در پی تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و اختلال در زیرساخت‌های انرژی، شرکت‌های بزرگ نفتی جهان استراتژی خود را به‌سرعت تغییر داده و به‌دنبال فرصت‌های جدید در نقاطی دور از این منطقه هستند.

به گزارش اکوایران، گزارشی از وال استریت ژورنال نشان می‌دهد شرکت‌هایی مانند اکسون موبیل، شورون، بریتیش پترولیوم و توتال انرژیز، اکنون سرمایه‌گذاری در پروژه‌های اکتشاف و تولید در آفریقا، آمریکای جنوبی و مدیترانه شرقی را در اولویت قرار داده‌اند.

طبق برآورد شرکت تحقیقاتی Wood Mackenzie، این موج جدید سرمایه‌گذاری می‌تواند در سال‌های آینده تا ۱۲۰ میلیارد دلار ارزش‌آفرینی برای این شرکت‌ها به همراه داشته باشد. این تغییر مسیر در حالی رخ می‌دهد که جنگ و ناامنی در منطقه خلیج فارس، نه‌تنها عرضه جهانی انرژی را مختل کرده، بلکه میلیاردها دلار از درآمد شرکت‌های غربی فعال در این منطقه را نیز کاهش داده است.

افزایش قیمت نفت؛ محرک سرمایه‌گذاری جدید

حملات به زیرساخت‌های انرژی و گلوگاه‌های حیاتی حمل‌ونقل، به‌ویژه در تنگه هرمز، موجب جهش قیمت نفت شده است. قیمت نفت آمریکا که پیش از آغاز جنگ در محدوده ۶۰ دلار قرار داشت، اکنون به نزدیکی ۸۸ دلار در هر بشکه رسیده است. هرچند با انتشار اخباری درباره بازگشایی مقطعی تنگه، قیمت‌ها نوسان‌هایی را تجربه کرده‌اند، اما همچنان در سطوح بالایی باقی مانده‌اند.

این افزایش قیمت، جریان نقدی قابل‌توجهی را در اختیار شرکت‌های نفتی قرار داده و به آن‌ها امکان داده تا پروژه‌هایی را که پیش‌تر به‌دلیل هزینه بالا یا ریسک زیاد کنار گذاشته بودند، دوباره بررسی کنند. به گفته تحلیلگران، قیمت‌های بالا عملاً به بهترین مشوق برای افزایش فعالیت‌های اکتشافی تبدیل شده است.

تنوع‌بخشی جغرافیایی برای کاهش ریسک

در کنار انگیزه‌های مالی، یک هدف استراتژیک مهم نیز در حال شکل‌گیری است: کاهش وابستگی به مناطق پرریسک. بسته شدن تنگه هرمز، که حدود ۲۰ درصد از جریان روزانه نفت و گاز مایع جهان از آن عبور می‌کند، زنگ خطر جدی برای شرکت‌های بین‌المللی بوده است.

در همین راستا، شرکت‌ها به‌دنبال توزیع ریسک در سطح جهان هستند. به‌عنوان نمونه، اکسون موبیل برنامه‌ای برای سرمایه‌گذاری تا ۲۴ میلیارد دلار در میادین آب‌های عمیق نیجریه مطرح کرده و هم‌زمان فعالیت‌های اکتشافی خود را در کشورهایی مانند یونان، ترکیه و گابن گسترش داده است. این شرکت همچنین در ترینیداد و توباگو پروژه‌های لرزه‌نگاری برای شناسایی منابع جدید انرژی را دنبال می‌کند.

از سوی دیگر، شورون نیز با خرید ۵۳ میلیارد دلاری شرکت Hess و تقویت تیم اکتشاف خود، به‌طور جدی در حال توسعه فعالیت‌های فراساحلی است. این شرکت برای سال جاری حدود ۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در پروژه‌های دریایی در نظر گرفته است.

بازگشت به بازارهای پرریسک با احتیاط

با وجود تمرکز بر مناطق جدید، برخی شرکت‌ها همچنان به بازارهای پرریسک اما پرپتانسیل نیز توجه دارند. برای مثال، شورون حضور خود در ونزوئلا را گسترش داده و از طریق توافق‌های جدید، سهم خود در پروژه‌های نفت سنگین این کشور را افزایش داده است. با این حال، بی‌ثباتی سیاسی و نبود چارچوب‌های حقوقی شفاف، همچنان مانعی جدی برای سرمایه‌گذاری گسترده در این کشور محسوب می‌شود.

در خاورمیانه نیز، اگرچه پیش از آغاز جنگ مذاکراتی برای ورود به پروژه‌های جدید، از جمله میدان نفتی «قرنه غربی 2» در عراق، در جریان بود، اما تحلیلگران معتقدند تا زمان حل‌وفصل کامل بحران، احتمال امضای قراردادهای بزرگ جدید در این منطقه پایین است.

چالش بلندمدت: تأمین تقاضای جهانی تا ۲۰۵۰

فراتر از تحولات کوتاه‌مدت، شرکت‌های نفتی با یک چالش ساختاری نیز مواجه‌اند: تأمین منابع کافی برای پاسخگویی به تقاضای جهانی در دهه‌های آینده. برآوردها نشان می‌دهد تولیدکنندگان نفت باید تا سال ۲۰۵۰ حدود ۳۰۰ میلیارد بشکه به ذخایر خود اضافه کنند.

در این میان، سرمایه‌گذاری در مناطق کمتر توسعه‌یافته یا به‌اصطلاح frontier اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تحلیلگران معتقدند حتی در صورت کاهش تنش‌ها در خاورمیانه، نوعی «پریمیوم ریسک» به نفت این منطقه اضافه خواهد شد که شرکت‌ها را به سمت اکتشاف در سایر نقاط جهان سوق می‌دهد.