به گزارش اکوایران؛ در قلب صنعت پتروشیمی ایران، یکی از مهمترین و سودآورترین زنجیرههای تولید یعنی صنعت اوره و آمونیاک قرار دارد؛ صنعتی که با اتکا به گاز طبیعی ارزانقیمت، هم نیاز داخلی کشور را تأمین میکند و هم سهم قابلتوجهی در ارزآوری از طریق صادرات دارد.
اوره بهعنوان یک محصول استراتژیک، نقش کلیدی در بخش کشاورزی و بازارهای صادراتی ایفا میکند و به همین دلیل همواره یکی از ارکان مهم اقتصاد پتروشیمی ایران محسوب میشود. با این حال، زمستان ۱۴۰۴ برای این صنعت دورهای متفاوت و پرچالش بود.
در بهمنماه، محدودیت در تأمین گاز باعث شد بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید شرکتهای اورهساز از مدار خارج شود. این موضوع افت محسوسی در سطح تولید ایجاد کرد و بسیاری از شرکتها با کاهش عملکرد مواجه شدند؛ بهگونهای که صنعت در برخی موارد به حداقل سطح عملیاتی خود نزدیک شد.
در همین شرایط، از ۹ اسفند با افزایش تنشهای نظامی در منطقه، ریسکهای جدیدی نیز به فضای این صنعت اضافه شد. نگرانیهایی درباره تداوم تولید، وضعیت صادرات و اختلال در حملونقل مطرح شد. با این حال، برخلاف این فضای نگرانکننده، اسفندماه به دوره بازگشت صنعت اوره تبدیل شد.
با بهبود نسبی تأمین گاز، واحدهای تولیدی مجدداً وارد مدار شدند و در نتیجه، رشد قابلتوجهی در تولید و فروش شرکتها ثبت شد.
در بهمنماه، سطح تولید در اغلب شرکتها بهشدت کاهش یافت. برای مثال، شرکتهای خراسان و کرمانشاه با تولید حدود ۷,۹۱۰ و ۷,۹۶۹ تن، در سطوحی بسیار پایینتر از ظرفیت اسمی خود فعالیت کردند. فروش نیز متناسب با این افت تولید، در سطح محدودی باقی ماند.
اما در اسفندماه، با رفع نسبی محدودیتهای گازی، صنعت وارد فاز بازیابی شد و تقریباً تمامی شرکتها رشد در تولید و فروش را تجربه کردند.
شرکت پتروشیمی خراسان
این شرکت یکی از بیشترین نرخهای رشد را ثبت کرد. تولید از حدود ۷,۹۱۰ تن در بهمن به ۹۷,۰۵۴ تن در اسفند رسید که نشاندهنده جهشی بیش از ۱۱۰۰ درصدی است. فروش نیز از ۳۸۳ به ۹۰۸ افزایش یافت. این رشد بیانگر توقف یا محدودیت جدی تولید در بهمن و بازگشت کامل ظرفیت در اسفند است.
شرکت پتروشیمی کرمانشاه
کرمانشاه نیز عملکردی مشابه داشت. تولید از حدود ۷,۹۶۹ تن به ۸۲,۱۸۶ تن افزایش یافت. در بخش فروش نیز رشد بسیار چشمگیری از ۴۱ به ۶۷۴ ثبت شد که میتواند ناشی از افزایش تقاضا یا آزادسازی موجودی انبار باشد.
شرکت پتروشیمی شیراز
شیراز نسبت به سایر شرکتها عملکرد باثباتتری داشت. تولید از ۸۷,۴۶۲ تن به ۱۸۱,۹۰۶ تن رسید (رشد حدود ۱۰۸ درصدی) و فروش نیز از ۱,۳۲۴ به ۲,۸۴۲ افزایش یافت. این روند نشاندهنده مدیریت متعادلتر تولید و فروش و وابستگی کمتر به نوسانات مقطعی است.
شرکت پتروشیمی پردیس (شپدیس)
پردیس همچنان بزرگترین تولیدکننده صنعت از نظر حجم تولید باقی ماند. تولید این شرکت از ۱۸۵,۷۷۸ تن به ۲۳۵,۱۸۲ تن رسید (رشد حدود ۲۶ درصدی). با این حال، جهش چشمگیر فروش از ۱,۲۸۲ به ۸,۸۳۸ نشان میدهد که شرکت علاوه بر تولید جاری، از موجودی انبار نیز برای پاسخ به تقاضا استفاده کرده و استراتژی فروش فعالی داشته است.
شرکت پتروشیمی اوره لردگان (شلرد)
این شرکت در بهمنماه تولیدی ثبت نکرد، اما در اسفندماه با تولید ۵۶,۳۳۷ تن به مدار بازگشت. فروش نیز از ۳۴۲ به ۴۰۴ افزایش یافت که نشاندهنده تمرکز اصلی بر احیای تولید پس از توقف کامل است.
در مجموع، اسفند ۱۴۰۴ را میتوان نقطه عطفی برای صنعت اوره ایران دانست؛ ماهی که در آن، شرکتها پس از یک دوره محدودیت شدید، دوباره به مدار تولید بازگشتند و حتی در شرایط پرریسک منطقهای، عملکردی فراتر از انتظار ثبت کردند.
با این حال، باید توجه داشت بخشی از این رشد ناشی از افت قابلتوجه در بهمنماه است و نمیتوان آن را بهتنهایی نشانه یک روند پایدار دانست. آینده صنعت اوره همچنان به عواملی مانند تأمین پایدار گاز، شرایط صادرات و تحولات سیاسی وابسته خواهد بود.
