به گزارش اکوایران، در نگاه نخست، عملکرد یِن در ماههای اخیر متناقض بهنظر میرسد. بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را به حدود ۱ درصد افزایش داده که بالاترین سطح در چند دهه اخیر محسوب میشود. همزمان دولت نیز حدود ۱۱.۷ تریلیون ین، معادل نزدیک به ۷۴ میلیارد دلار، برای حمایت از ارز ملی خود در بازار مداخله کرده است.
با اینحال، دلار همچنان در محدوده ۱۶۰ یِن معامله میشود و فاصله چندانی با ضعیفترین سطوح چند دهه اخیر ارز ژاپن ندارد. در این شرایط این سوال مطرح میشود که چرا افزایش نرخ بهره و مداخله گسترده دولت نتوانسته به تقویت پایدار یِن منجر شود.
پاسخ را باید در انتظارات بازار جستوجو کرد. معاملهگران بازار ارز بیش از آنکه به اقدامات انجامشده واکنش نشان دهند، به مسیر آینده سیاست پولی نگاه میکنند. از نگاه بسیاری از سرمایهگذاران، افزایش نرخ بهره در ژاپن هنوز به معنای آغاز یک چرخه انقباضی گسترده و پایدار نیست.
برای سالها اقتصاد ژاپن با مشکل تورم پایین و حتی کاهش قیمتها روبهرو بود. همین موضوع باعث شد بانک مرکزی این کشور برای مدت طولانی نرخهای بهره نزدیک صفر یا حتی منفی را حفظ کند.
اما شرایط در سالهای اخیر تغییر کرده است. تورم برای مدت طولانی بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی باقی مانده و رشد دستمزدها نیز به بالاترین سطوح چند دهه گذشته رسیده است. بسیاری از شرکتهای بزرگ ژاپنی در مذاکرات مزدی سالانه، افزایش دستمزدهای قابل توجهی را پذیرفتهاند؛ موضوعی که میتواند به تداوم فشارهای تورمی کمک کند.
همین تحولات باعث شده بخشی از سرمایهگذاران معتقد باشند نرخ بهره فعلی هنوز با شرایط جدید اقتصاد ژاپن همخوانی ندارد. از نگاه این گروه، بانک مرکزی ممکن است در نهایت ناچار شود برای مهار تورم و جلوگیری از تضعیف بیشتر ین، نرخهای بهره را بیش از سطح فعلی افزایش دهد.
با این حال، مقامات بانک مرکزی ژاپن همچنان محتاط هستند. آنها نگراناند که افزایش سریع نرخ بهره به رشد اقتصادی و مصرف خانوارها آسیب بزند. همین احتیاط باعث شده بازار نسبت به ادامه مسیر افزایش نرخ بهره اطمینان کامل نداشته باشد.
شکاف نرخ بهره همچنان به نفع دلار است
اگرچه بانک مرکزی ژاپن طی دو سال گذشته از سیاستهای فوق انبساطی فاصله گرفته، اما نرخهای بهره در این کشور همچنان فاصله قابل توجهی با آمریکا دارد.
در حالی که نرخ بهره ژاپن در محدوده ۱ درصد قرار گرفته، نرخهای بهره آمریکا چندین واحد درصد بالاتر هستند. این اختلاف باعث میشود سرمایهگذاران جهانی همچنان بازدهی بیشتری در داراییهای دلاری مشاهده کنند.
در نتیجه، جریان سرمایه به سمت بازارهای آمریکا ادامه یافته و از دلار حمایت میکند؛ موضوعی که فشار بر ین را حفظ کرده است.
تغییر انتظارات نسبت به فدرال رزرو
عامل مهم دیگر، تغییر انتظارات نسبت به سیاست پولی آمریکاست.
تا چند ماه قبل بسیاری از فعالان بازار انتظار داشتند فدرال رزرو در سال جاری و سال آینده چندین مرحله نرخ بهره را کاهش دهد. اما تداوم فشارهای تورمی و موضع محتاطانه سیاستگذاران آمریکایی باعث شده این انتظارات تعدیل شود.
اکنون بسیاری از سرمایهگذاران بر این باورند که نرخهای بهره آمریکا برای مدت طولانیتری در سطوح بالا باقی خواهد ماند و حتی برخی تحلیلگران احتمال افزایش دوباره نرخها را نیز منتفی نمیدانند.
این موضوع باعث شده بخشی از اثر افزایش نرخ بهره در ژاپن خنثی شود و شکاف بازدهی میان دو کشور همچنان به نفع دلار باقی بماند.
چرا مداخله ارزی اثر ماندگار نداشت؟
ژاپن در سال جاری یکی از بزرگترین مداخلات ارزی تاریخ خود را انجام داده است. با این حال، تجربه نشان میدهد مداخله در بازار ارز زمانی اثر پایدار دارد که با تغییر انتظارات سرمایهگذاران همراه شود.
بازار ارز جهانی روزانه هزاران میلیارد دلار گردش مالی دارد و حتی مداخلات چند ده میلیارد دلاری نیز در صورتی که نتوانند چشمانداز سیاست پولی را تغییر دهند، معمولاً تنها اثر کوتاهمدت خواهند داشت.
به همین دلیل مداخله ۱۱.۷ تریلیون ینی دولت ژاپن توانست برای مدتی از سرعت افت یِن بکاهد، اما نتوانست روند کلی بازار را تغییر دهد.
