به گزارش اکوایران، با افزایش قیمت جهانی انرژی و کاهش حمایتها، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پس از یک ماه جنگ علیه ایران با دو گزینه دشوار روبرو است: یا یک توافق بالقوه نیمبند را پیش ببرد و از جنگ خارج شود، یا به تشدید نظامی روی آورد و خطر یک درگیری طولانی مدت را که میتواند ریاست جمهوری او را به پایان برساند، بپذیرد.
پرسش اصلی
به نوشته خبرگزاری رویترز، با وجود سلسله فعالیتهای دیپلماتیک، ترامپ یک هفته دیگر از کمپین مشترک ایالات متحده و اسرائیل را از سر گذراند، و این در حالی است که ایران کنترل محمولههای نفت و گاز خلیج فارس را در دست دارد و به حملات موشکی و پهپادی در سراسر منطقه ادامه میدهد.
به گفته تحلیلگران، سوال اصلی اکنون این است که آیا ترامپ آماده است آنچه منتقدان آن را جنگ اختیاری نامیدهاند کاهش دهد یا تشدید کند؛ جنگی که بدترین شوک تأمین انرژی جهانی در تاریخ را شعلهور کرده و بسیار فراتر از منطقه گسترش یافته است.
به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، ترامپ به دستیارانش گفته که میخواهد از یک «جنگ ابدی» اجتناب کند و به دنبال خروج از جنگ از طریق مذاکره باشد و از آنها خواسته که بر مدت زمان چهار تا شش هفتهای درگیری که او علناً از آن یاد کرده، تأکید کنند. با این حال، این منبع متذکر شد که چنین جدول زمانی «متزلزل» به نظر میرسد. در عین حال، ترامپ تهدید کرده که در صورت شکست مذاکرات، به تشدید نظامی گسترده دست خواهد زد.
گزینههای ضعیف و سردرگمی
پیشنهادات دیپلماتیک ترامپ به ایران، از جمله پیشنهاد صلح ۱۵ مادهای که از طریق کانالهای مخفی با پاکستان ارسال شد، ظاهراً نشاندهنده جستجوی فوری برای یافتن یک راه خروج از بحران است. اما هنوز مشخص نیست که آیا در حال حاضر چشمانداز واقعبینانهای برای مذاکرات مثمر ثمر وجود دارد یا خیر.
به گفته جاناتان پانیکوف، معاون سابق اطلاعات ملی ایالات متحده در امور خاورمیانه: «ترامپ گزینههای ضعیفی برای پایان دادن به جنگ دارد. بخشی از این چالش، عدم وضوح در مورد نتیجه رضایتبخش خواهد بود». یک مقام کاخ سفید تاکید کرده که کارزار ایران «زمانی به پایان خواهد رسید که فرمانده کل قوا تشخیص دهد که اهداف ما برآورده شدهاند» و ترامپ اهداف صریحی را تعیین کرده است.
تلاش برای مهار جنگ در حال گسترش؟
ترامپ در ظاهر برای جلوگیری از ریسکهای جنگ، هزاران نیروی آمریکایی دیگر را به منطقه اعزام میکند و ادعا کرده در صورت عدم دستیابی به خواستههایش، با حملهای شدید، احتمالاً شامل استفاده از نیروهای زمینی، عمل خواهد کرد.
تحلیلگران میگویند چنین لفاظیهایی با هدف ایجاد اهرم فشار برای امتیازگیری باشد، اما خطر کشاندن ایالات متحده به یک درگیری طولانیتر را به همراه دارد، و هرگونه عملیات زمینی احتمالاً بسیاری از رأیدهندگان آمریکایی را خشمگین خواهد کرد.
کارشناسان میگویند سناریوی احتمالی دیگر این است که ایالات متحده یک حمله هوایی بزرگ نهایی را علیه قابلیتهای نظامی و سایتهای هستهای ایران انجام دهد، پس از آن ترامپ پیروزی را اعلام کند و با ادعای اینکه به اهداف جنگی خود دست یافته است، از صحنه خارج شود. اما چنین ادعایی پوچ خواهد بود مگر اینکه تنگه حیاتی هرمز به طور کامل بازگشایی شود، که ایران تاکنون خودداری کرده است. ترامپ از امتناع متحدان اروپایی برای اعزام کشتیهای جنگی برای کمک به تأمین امنیت این آبراه ابراز ناامیدی کرده است.
ترامپ که بارها وعده داده ایالات متحده را از درگیریهای خارجی دور نگه دارد، ظاهراً برای مهار جنگ رو به گسترشی که به همراه اسرائیل آغاز کرده، در تلاش است. به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، ترامپ حتی با وجود ادامه ادامه حملات، پیامهای خود را به طور فزایندهای به اطمینان بخشیدن به بازارهای مالی نگران معطوف کرده و از دستیاران ارشد خود خواسته است تا تأکید کنند که جنگ به زودی پایان خواهد یافت. اما فقدان یک استراتژی خروج روشن، خطراتی را هم برای میراث ریاست جمهوری ترامپ و هم برای چشمانداز حزب او به همراه دارد، زیرا جمهوریخواهان برای دفاع از اکثریتهای شکننده در کنگره در انتخابات میاندورهای نوامبر تلاش میکنند.
بزرگترین اشتباه محاسباتی ترامپ
بزرگترین اشتباه محاسباتی ترامپ، شدت اقدامات تلافیجویانه تهران بوده است. این کشور از موشکها و پهپادهای خود برای حمله به اسرائیل و متحدان منطقهای آمریکا استفاده کرده و عمدتاً تنگه هرمز، مجرای یک پنجم نفت جهان، را بسته و اقتصاد جهانی را دچار شوک کرده است. به گفته جان آلترمن از اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشنگتن: «دولت ایران معتقدست که میتواند درد و رنج بیشتری را برای مدت طولانیتری نسبت به دشمنان خود تحمل کند و ممکن است حق با آنها باشد».
با این حال، واضحترین نشانه نگرانی فزاینده ترامپ از جنگ، روز دوشنبه با عقبنشینی چشمگیر او از تهدید به نابودی شبکه برق ایران در صورت عدم اجازه از سرگیری کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، آشکار شد. در اقدامی که به طور گسترده به عنوان اقدامی برای آرام کردن بازارها تلقی میشود، او توقف پنج روزه در اجرای تهدید خود را اعلام کرد تا به دیپلماسی فرصتی بدهد. روز پنجشنبه، او این مهلت را به مدت 10 روز دیگر تمدید کرد.
در عین حال، فشار در داخل کشور در حال افزایش است. نظرسنجیها نشان میدهد که این جنگ به شدت در بین آمریکاییها منفور است و در حالی که جنبش ماگای حامی ترامپ عمدتاً از او حمایت کرده، اگر تأثیر اقتصادی، از جمله قیمت بالای بنزین، ادامه یابد، ممکن است نفوذ او بر پایگاه سیاسیاش تضعیف شود. نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز دوشنبه انجام شد، نشان داد که میزان محبوبیت کلی ترامپ به ۳۶ درصد کاهش یافته که پایینترین میزان از زمان بازگشت او به کاخ سفید است. یک مقام ارشد سابق دولت ترامپ با اشاره به نگرانیهای ابراز شده توسط قانونگذاران جمهوریخواه در مورد انتخابات میاندورهای پیش رو، به رویترز گفت که کاخ سفید به طور فزایندهای نگران پیامدهای سیاسی جنگ است.
کمپین ترور و دیپلماسی
با این حال، در حال حاضر، مسیر دیپلماتیک هیچ راهحل آسانی ارائه نمیدهد. طرح ۱۵ مادهای ارائه شده توسط ترامپ مشابه همان چیزی است که ایران عمدتاً در مذاکرات قبل از جنگ رد کرده بود و شامل برخی عناصری است که اجرای آنها دشوار خواهد بود. این خواستهها از برچیدن برنامه هستهای ایران و مهار زرادخانه موشکی آن گرفته تا رها کردن گروههای متحد منطقهای و واگذاری مؤثر کنترل تنگه هرمز را شامل میشود.
ایران پیشنهاد ایالات متحده را ناعادلانه و غیرواقعبینانه خواند - هرچند احتمال تماسهای غیرمستقیم بیشتر را رد نکرد. در حالی که ترامپ روز پنجشنبه ادعا میکرد که ایران برای رسیدن به توافق «التماس» میکند، به گفته تحلیلگران، تهران هیچ عجلهای برای مذاکره برای پایان دادن به درگیری ندارند، زیرا معتقدند که آنها در موقعیتی خواهند بود که اعلام پیروزی کنند.
به گفته تحلیلگران، ترور مقامات هم هرگونه تلاش دیپلماتیک را پیچیده کرده است. مقامات بیاعتمادی خود را به ترامپ که در سال گذشته دو بار در حالی که هر دو طرف هنوز در حال مذاکره بودند، حملات هوایی انجام داده است، آشکار کردهاند.
در همین حال، مقامات اسرائیلی ابراز نگرانی کردهاند که ترامپ ممکن است امتیازاتی بدهد که میتواند دست آنها را در حملات بیشتر علیه ایران ببندد. گفته میشودمتحدان واشنگتن در خلیج فارس هم از خروج عجولانه ایالات متحده ابراز نارضایتی کردهاند.
سیگنالهای متناقض، مخالفان نامتعادل
اگر ترامپ واقعاً آماده اعزام نیروی زمینی باشد، ادعا شده که ممکن است برای تصرف جزیره خارک، قطب نفتی ایران یا سایر جزایر استراتژیک، عملیاتهایی را در امتداد ساحل آن انجام دهد یا نیروهای ویژه را برای آنچه که تلاشی پیچیده برای تصرف ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا خواهد بود، اعزام کند.
چنین اقداماتی میتواند به یک درگیری گستردهتر تبدیل شود و یادآور جنگهای طولانیمدت در عراق و افغانستان باشد که ترامپ قول داده است که ایالات متحده هرگز در زمان او درگیر آنها نخواهد شد. آنها همچنین خطر افزایش تلفات آمریکاییها را به همراه خواهند داشت و سوالات بیشتری را در مورد اهداف ماموریت ایالات متحده مطرح میکنند.
یک مقام ارشد خلیج فارس که نخواست نامش فاش شود، گفت متحدان خلیج فارس به دولت هشدار دادهاند که نیروهای آمریکایی را در ایران مستقر نکند، زیرا این امر میتواند باعث انتقامجویی بیشتر تهران، احتمالاً علیه زیرساختهای انرژی و غیرنظامی آنها، شود.
در حال حاضر، ترامپ جهان را در حدس و گمان نگه داشته است، یک لحظه با هدف آرام کردن بازارهای بیثبات اظهاراتی میکند و لحظهای دیگر تهدیدهایی میکند که قیمت انرژی را افزایش میدهد. به گفته لورا بلومنفلد از دانشکده مطالعات پیشرفته بینالمللی جان هاپکینز در واشنگتن گفت: «ترامپ سیگنالهای متناقضی را ارسال میکند. او یک ماشین پیامرسانی "مه جنگ" تک نفره است تا مخالفان را از تعادل خارج کند».
