مسعود نیلی، اقتصاددان، با اشاره به کاهش شدید درآمدهای ارزی در آن سال میگوید دولت با کسری معادل ۵۳ درصد بودجه مواجه شد؛ کسریای که حدود ۵۰ واحد درصد آن از مسیر استقراض از بانک مرکزی تأمین شد. به بیان دیگر، دولت برای تأمین منابع خود به اندازه نیمی از بودجهاش از بانک مرکزی استقراض کرد.
نیلی که در آن مقطع معاون اقتصادی سازمان برنامه بود، این تجربه را کمسابقه میداند و میگوید در سالهای بعد نیز نمونهای مشابه از تأمین نیمی از بودجه دولت از بانک مرکزی تکرار نشد.
اما اهمیت این اتفاق فقط در اندازه کسری بودجه نبود. پس از آن، خالص بدهی دولت به بانک مرکزی، که یکی از اجزای مهم پایه پولی است، بیش از پنج برابر شد؛ تغییری که از منظر پولی میتوانست زمینهساز افزایش شدید تورم باشد.
این تجربه نشان میدهد چگونه یک شوک ارزی میتواند از مسیر کاهش درآمدهای دولت، کسری بودجه و استقراض از بانک مرکزی، به متغیرهای پولی و در نهایت تورم منتقل شود.
