به گزارش اکوایران به نقل از خبرگزاری رویترز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحد، پیشبینی کرد جنگ با ایران بهزودی پایان یابد؛ همزمان تهران در حال بررسی پیشنهاد صلح آمریکاست. این پیشنهاد به گفته منابع، بهطور رسمی به درگیری پایان میدهد، اما خواستههای کلیدی واشینگتن درباره تعلیق برنامه هستهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز را حلوفصلنشده بر جای میگذارد.
به گفته سخنگوی وزارت خارجه ایران، تهران پاسخ خود را اعلام خواهد کرد. در همین حال، ابراهیم رضایی، نماینده مجلس و سخنگوی کمیسیون بااهمیت امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، این پیشنهاد را «بیشتر فهرست آرزوهای آمریکا تا یک واقعیت» توصیف کرد.
نشریه نیویورک تایمز در گزارشی پیرامون همین موضوع، نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را در انتظار «لحظه بزرگ بعدی» توصیف کرد. به نوشته این نشریه ارتش ایالات متحد عملاً در حالت آمادهباش قرار دارد، درحالیکه مقامهای آمریکایی سیگنالهای متناقضی درباره وضعیت عملیات جنگ با ایران ارسال میکنند.
خوشبینی ترامپ برای چندمین بار
به گزارش رویترز، ترامپ روز چهارشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند توافق کنند. طی ۲۴ ساعت گذشته گفتوگوهای بسیار خوبی داشتهایم و این کاملاً ممکن است که به توافق برسیم.» او بعدتر افزود: «این خیلی سریع تمام خواهد شد.»
اکوایران: با گرمتر شدن بازار شایعات پیرامون گرمتر شدن تنور دیپلماسی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجی جمهوری اسلامی ایران به جمهوری خلق چین سفر کرده است.
ترامپ بارها احتمال دستیابی به توافقی برای پایان جنگی را که از ۲۸ فوریه آغاز شد برجسته کرده، اما تاکنون موفقیتی حاصل نشده است. دو طرف همچنان بر سر مجموعهای از مسائل دشوار، از جمله برنامههای هستهای ایران و کنترل تنگه هرمز اختلاف دارند؛ آبراهی که پیش از جنگ، یکپنجم عرضه نفت و گاز جهان از آن گذر میکرد.
یک منبع پاکستانی و منبع دیگری که در جریان میانجیگری قرار داشتند گفتند توافق بر سر یک یادداشت تفاهم یکصفحهای که بهطور رسمی به درگیری پایان میدهد نزدیک است. به گفته این منابع، این اقدام راه را برای گفتوگوها درباره رفع انسداد کشتیرانی در تنگه هرمز، لغو تحریمهای آمریکا علیه ایران و تعیین محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران باز خواهد کرد.
یک مقام ارشد پاکستانی دیگر که در مذاکرات دخیل است روز پنجشنبه به رویترز گفت مذاکرهکنندگان به دستیابی به توافق امیدوارند، اما شکافهایی میان دو طرف همچنان باقی مانده است. این مقام که نخواست نامش فاش شود گفت: «اولویت ما این است که آنها پایان دائمی جنگ را اعلام کنند و بقیه مسائل میتواند پس از بازگشت به مذاکرات مستقیم حلوفصل شود.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گویا گزارشهایی را که از نزدیک بودن توافق میان دو طرف حکایت داشت به سخره گرفت و در شبکههای اجتماعی به زبان انگلیسی نوشت: «عملیات "فقط به من اعتماد کن رفیق" شکست خورد.» به گفته قالیباف چنین گزارشهایی تلاشی تبلیغاتی از سوی آمریکا پس از ناکامی این کشور در بازگشایی تنگه هرمز است.
امید به توافق، قیمت نفت را پایین و بازار سهام را بالا برد
گزارشها درباره احتمال توافق باعث شد قیمت جهانی نفت روز چهارشنبه به پایینترین سطح دو هفته اخیر سقوط کند؛ بهطوریکه بهای نفت برنت در مقطعی حدود ۱۱ درصد کاهش یافت و به حدود ۹۸ دلار در هر بشکه رسید - پیش از آنکه دوباره به بالای ۱۰۰ دلار بازگردد. قیمت سهام در بازارهای جهانی نیز جهش کرد و بازده اوراق قرضه کاهش یافت؛ چراکه خوشبینی نسبت به پایان جنگی که عرضه انرژی را مختل کرده افزایش یافته بود.
نمودار خطیِ درصد تغییر قیمت کالاهای انرژی از زمان انتخاب ترامپ به ریاستجمهوری/به نقل از رویترز
به گفته تاکاماسا ایکدا، مدیر ارشد پرتفوی در شرکت مدیریت دارایی جیسیآی: «جزئیات پیشنهادهای صلح آمریکا و ایران محدود است، اما بازار انتظار دارد اقدام نظامی بیشتری رخ ندهد.»
چرا ترامپ عملیات را متوقف کرد؟
ترامپ روز سهشنبه مأموریت دریایی دو روزه برای بازگشایی تنگه محاصرهشده را متوقف کرد و دلیل آن را پیشرفت در مذاکرات صلح دانست.
شبکه انبیسی نیوز به نقل از دو مقام ناشناس آمریکایی گزارش داد که تغییر ناگهانی موضع ترامپ پس از آن رخ داد که عربستان سعودی اجازه استفاده ارتش آمریکا از یک پایگاه سعودی برای این عملیات را تعلیق کرد. به گزارش انبیسی، مقامهای سعودی از اعلام ترامپ مبنی بر کمک آمریکا به اسکورت کشتیها در تنگه هرمز غافلگیر و خشمگین شدند و به واشینگتن اطلاع دادند که اجازه نخواهند داد ایالات متحد از یک پایگاه سعودی یا حریم هوایی این کشور برای پرواز هواپیماهای نظامی استفاده کند. کاخ سفید بیدرنگ به درخواست اظهارنظر درباره این گزارش پاسخ نداد.
ارتش آمریکا محاصره کشتیهای ایرانی در منطقه را ادامه داده است. سنتکام اعلام کرد نیروهایش روز چهارشنبه به سوی یک نفتکش بدون محموله با پرچم ایران آتش گشودند و این کشتی را هنگامی که در تلاش بود برخلاف محاصره به سمت یک بندر ایرانی حرکت کند از کار انداختند.
عدم اشاره به خواستههای کلیدی آمریکا
منبع آگاه از روند میانجیگری گفت مذاکرات آمریکا را استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ و جرد کوشنر، داماد او، هدایت میکنند. اگر دو طرف بر سر توافق اولیه موافقت کنند، مذاکرات مفصل ۳۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی آغاز خواهد شد.
زنی ایرانی در کنار یک دیوارنگاره در خیابانی در تهران، ایران، ۶ مه ۲۰۲۶/عکس: مجید عسگریپور-خبرگزاری WANA (خبرگزاری غرب آسیا) از طریق رویترز
درحالیکه منابع گفتند یادداشت تفاهم در ابتدا نیازی به امتیازدهی از سوی هیچیک از طرفین ندارد، اما اشارهای به چند خواسته کلیدی آمریکا که ایران پیشتر رد کرده بود نشده است؛ از جمله محدودیت بر برنامه موشکی ایران و پایان حمایت تهران از گروههای نیابتی در خاورمیانه. این منابع همچنین هیچ اشارهای به اندوخته موجود ایران شامل بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی نکردند.
نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در انتظار «لحظه بزرگ بعدی»
به گزارش نشریه نیویورک تایمز، ترامپ حدود ۵۰ هزار نیرو را برای جنگ خود علیه ایران به کار گرفته و آنها را با ناوهای هواپیمابر، ناوشکنها، یگانهای اعزامی تفنگداران دریایی و جنگندهها به منطقه فرستاده است. این نیروها با چترهای نجات در کولههایشان و تجهیزات بقا در کنار خود، بخشی از مأموریتی بودهاند که ترامپ آن را «نابودی موشکهای ایران و ویران کردن صنعت موشکی آن تا ریشه» توصیف کرده است.
اکنون ارتش ایالات متحد در منطقه در حالت آمادهباش قرار دارد، درحالیکه کاخ سفید سیگنالهای متناقضی درباره وضعیت عملیات جنگی ارسال میکند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سهشنبه اعلام کرد عملیات خشم حماسی «پایان یافته است.» پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحد، گفت هدف اصلی این عملیات کمک به عبور کشتیها از تنگه هرمز بوده، هرچند ترامپ بعدتر گفت حتی این مأموریت نیز متوقف شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر احتمال دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران را برجسته کرد/
عکس: AAP از طریق AP / ژاکلین مارتین
سپس ترامپ روز چهارشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت اگر ایران «با آنچه توافق شده موافقت کند،» جنگ را پایان خواهد داد و عبور امن کشتیها از تنگه را تضمین میکند، بیآنکه توضیح بیشتری ارائه دهد. وی افزود: «اگر موافقت نکنند، بمباران آغاز میشود.»
نیروی دریایی آمریکا همچنان محاصره همه کشتیهایی را که به بنادر ایران وارد یا از آن خارج میشوند اجرا میکند؛ محاصرهای که پس از آن اعمال شد که ایران عملاً تنگه هرمز را بست. یک هواپیمای جنگی نیروی دریایی آمریکا روز چهارشنبه یک نفتکش با پرچم ایران را که در تلاش برای عبور از محاصره بود از کار انداخت.
برآوردی از نیروهای آمریکایی در منطقه
پیش از آغاز جنگ در ماه فوریه، معمولاً حدود ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در پایگاهها و کشتیهای مستقر در خاورمیانه حضور داشتند؛ از جمله در عربستان سعودی، بحرین، عراق، سوریه، اردن، قطر، امارات متحد عربی و کویت؛ اما با تشدید جنگ از سوی ترامپ، شمار نیروها به بیش از ۵۰ هزار نفر افزایش یافت. این موضوع را یک مقام نظامی آمریکا تأیید کرد.
تعیین شمار دقیق نیروها دشوار است، زیرا ایران با حمله به پایگاههای آمریکا واکنش نشان داد و ارتش آمریکا ناچار شد نیروهای خود را به پایگاهها و مناطق دیگری در خاورمیانه، اروپا و حتی ایالات متحد منتقل کند.
در ادامه نگاهی به نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه آمده است:
لشکر ۸۲ هوابرد
حدود دو هزار چترباز از لشکر نخبه ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا در خاورمیانه حضور دارند؛ هرچند مقامهای وزارت جنگ حاضر نیستند محل دقیق استقرار آنها را اعلام کنند و بخشی از روند افزایش نیروها محسوب میشوند.
به گفته مقامها، این نیروها میتوانند در عملیاتی برای تصرف جزیره خارک، مرکز صادرات نفت ایران، به کار گرفته شوند؛ هرچند برای حفظ کنترل آن به نیروهای زمینی بیشتری نیاز خواهد بود. چنین عملیاتی همچنین خطر تلفات آمریکایی را در پی خواهد داشت.
کارشناسان نظامی میگویند این نیروها همچنین میتوانند در عملیات تصرف یک فرودگاه مشارکت کنند، هرچند هنوز مشخص نیست آمریکا پس از تصرف یک فرودگاه در ایران چه استفادهای از آن خواهد کرد.
حفظ کنترل چنین منطقهای در کشوری که حدود یکچهارم وسعت ایالات متحدِ قارهای را دارد و بیش از ۹۰ میلیون نفر جمعیت دارد، بسیار دشوار خواهد بود.
سیویکمین یگان اعزامی تفنگداران دریایی
ورود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی و ۲۵۰۰ ملوان دیگر باعث شد شمار نیروهای آمریکایی در منطقه بالای ۵۰ هزار نفر باقی بماند.
اگرچه هنوز مشخص نیست تفنگداران دریاییِ سیویکمین یگان اعزامی چه مأموریتی خواهند داشت، مقامهای آمریکایی گفتهاند آنها میتوانند در عملیات تصرف یک جزیره یا منطقهای دیگر مشارکت کنند.
نیروهای عملیات ویژه
دو مقام نظامی آمریکا اخیراً گفتهاند چند صد نیروی عملیات ویژه آمریکا در ماه مارس وارد خاورمیانه شدند؛ استقراری که هدف آن فراهم کردن گزینههای بیشتر برای ترامپ بوده است.
این نیروهای تخصصی زمینی میتوانند در مأموریتی علیه ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران در تأسیسات هستهای اصفهان به کار گرفته شوند.
ناوهای آبراهام لینکلن و جورج اچ. دبلیو. بوش
ناوهای هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش، همراه با ناوگروههای رزمی و بیش از ۱۰ هزار ملوان و تفنگدار دریایی، در دریای عرب مستقر هستند. این ناوها میتوانند با استفاده از موشکها و جنگندههای مستقر روی عرشه، ایران را هدف قرار دهند.
به گفته یک مقام آمریکایی، ناو جورج بوش جایگزین ناو جرالد فورد شده که در حال حرکت به سوی اقیانوس اطلس و در نهایت بازگشت به نورفکِ ویرجینیاست. ناو فورد در روزهای ابتدایی جنگ دچار آتشسوزی در بخش رختشویخانه شده بود.
