وی با اشاره به اینکه پیش از تحولات اخیر، مجموعهای از پیشنهادهای اصلاحی در حوزه دولت، بنگاهها، تجارت خارجی و تسهیل مبادلات اقتصادی تدوین شده بود، گفت در شرایط کنونی، مهمترین اولویت، بررسی پیامدهای اقتصادی جنگ و یافتن راهکارهایی برای کاهش آثار آن بر اقتصاد کشور است.
بهکیش با مرور تجربه کشورهای مختلف، ژاپن را نمونهای از بازسازی موفق پس از جنگ دانست و اظهار کرد این کشور پس از جنگ جهانی دوم، به جای تداوم تقابل، مسیر همکاری اقتصادی با آمریکا را در پیش گرفت و همین رویکرد زمینهساز جهش اقتصادی آن شد.
وی همچنین به تجربه ویتنام اشاره کرد و گفت این کشور پس از سالها جنگ، از اواسط دهه ۱۹۸۰ با اصلاحات اقتصادی و گشودن درهای اقتصاد خود، به یکی از صادرکنندگان بزرگ جهان تبدیل شد؛ بهگونهای که اکنون سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد دلار به آمریکا صادرات دارد، در حالی که کل صادرات ایران به حدود ۵۰ میلیارد دلار نیز نمیرسد.
این اقتصاددان با اشاره به نیازهای سرمایهای اقتصاد ایران تصریح کرد: برای توسعه صنعت نفت و گاز، بازسازی زیرساختهای آسیبدیده و ایجاد ظرفیتهای جدید تولید و صادرات، حدود ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری مورد نیاز است؛ رقمی که بدون رفع محدودیتهای اقتصادی، دسترسی به بازارهای جهانی و جذب سرمایه خارجی، تأمین آن بسیار دشوار خواهد بود.
بهکیش هشدار داد که اقتصاد ایران در شرایط فعلی حتی توان جبران استهلاک سرمایه موجود را ندارد و ادامه این روند میتواند به کاهش بیشتر سرمایهگذاری، افت تولید و گسترش فقر منجر شود.
وی با اشاره به تجربه چین نیز گفت این کشور در حالی مسیر توسعه را آغاز کرد که درآمد سرانه آن در سال ۱۹۷۹ حدود نصف ایران بود، اما با اتخاذ سیاست تعامل با اقتصاد جهانی و جذب سرمایه و فناوری، توانست به یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان تبدیل شود.
این اقتصاددان تأکید کرد سیاستگذاران باید هزینه و فایده تداوم تقابل با جهان را از منظر منافع اقتصادی کشور ارزیابی کنند و با تبدیل تقابل به تعامل، زمینه جذب سرمایه، انتقال فناوری و توسعه صادرات را فراهم آورند.
بهکیش همچنین نقش دولت و بخش خصوصی را در عبور از شرایط فعلی مهم دانست و گفت دولت باید با بهبود فضای کسبوکار، تسهیل تجارت و گسترش بازارها، زمینه فعالیت بخش خصوصی را فراهم کند و بنگاههای اقتصادی نیز با افزایش بهرهوری و اصلاح ساختار، خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.
وی در پایان با بیان اینکه راهکارهای خروج از وضعیت کنونی وجود دارد، اظهار کرد همکاری دولت، بخش خصوصی و مردم میتواند زمینه بازسازی اقتصاد و دستیابی به رشد پایدار را فراهم کند.
