به گزارش اکوایران، تحلیلی از «موسسه پترسون» نشان میدهد اقتصاد جهانی با وجود شوکهای ناشی از جنگ ایران و افزایش قیمت انرژی، همچنان در مسیر رشد قرار دارد؛ هرچند سرعت این رشد در کوتاهمدت کاهش خواهد یافت و عدم قطعیتها افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، رشد تولید ناخالص داخلی جهان از ۳.۳ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۳ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش مییابد و سپس در سال ۲۰۲۷ به ۳.۱ درصد بهبود پیدا میکند. به گفته اقتصاددانان این مؤسسه، یکی از مهمترین عوامل حمایتکننده از رشد، «رونق سرمایهگذاری مرتبط با هوش مصنوعی» است که همچنان بهعنوان یک موتور محرک عمل میکند.
فشار جنگ بر تورم و رشد جهانی
با اینحال، جنگ ایران بهعنوان یک شوک بزرگ جدید، چشمانداز اقتصاد جهانی را تضعیف کرده است. این درگیری با ایجاد اختلال در بازارهای انرژی و زنجیرههای تأمین، موجب افزایش تورم و کاهش پیشبینی رشد شده است. اگرچه آتشبس 2 هفتهای اخیر تا حدی از تنشها کاسته و قیمت انرژی را از اوج خود پایین آورده، اما سطح قیمتها همچنان حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بالاتر از پیش از جنگ باقی مانده است؛ موضوعی که نشاندهنده تداوم فشارهای تورمی است.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که حدود یکچهارم نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند و هرگونه اختلال در این مسیر، بازارهای جهانی انرژی و تجارت مواد خام را بهشدت تحت تأثیر قرار میدهد. در نتیجه، بازارهای مالی نیز واکنش نشان دادهاند؛ بهطوری که قیمت انرژی افزایش یافته، بازارهای سهام افت کرده و نرخهای بهره صعودی شدهاند، هرچند پس از اعلام آتشبس بخشی از این تحولات تعدیل شده است.
احتمال کاهش قیمت نفت در 2026
در سناریوی پایه، انتظار میرود قیمت انرژی در ادامه سال کاهش یابد و به اقتصاد جهانی اجازه دهد پس از یک دوره ضعف، مجدداً تقویت شود. اما ریسکهای نزولی قابلتوجهی وجود دارد. در صورتی که تنشها مجدداً تشدید شده و قیمت نفت به حدود ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد، رشد اقتصاد جهانی میتواند حدود ۰.۴ واحد درصد کمتر از پیشبینی فعلی باشد.
AI؛ موتور پنهان اقتصاد آمریکا
در ایالات متحده، اقتصاد همچنان از رونق هوش مصنوعی سود میبرد؛ عاملی که هم سرمایهگذاری و هم مصرف را تقویت کرده است. بازار کار اگرچه نسبت به سالهای ابتدایی دهه ۲۰۲۰ اندکی سردتر شده، اما همچنان نزدیک به اشتغال کامل قرار دارد و نشانههای فشار مالی گسترده در میان خانوارها محدود است. سیاست مالی نیز در سال جاری تا حدی از تقاضا حمایت میکند.
با اینحال، برخی عوامل در جهت عکس عمل میکنند. کاهش شدید مهاجرت، عرضه نیروی کار را محدود کرده و ظرفیت رشد اقتصاد را کاهش داده است؛ موضوعی که بخشی از اثرات مثبت بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی را خنثی میکند. در مجموع، پیشبینی میشود رشد اقتصادی آمریکا از ۲.۱ درصد در سال گذشته به ۲ درصد در سال ۲۰۲۶ و ۱.۹ درصد در سال ۲۰۲۷ کاهش یابد.
فدرال رزرو محتاط
در حوزه سیاست پولی، این شرایط نیازمند احتیاط از سوی فدرال رزرو ارزیابی شده است. تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی قرار دارد و شوک انرژی احتمالاً در ماههای آینده فشارهای قیمتی را تشدید خواهد کرد. در عین حال، افزایش قیمتها قدرت خرید واقعی خانوارها را کاهش داده و میتواند به تضعیف تقاضا و بازار کار منجر شود. بر این اساس، انتظار میرود فدرال رزرو تصمیمات خود را بهشدت وابسته به دادهها اتخاذ کند.
احتمال کاهش تورم آمریکا در 2027
طبق این گزارش، تورم آمریکا بر اساس شاخص PCE احتمالاً تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۳.۲ درصد خواهد رسید و تورم هسته نیز به ۳.۱ درصد میرسد. با اینحال، انتظار میرود در سال ۲۰۲۷ روند نزولی آغاز شود و تورم کل به حدود ۲.۲ درصد کاهش یابد.
در سایر اقتصادهای پیشرفته، از جمله منطقه یورو، ژاپن و بریتانیا، رشد در کوتاهمدت تحت فشار قیمتهای بالای انرژی ضعیف خواهد بود، اما با فروکش کردن این شوک، بهبود تدریجی در سال ۲۰۲۷ پیشبینی میشود. در اقتصادهای نوظهور نیز تصویر ناهمگن است؛ چین از صادرات قوی بهره میبرد اما با ضعف بخش مسکن مواجه است، هند رشد بالاتری دارد اما به انرژی وابسته است و کشورهایی مانند برزیل و روسیه با چالشهای ساختاری و نااطمینانیهای سیاستی دستوپنجه نرم میکنند.
