کدام گروه بیشترین فشار تورم را تجربه کرده است؟

مرکز آمار به تازگی اعداد و ارقام مرتبط با تورم اسفند 1404 را اعلام کرده است. داده‌ها نشان می‌دهد که تورم ماهانه 5.6 درصد، تورم نقطه به نقطه 71.8 درصد و تورم سالانه نیز برابر با 50.6 درصد برآورد شده است. بررسی دقیق‌تر آمارها حاکی از آن است که اقشار محروم‌تر و کمتر برخوردار فشار تورمی بیشتری را متحمل شده‌اند. اتفاقی که در رشد قابل‌توجه قیمت اقلام خوراکی در ماه‌های اخیر نهفته است.

اقلام خوراکی دارای بالاترین سهم از تورم ماهانه

همانطور که گفته شد، تورم ماهانه در اسفند سال گذشته معادل 5.6 درصد برآورد شده که به معنای افزایش شاخص قیمت مصرف‌کننده به میزان 5.6 درصد نسبت به بهمن‌ماه است. 8 دهک هزینه‌ای جامعه تورم ماهانه‌ای بیش از تورم ماهانه کل کشور تجربه کرده‌اند که این موضوع به معنی فشار شدید معیشتی بر عمده جمعیت ساکن در کشور است. فشاری که منشا آن رشد نقدینگی و کسری بودجه دولت است. براین اساس بالاترین تورم ماهانه در میان دهک‌ها به دهک دوم تعلق گرفته که تورمی برابر با 6.75 درصد داشته است. بعد از این گروه دهک اول و دهک سوم قرار گرفته‌اند که بالاترین تورم ماهانه را دارند.

در مقابل اما دهک دهم که برگرفته از ثروتمندترین اقشار جامعه است کمترین تورم ماهانه را در آخرین ماه سال گذشته تجربه کرده است. این شاخص برای دهک دهم معادل 4.82 درصد محاسبه شده است. بعد از دهک دهم نیز دهک‌های نهم و هشتم در اسفند 1404 کمترین تورم ماهانه را به خود اختصاص داده‌اند.

اما علت اینکه دهک‌های بالاتر که اقشار برخوردارتر محسوب می‌شوند تورم پایین‌تری دارند و در مقابل گروه‌های فقیر تورم بالاتری داشته‌اند در چه عاملی نهفته است؟

پاسخ در سبد مصرفی این اقشار قرار دارد. در سبد مصرفی دهک‌های بالاتر با وجود اینکه هزینه‌کرد برای اقلام خوراکی بیشتر است، سهم خوراک از کل مخارج برای این گروه پایین‌تر است، چرا که مخارج اقشار برخوردار بسیار بیشتر از اقشار کمتر برخوردار است. در مقابل عکس این موضوع در مورد دهک‌های پایین‌تر صادق است. این گروه از جامعه، هزینه کمتری برای اقلام خوراکی نسبت به گروه‌های بالاتر می‌پردازند اما چون مخارج کمتری نیز نسبت به گروه‌های ثروتمندتر دارند در نتیجه نسبت مخارج خوراکی به کل مخارج آن‌ها بیشتر از دهک‌های بالاتر است. از همین‌رو نقش اقلام خوراکی و حداقلی معیشت در سبد گروه‌های فقیرتر یا به عبارتی همان دهک‌های پایین‌تر مهم‌تر از دهک‌های بالاتر یا اقشار ثروتمندتر است. بررسی آمار و ارقام حاکی از این امر است که سهم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از تورم ماهانه در اسفند 1404 بالاترین میزان را در بین سایر گروه‌های اصلی داشته است. از کل تورم ماهانه 5.6 درصدی، 3.44 درصد آن سهم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها بوده است؛ یعنی بیش از نصف تورم ماهانه کل کشور. اتفاقی که عمدتا ناشی از اثر حذف ارز ترجیحی اختصاص یافته به اقلام اساسی در دی سال گذشته است. به همین دلیل تورم وارد شده به دهک‌های پایین‌تر به‌طور مثال دهک اول، دوم و سوم بیشتر از دهک‌های بالاتر مانند دهک 8 ، 9 و 10 است. امری که بارها و بارها در ماه‌های اخیر تکرار شده و علت آن در افزایش قابل توجه تورم خوراکی‌ها نهفته است.