به گزارش اکوایران، به نظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواهان رقم خوردن یک پایان سریع برای جنگ خونین با ایران است، اما مقامات منطقهای میگویند که سران جمهوری اسلامی ایران منفعت کمی در مذاکرات آتشبس میبینند و در عوض باور دارند که میتوانند در طول زمان در برابر آمریکا مقاومت نشان دهند.
تغییر لحن؛ تله خستگی از جنگ؟
به نوشته المانیتور، چند روز پس از آنکه ترامپ مدعی شد هیچ چیزی غیر از تسلیم بیقیدوشرط ایران را قبول نخواهد کرد، او در روز دوشنبه در برابر به خبرنگاران مدصعی شد کمپین نظامی به طور عمده به اهدافش رسیده و به زودی به اتمام خواهد رسید. ترامپ در جریان یک کنفرانس خبری در فلوریدا گفت: «ما بسیار جلوتر از برنامه هستیم»؛ یک تغییر لحن که به دنبال افزایش شدید قیمت نفت در روزهای اخیر و کاهش نرخ مقبولیت او در کمتر از هشت ماه تا انتخابات میاندورهای ایجاد شد.
اکوایران: مقامات آمریکایی می گویند ارتش ایران نشان داده که میداند چگونه خود را با وضعیت تطبیق دهد.
او بعدتر به فاکسنیوز گفت که شنیده است ایرانیها به شدت خواهان گفتوگو هستند. اما چندین مقام منطقهای در روز سهشنبه به المانیتور گفتند که آنها از هر گونه درخواست ایران برای مذاکرات رسمی با ایالات متحده باخبر نیستند. علی واعظ از گروه بینالمللی بحران اعلام کرد: «به طور قطع چندین کشور با تهران و واشنگتن در تعامل هستند. اما من مطمئن نیستم که در حال حاضر شرایطی برای خروج رضایتمندانه دو طرف از جنگ وجود داشته باشد.»
تبعات این جنگ همچنان در سراسر خاورمیانه دیده میشود. ایران به حملات خود علیه اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس ادامه میدهد و در همین حال، اسرائیل به حملات هوایی علیه ایران و نیروهای حزبالله در لبنان اقدام میکند. کاخ سفید نیز در روز سهشنبه اعلام کرد در حال ارزیابی گزینههای اضافی برای حفظ جریان عبور نفت از تنگه هرمز است.
ساسان کریمی، استادیار دانشگاه تهران، گفته ایران درخواست آتشبس از سوی آمریکا را در نظر خواهد گرفت اما خود پیشنهاد آتشبس نخواهد داد. او افزود: «ایران احساس میکند که دست برتر را دارد. ارزیابی ایران این است که سربازان آمریکایی از این جنگ خسته هستند و ممکن است ذخایر سلاح خود را بازسازی کنند و چهار ماه دیگر بازگردند. چرا ایران باید خود را در این تله بیندازد؟»
زمان به مثابه سلاح
ژنرال دن کین، رئیس ستاد کل مشترک ارتش آمریکا، روز سهشنبه (19 اسفند) مدعی شد تعداد موشکهای شلیکشده از سوی ایران با کاهش 90 درصدی و تعداد شلیک پهپادها نیز با کاهش 83 درصدی نسبت به نخستین روز جنگ همراه شده است. به باور یک کارشناس مسائل ایران، به نظر میرسد استراتژی ایران بر تلاش برای تابآوری بیشتر نسبت به آمریکا متمرکز است. او گفت: «ایران همیشه تلاش داشته هم در میز مذاکره و هم در میدان نبرد با زمان بازی کند و در واقع با منطق جنگ سرد یعنی "از آن استفاده کن یا از دستش بده" پیش نمیرود و در عوض تلاش دارد بخش بیشتری از قابلیتهایش را دستنخورده نگه دارد.»
در همین حال، تلفات جنگ برای ایالات متحده در حال افزایش است. علاوه بر هفت سرباز آمریکا که در این جنگ کشته شدند، پنتاگون روز سهشنبه اعلام کرد که حملات موجب زخمی شدن 140 پرسنل نظامی شده که حال هشت نفر از آنها وخیم است.
سناریوی سورئال خروج از جنگ
مشاوران ارشد دونالد ترامپ هماینک در حال نوشتن روایت پیروزی در ایران برای آن روزی هستند که رئیسجمهوری آمریکا تلاش خواهد کرد خود را از شر جنگ خلاص کند. کاخ سفید در حال تنظیم یک سناریوی پایان بازی سوررئال است که ترامپ به شخصه آن را به عنوان تسلیم جمهوری اسلامی در نظر خواهد گرفت، حتی اگر این سناریو حقیقت نداشته باشد.
به نوشته سیانان، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرده تنها ترامپ است که میتواند قضاوت کند که جنگ در مرحله ابتدایی، میانی یا پایانی خود قرار دارد. مقامات ایران بعید است که با معیارهای ترامپ همراهی کنند، چراکه این موضوع در تضاد با اهداف اصلیشان یعنی تابآوری بیشتر از آمریکاییها در یک جنگ خارجی جدید است.
تاریخ خاورمیانه نشان میدهد که خشونت در این منطقه مانند شیر آبی نیست که بتوان آن را بست. هر جنگ جدید تنها باعث زنده شدن اندوههای تاریخی میشود و بستری برای جنگ بعدی را فراهم میکند. این بدان معناست که لبنانیها، ایرانیها و دیگر کشورهای منطقه در مقایسه با ترامپ و تیمش، خوشبینی کمتری به آینده دارند. علاوه بر این، جنگهای اخیر خود آمریکا نشان میدهد که مناقشات اغلب باعث به چالش کشیده شدن استراتژیهای خروج رئیسجمهور میشود و به ندرت منجر به پیروزیهای صریح مانند غلبه بر آلمان و ژاپن در جنگ جهانی دوم شدهاند.
زمانی که به رئیسجمهوری آمریکا درباره ریسکهای افزایش قیمت نفت به دلیل جنگ توضیحاتی ارائه شد، او به این احتمال اذعان کرد اما آن را یک نگرانی کوتاهمدت توصیف کرد که نباید مأموریت جنگ علیه ایران را تحتالشعاع قرار دهد.
کاخ سفید باید به فکر پایان بازی باشد
شیوههایی برای متوقف کردن عملیاتهای نظامی آمریکا ممکن است همچنان راهی برای خروج باشد. اما ضرورت فزایندهای برای شناسایی آنها وجود دارد چراکه بحران نفتی ناشی از این جنگ، تهدید وقوع فاجعه در اقتصاد جهانی را به همراه دارد. همچنین موقعیت سیاسی شکننده ترامپ با افزایش قیمت بنزین که او آن را موقتی خوانده، در خطر قرار دارد. این مناقشه همچنین موجب تضعیف قول او در کمپین انتخاباتی مبنی بر آغاز نکردن جنگهای جدید میشود.
هگست در کنفرانس خبری روز سهشنبه اظهار داشت: «این یک ملتسازی بیپایان مانند انواع باتلاقهایی که در دوران بوش و اوباما دیدیم، نیست. حتی به آن نزدیک هم نیست. سربازان نسل ما اجازه نخواهند داد آن دوران دوباره تکرار شود و رئیسجمهور نیز چنین برنامهای ندارد.»
هگست گفت پاسخ در استفاده از جنگافزارهای آمریکاییِ مرگبارتر از طریق کمپینهای هوایی یا حملات نیروهای ویژه مانند زمان دستگیری رئیسجمهور پیشین ونزوئلا نهفته است. این مقام ارشد آمریکایی مدعی شد: «ما نمایشی از مهارت تکنیکال و نیروی نظامی را به اجرا درآوردهایم و تا زمانی که طرف مقابل شکست نخورده، باز نخواهیم ایستاد. اما جنگ را با جدول زمانی و انتخاب خودمان پایان میدهیم.»
اینکه این روش جواب میدهد یا خیر، یکی از مهمترین سوالات سیاست خارجی آمریکا در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ است. با این حال، رئیسجمهوری آمریکا در ارائه دلیلی قاطع برای جنگ با چالش روبهرو بوده است.
نبود دقت در اظهارات توضیح میدهد که چرا دولت آمریکا در حال حاضر در زمینه ارائه سناریوهای متقاعدکنندهتر پایان بازی با چالش مواجه است. کارولین لیویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید در روز سهشنبه در پاسخ به این سوال که منظور ترامپ از تسلیم بدون قید و شرط ایران چیست، ادعا کرد: «زمانی که رئیسجمهور ترامپ میگوید ایران باید بدون قید و شرط تسلیم شود، او این ادعا را ندارد که ایران باید خود این موضوع را به زبان بیاورد. منظور رئیسجمهور این است که آنها دیگر دارای زرادخانه موشکهای بالستیک که به آنها اجازه ساخت بمب اتم در کشورشان را میدهد، نیستند.»
داستانهای تاریخ برای ایران
عدم برابری نظامی از ویژگیهای بسیاری از جنگهای مدرن آمریکاست که جنگ فعلی نیز جزء آنها محسوب میشود. به طور عمومی، آمریکا به قدرت آتش زیاد، فناوری سلاحهای پیشرفته خود و ظرفیت تهاجمی قابل توجه و با دقت بالا در میدان نبرد اتکا دارد. اما در این جنگها، طرف مقابل آمریکا وفق پیدا میکند و از جنگ متقارن بهره میبرد. آنها اغلب با تابآوری خود، استفاده از تاکتیکهای تهاجمی یا بهرهبرداری از شرایط محلی مانند سرزمین یا فرهنگ که آمریکا آنها را درک نمیکند، موجب سردرگمی واشنگتن میشوند.
دونالد ترامپ تجربه زیادی در زمینه بیرون کشیدن خود از موقعیتهای سخت دارد. اما در جنگ با ایران، تکنیک او یعنی ایجاد سردرگمی برای تعویق حدس و گمانها، در حال شکست خوردن است.
ایران ممکن است در پاسخ به ادعای پیروزی ترامپ به اهداف آمریکا حمله کند؛ از ادامه حملههای موشکی در خلیج فارس گرفته تا ادامه فعالیت متحدان منطقهای مانند حزبالله و حماس. خبر کار گذاشتن مین در تنگه هرمز از سوی ایران، میتواند برای افزایش هزینه برای ترامپ طراحی شده باشد. همچنین نسل نوی جنگ پهپادی، یک شیوه ارزان و آسان برای ایران در جهت جنگ است. تهران بدون شک از تاریخچه جنگ آمریکا با دشمنانش بهره میبرد. در ویتنام، ارتش آمریکا از جنگلهای انبوه استفاده کرد تا نسبت به سربازان آمریکایی مزیت پیدا کند. در عراق، فروپاشی دولت منجر به ظهور شورشها و شبهنظامیان فرقهای شد که شرایط را برای کشته شدن سربازان آمریکایی فراهم آورد. در افغانستان، طالبان برای تقریبا دو دهه منتظر ماند تا آمریکا این کشور را ترک کند.
ایران همچنین دارای یک مزیت دیگر است: جغرافیا. فاصله بسیار زیاد آمریکا با کشورهایی مانند ایران نیز توضیح میدهد که چرا زمانی که شهروندان آمریکایی از خود میپرسند به چه علت ما در حال نبرد در جنگ دیگران با خون و سرمایه آمریکاییها هستیم، این جنگها سریع پایان مییابند. شکست ترامپ در آمادهسازی درست آمریکا برای این جنگ و شکست در تشریح اهداف و همچنین نداشتن استراتژی خروج، باعث شده است او در این نقطه که به یک لحظه حساس از جنگ نزدیک میشویم، آسیبپذیر شود.
