به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، کامیار چگنی مسئول پروژه تسهیل معاملات اسکناس ارز در تشریح مقررات جدید خرید و فروش ارز به صورت اسکناس، تصریح کرد: بر اساس دستورالعمل اجرایی نحوۀ خرید و فروش ارز به صورت اسکناس در سرفصل تامین نیازهای ضروری به منظور فراهم کردن بستری برای انجام خرید و فروش ارز اسکناس، تعمیق بازار ارز رسمی و ایجاد شفافیت بیشتر در این معاملات و همچنین تسهیل دسترسی مردم به ارز مورد نیاز، امکان خرید و فروش ارز اسکناس از طریق بانکها و صرافیها برای مردم فراهم شده است.
چقدر ارز قابل خرید و فروش است؟
مسئول پروژه تسهیل معاملات اسکناس ارز در خصوص میزان ارز پرداختی و بازۀ زمانی پرداخت آن، گفت: اشخاص حقیقی ایرانی مقیم بالای 18 سال میتوانند با ارائۀ کارت ملی تا سقف 1000 یورو یا معادل آن به سایر ارزها در هر بازۀ زمانی 365 روزه خرید ارز انجام دهند.
وی با تاکید بر اینکه امکان فروش ارز در هر روز برای هر شخص حقیقی و حقوقی ایرانی و یا اشخاص غیرمقیم دارای شماره گذرنامۀ معتبر تا سقف مبلغ 10 هزار یورو فراهم شده است، گفت: فروش مازاد با ارائۀ اظهارنامۀ گمرکی یا صورت حساب سپرده بانکی معتبر امکانپذیر خواهد بود. همچنین نرخ خرید و فروش هم بر اساس توافق بین خریدار و فروشنده تعیین خواهد شد.
گفتنی است، در چارچوب این سیاست، متقاضیان میتوانند با اتکا به نرخهای کاملاً توافقی و در بستر رسمی و شفاف، نسبت به خرید و فروش ارز اقدام کنند. همچنین امکان سرمایهگذاری مبتنی بر سپردههای ارزی در شبکۀ بانکی کشور نیز برای متقاضیان میسر است.
بنابراین، افراد ایرانی مقیم 18 سال در هر سال میتوانند معادل 1000 یورو ارز به صورت اسکناس خریداری کنند. همچنین، ایرانیان و افراد غیرمقیم با گذرنامه معتبر نیز میتوانند تا 10 هزار یورو ارز به صورت اسکناس به فروش برسانند.
محدودیت طرح جدید بانک مرکزی چیست؟
بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز و از بین بردن بازار غیررسمی اقدامات متعددی را در دستور کار قرار داده که یکی از آنها «تکنرخیکردن نرخ ارز» است. با اینکه ارز ترجیحی حذف شد و قرار شد کالاهای اساسی با نرخ توافقی مرکز مبادله وارد شود، همچنان گندم و دارو با نرخ 28 هزار و 500 تومان وارد و توزیع میشود. از طرفی، به دلیل بستهبودن بازار غیررسمی (آزاد) و کشفنشدن قیمت در آن، هنوز مشخص نیست که نرخ بازار آزاد چیست و چقدر با نرخ مرکز مبادله فاصله دارد. بنابراین از منظر مداخله قیمتی، هنوز سیاست تک نرخی به طور کامل اجرا نشده است.
اقدام جدید بانک مرکزی، یک مداخله مقداری محسوب میشود. در این حالت، دولت برای خرید و فروش نرخ ارز نرخ قیمتی تعیین نکرده اما سقف مقداری مشخص کرده است. حال جای طرح این سوال است که اگر شخص حقیقی به بیش از 1000 یورو در سال نیاز داشته باشد، ارز موردنیاز خود را از چه مجرایی باید تامین کند؟ برای مثال، ممکن است برخی افراد قصد سفر تفریحی یا کاری داشته باشند که برای آن نیاز به ارائه تمکن مالی در طول سفر خود دارند و مبلغ آن از هزار یورو فراتر میرود. یا ممکن است دانشجویان برای ادامه تحصیل به کشورهای خارجی سفر کنند که به این منظور بین پنج هزار یورو تا حدود 20 هزار دلار در برخی کشورها نیاز به ارائه تمکن مالی نقدی دارند. به طور خاص، تمکن مالی مورد نیاز برای تحصیل در آلمان بیش از 11 هزار یورو است که این مبلغ باید به صورت نقدی در کشور مقصد بلوکه شود. با قانون جدید بانک مرکزی، این دسته از افراد چطور میتوانند اسکناس مورد نیاز خود را تامین کنند؟ آیا این اقدام منجر میشود که این افراد به ناچار برای تامین اسکناس ارزی مورد نیاز خود به بازاری غیررسمی مراجعه کنند؟ یا بانک مرکزی برای این دسته از نیازها نیز تمهیداتی اندیشیده است؟
