳۳ مدرسه در این منطقه هدف قرار گرفتهاند. شرکت پروفپوینت نیز گفت موج دیگری از تهدیدها که در همان روز ارسال شد، حدود ۲۵ مؤسسه بلغاری را هدف قرار داده بود؛ این مؤسسات عمدتاً مراکز و گروههای حوزه سلامت بودند و در کنار آنها چند سازمان مبارزه با فساد و حمایت از افشاگران نیز قرار داشتند.
هشت مورد از پیامهای تهدیدآمیزی که رویترز بررسی کرده است و به زبانهای انگلیسی، بلغاری یا ایتالیایی نوشته شده بودند، شباهتهایی با یکدیگر دارند. پیامهایی که روز ۱۹ اکتبر برای مدارس ایرلند شمالی، اسکاتلند و مؤسسات بلغاری ارسال شدند، همگی عنوان «مرگ نزدیک است» را در قسمت موضوع ایمیل داشتند.
این پیامها از طریق دستکم چهار حساب ایمیل ارسال شده بودند که به گفته شرکتهای پروفپوینت و مایمکست، هک شده و کنترل آنها به دست افراد دیگری افتاده بود. به گفته دانشگاه دایه در تایوان، به نظر میرسد یکی از حسابهایی که برای ارسال برخی از این پیامها استفاده شده، متعلق به یکی از دانشجویان سابق این دانشگاه بوده که حسابش به خطر افتاده است.
ایمیلهای ۱۹ اکتبر، بهجز در بریتانیا، توجه چندانی را به خود جلب نکردند و به نظر میرسد عاملان این تهدیدها در دو هفته پس از آن فعالیت چندانی از خود نشان ندادند. اما سپس با شدت بیشتری بازگشتند.
روز دوم نوامبر، یک فروند هواپیمای شرکت هواپیمایی «ویز ایر» که از لندن عازم صوفیه بود، پس از دریافت تهدید بمبگذاری از سوی این شرکت هواپیمایی، به بوداپست تغییر مسیر داد. روز بعد، هفت پرواز دیگر و یک کشتی تفریحی در نزدیکی سواحل یونان نیز هدف تهدیدها قرار گرفتند.
در پنجم نوامبر، موج دیگری از تهدیدها باعث اختلال در پروازها در سراسر اروپا شد. به گفته شرکت تخصصی ردیابی پرواز «ایرنَو رادار»، بین دوم تا ششم نوامبر، بیش از ۵۰ پرواز متعلق به حدود ۱۵ شرکت هواپیمایی با تهدیدهای ساختگی بمبگذاری مواجه شدند.
برخلاف موج نخست ایمیلها که در آنها به «قانون شریعت» اشاره شده بود، ایمیلهای ماه نوامبر به نام یک گروه گمنام روسی مخالف فمینیسم به نام «دولت مردان» ارسال شدند؛ گروهی که بنیانگذارش اعلام کرد هیچ ارتباطی با این پیامها ندارد.
این پیامها نیز مانند پیامهای ماه اکتبر، بهصورت انبوه برای گیرندگان متعدد ارسال شده بودند و حاوی هشدارهای کلی درباره بمبگذاری و خونریزی بودند.
در یکی از این پیامها آمده بود: امروز آسمان شما سرخ خواهد شد.
روز ششم نوامبر، تحریریههای رسانهای نیز هدف قرار گرفتند؛ از جمله شبکه تلویزیونی تیاف۱ فرانسه، شبکه نوا بلغارستان و شبکه دولتی آرتیای ایرلند. در جریان این تهدیدها، برخی از برنامههای این شبکهها برای مدت کوتاهی از پخش خارج شدند، زیرا کارکنان در حال تخلیه ساختمان مرکزی شبکه بودند.
شرکت امنیت سایبری پروفپوینت اعلام کرد که در مجموع، دستکم ۱۲ سازمان رسانهای در همان مقطع هدف قرار گرفته بودند.
موجی حتی گستردهتر از این تهدیدها در روز ۱۱ نوامبر به وقوع پیوست.
حدود ۶۳۰۰ مدرسه در ایتالیا تهدیدهای بمبگذاری دریافت کردند که ظاهراً از سوی گروهی به نام «میسوژینیستان» ارسال شده بود؛ نامی که ظاهراً اشارهای به گروه «دولت مردان» داشت. این تهدیدها باعث تخلیه مدارس در سراسر کشور شد.
پلیس اعلام کرد که در همان روز، حدود هزار مدرسه در اسکاتلند و ۳۰۰ مدرسه در ایرلند شمالی نیز هدف قرار گرفتهاند. رسانههای ایرلندی هم گزارش دادند که حدود ۳۰۰ مدرسه در این کشور تهدیدهایی دریافت کردهاند.
بسیاری از مدارس بریتانیا که در ۱۱ نوامبر تهدیدهایی دریافت کردند، پیشتر نیز هدف موج قبلی تهدیدها قرار گرفته بودند؛ از جمله مدرسه سنت جان در بلفاست.
دانلی گفت که در نوبت دوم، شرایط آرامتر بود.
«پس از بررسی محوطه مدرسه، تصمیم گرفتیم به بچهها اجازه دهیم در زنگ تفریح و زمان ناهار برای بازی به بیرون بروند.»
دخالت خارجی؟
رویترز نتوانست بهطور مستقل تأیید کند که تمام ایمیلهای حاوی تهدیدهای ساختگی از سوی یک گروه واحد ارسال شدهاند. با این حال، چندین مقام و کارشناس معتقدند که بیشتر این تهدیدها، اگر نگوییم همه آنها، با یکدیگر مرتبط بودهاند.
شرکت مایمکست علاوه بر اشاره به شباهت در متن پیامها و روشهای توزیع آنها، خاطرنشان کرد که کارزار ماه نوامبر تقریباً تمام همان مدارسی را در اسکاتلند هدف قرار داده بود که در موج ماه اکتبر هدف قرار گرفته بودند. این موضوع نشان میدهد که احتمالاً از همان فهرست اهداف قبلی استفاده شده است.
پلیس اسکاتلند در پاسخ به پرسشی در قالب یک ایمیل اعلام کرد: در حال حاضر نمیتوانیم احتمال وجود ارتباط میان این موارد را رد کنیم، اما تحقیقات گسترده همچنان ادامه دارد.
مقامهای اروپایی گفتهاند که به دخالت یک عامل خارجی مشکوک هستند.
لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، روز جمعه در گفتوگو با شبکه خبری «السیآی» فرانسه گفت: ما بهوضوح احتمال دخالت خارجی را مطرح میدانیم.
او در این زمینه از روسیه یا «کشورهای دیگری که ممکن است در این ماجرا نقش داشته باشند» نام برد.
وی گفت که آژانس پلیس اتحادیه اروپا (یوروپل) در تلاش است منشأ این تهدیدها را مشخص کند.
به گفته مقامهای اوکراینی، در گذشته نیز هکرهای مزدور روسی که مظنون به ارتباط با روسیه بودهاند و گاهی از آنها با عنوان «گروه داوینچی» یاد میشود، از تهدیدهای بمبگذاری استفاده کردهاند.
شرکت فرانسوی امنیت سایبری «اینترینسک» سال گذشته اعلام کرد که هکرهای این گروه در سال ۲۰۲۴ مجموعهای از تهدیدهای ساختگی بمبگذاری را علیه چند نهاد دولتی غربی که نامشان مشخص نشده بود، ارسال کردهاند.
تلاشها برای برقراری ارتباط با گروه داوینچی بینتیجه ماند.
دانلی گفت که شهر بلفاست(واقع در ایرلند) در گذشته شرایط بدتری را تجربه کرده است. او با اشاره به دههها درگیری فرقهای در این شهر یادآور شد که در آن دوران، بلفاست بهطور مرتب با انفجارهای واقعی لرزه بر اندامش میافتاد.
با این حال، او تأکید کرد که حتی تهدیدهایی که غیرقابلباور به نظر میرسند نیز نمیتوانند نادیده گرفته شوند.