به گزارش اکوایران، کشورهای آسیایی نگرانند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در دیدار روزهای آتی خود با شی جین پینگ، رهبر جمهوری خلق چین، تعهدات امنیتی را در ازای معاملات اقتصادی بهتر با چین تاخت بزند.
قدرتهای متوسط به دنبال محافظت از خود
به نوشته نیویورکتایمز، لهستان به زودی میزبان خطوط تولید تانکهای کرهجنوبی خواهد بود. استرالیا در حال خرید کشتیهای جنگی از ژاپن است. کانادا به هند اورانیوم ارسال خواهد کرد، در حالی که هند موشکهای کروز به ویتنام ارائه میدهد و برزیل هواپیماهای حملونقل نظامی برای امارات متحده عربی میسازد.
همه این معاملات در چند هفته گذشته منعقد شدهاند. هر یک از این معاملات نشاندهنده تلاش قدرتهای متوسط برای محافظت از خود در شرایطی است که جنگ علیه ایران، منابع انرژی جهانی را کاهش داده و نشست پرمخاطره بین ترامپ و شی به زودی برگزار میشود.
سرباز لهستانی سوار بر تانک K2 Black Panther ساخت کرهجنوبی در طول یک تمرین آموزشی در برانیوو لهستان، در سال 2025/عکس از خبرگزاری رویترز
نظرسنجیها نشان میدهد که جهان اعتماد کمی به ایالات متحده و چین دارد. ترامپ و شی هر دو از نفوذ عظیم خود در تجارت و امنیت برای اجبار یا مجازات استفاده کردهاند. و در پاسخ، کشورهای کوچکتر به گونهای رفتار میکنند که گویی با «گودزیلا» در افتادهاند و یا در «تپه شنی» گیر افتادهاند - و بیسروصدا در گروههای کوچک حرکت میکنند و سعی میکنند خشم غولهای بدخلق را تحریک نکنند. به گفته ریچارد هیدران، دانشمند علوم سیاسی فیلیپینی در دانشگاه آکسفورد: «این پنجاه نوع پوشش ریسک است». یا همانطور که جا ایان چونگ، تحلیلگر امنیتی در سنگاپور، گفت: «هیچ کس نمیخواهد از پکن و حالا واشنگتن هم عبور کند».
بزرگترین کابوس؛ سردرگمی نسبت به نظم رو به وخامت جهانی
برای کشورهایی که از دور نظارهگر هستند، ترس و امید بر دیدار ترامپ و شی در پکن که قرار است این هفته برگزار شود، سایه افکنده است. حالوهوای آسیا، که به واسطه کمبود نفت ناشی از جنگ و کنترل شدید چین بر صادرات فرآوردههای نفتی، بیشترین و سریعترین آسیبها متحمل شده، به طور ویژه وخیم است. مصاحبهها با مقامات و اظهارات رهبرانی که برای دستیابی به توافقهای تجاری و دفاعی به سراسر جهان سفر میکنند، نشان میدهد که اکثر قدرتهای متوسط از نظم رو به وخامت جهانی احساس سردرگمی میکنند.
ترامپ و شی در بوسان کره جنوبی، در سال ۲۰۲۵ دیدار میکنند/ عکس از روزنامه نیویورکتایمز
بسیاری معتقدند که این نشست میتواند بیشتر آسیبرسان باشد تا کمکی به حال آنها. و رویکرد غریزی ترامپ به مسائل پیچیده منبع اصلی این اضطراب است. ماههاست که مقامات آسیایی نگران این هستند که رئیسجمهور ایالات متحده ممکن است بیش از حد مشتاق معامله با شی باشد، و بدین واسطه فروش سلاح به تایوان را پایان دهد و یا با مواضع سیاسی نرمتری کنار بیاید که میتواند تضعیف این جزیره دموکراتیک را برای چین آسانتر کند. به گفته یک مقام تایوانی: «این بزرگترین کابوس خواهد بود.» او اصرار داشت که کاهش حمایت از سوی ایالات متحده بعید است.
اما هرگونه امتیازی در مورد تایوان میتواند سایر شرکای آمریکا را به ترس از رها شدن سوق دهد. فشار پکن برای رعایت قوانین در مناطق مورد مناقشه در جاهای دیگر، از مرز هند تا دریای چین جنوبی، تقویت خواهد شد. به گفته مقامات ویتنامی، اگر ترامپ ژست آشتیجویانهای بگیرد یا حتی بدون مصالحههای بزرگتر، شی را تحسین کند، چین برای اعمال فشار بیشتر بر کشورهای کوچکتر، آزادی عمل بیشتری پیدا خواهد کرد.
رها کردن تعهدات امنیتی در ازای معاملات تجاری
یکی دیگر از نگرانیهایی که مورد بحث قرار میگیرد این است که ترامپ ممکن است برنامههای امنیتی بلندمدت را در ازای شرایط اقتصادی بهتر با چین تغییر دهد. تصمیم ترامپ برای تغییر مسیر یک گروه ضربت ناو هواپیمابر از اقیانوس آرام و ارسال تجهیزات از کرهجنوبی برای استفاده در جنگ علیه ایران، ممکن است انگیزهای برای جابجاییهای گستردهتر ایجاد کرده باشد.
شرکت سربازان آمریکایی در رزمایش نظامی سپر آزادی کرهجنوبی-آمریکا در یونچئون کرهجنوبی در مارس ۲۰۲۶ / عکس از خبرگزاری فرانسه
هنگامی که پنتاگون پس از ابراز ناراحتی ترامپ از صدراعظم آلمان اعلام کرد که حداقل ۵۰۰۰ سرباز را از آلمان خارج خواهد کرد، متحدان واشنگتن در آسیا دوباره به یاد آوردند که بازدارندگی جمعی چقدر سریع میتواند تضعیف شود. ترامپ در گذشته تهدید کرده بود که نیروهای نظامی خود را از ژاپن، که میزبان حدود ۵۳۰۰۰ پرسنل نظامی آمریکایی است - بیش از هر کشور دیگری - و کره جنوبی، که ۲۴۰۰۰ آمریکایی دیگر در آن مستقر هستند، خارج خواهد کرد. اگر او بتواند از شی چیز بزرگی در ازای کاهش نیروها بگیرد، آیا او این معامله را رد خواهد کرد؟
تحلیلگران خاطرنشان میکنند که طرحهایی که چین با آنها مخالف است -مانند AUKUS، که پیمانی است بین استرالیا، انگلیس و ایالات متحده که برای مقابله با نفوذ پکن با تجهیز استرالیا به زیردریاییهای هستهای و فناوری پیشرفته - نیز میتواند ناگهان لغو شود. به گفته هیو وایت، یک مقام سابق اطلاعاتی استرالیا که در دانشگاه ملی استرالیا مطالعات استراتژیک تدریس میکند: «این حس بسیار واقعی است که متحدان ایالات متحده باید به یکدیگر روی بیاورند، زیرا دیگر نمیتوانند به آمریکا تکیه کنند».
گسست یا گذار؟
مقامات اروپایی و آسیایی اغلب در خفا با عباراتی صریح در مورد دست کشیدن از ایمان خود به آمریکا صحبت میکنند و این امر باعث تلاشی بیوقفه برای تنوعبخشی به اقتصاد میشود. در گفتوگوهای غیررسمی با خبرنگاران، آنها بسیار شبیه به مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، به نظر میرسند که امسال در داووس به خاطر سخنرانیاش مبنی بر اینکه «ما در میانه یک گسست هستیم، نه یک گذار» مورد تشویق ایستاده قرار گرفت.
دیدار مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، با نارندرا مودی، نخستوزیر هند، پیش از دیدارشان در در دهلی نو در ماه مارس 2026/ عکس از خبرگزاری رویترز
اما در ملاء عام، آنها محتاطتر هستند. برخی از مقامات اذعان میکنند که کشورهایشان در تلاشند تا زمان بخرند و مورد خشم ترامپ واقعنشوند، و همزمان به امپراتوری همچنان وفادار بمانند.
مقامات کره جنوبی پس از آنکه در سال ۲۰۰۴، زمانی که جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، اعلام کرد که قصد دارد نیروهایش را از آسیا به جنگ عراق منتقل کند، احساس خیانت کردند، با این حال به سادگی از انحرافات نظامی آمریکا چشمپوشی دادهاند. استرالیا، تایوان و ژاپن علناً و بارها بر ارزش رهبری آمریکا بدون هیچ گونه ملاحظهای تأکید میکنند - حتی با وجود اینکه تعرفههای ایالات متحده و جنگی که ترامپ با ایران آغاز کرد، اقتصاد آنها را به زانو درآورد.
با احتیاط گام بردار
هیچکس نمیخواهد ابن گونه به نظر بیاید که از خط خارج شده است. سانای تاکایچی، نخستوزیر جدید ژاپن، در تلاش برای تقویت روابط با سایر کشورها جسورتر از اکثر کشورها بوده است. با این حال، حتی با وجود سفر او به سراسر منطقه و ترویج همکاری نظامی، مقامات توکیو نگران این بودند که واشنگتن چگونه تلاشهای او را ارزیابی خواهد کرد. به گفته مایکل جی. گرین، نویسنده چندین کتاب درباره ژاپن و مدیر اجرایی مرکز مطالعات ایالات متحده در دانشگاه سیدنی: «ژاپنیها نمیخواهند همکاری امنیتی و سفر تاکایچی، بهویژه به استرالیا، به عنوان نسخهای از مارک کارنی تلقی شود».
دونالد ترامپ در حال ایراد سخنرانی در ضیافت شام با نخستوزیر ژاپن، سانای تاکایچی ژاپن، در کاخ سفید در مارس 2026/ عکس از روزنامه نیویورکتایمز
ظاهراً دیگران نیز به همین نتیجه رسیدهاند. سفرهای اخیر کارنی به هند و استرالیا منجر به اظهارات قاطعی از سوی رهبران آنها نشد که منعکسکننده انتقاد از رقابت قدرتهای بزرگ یا هشدار مبنی بر اینکه اگر قدرتهای متوسط «سر میز مذاکره نباشند، ما در فهرست هستیم» باشد.
در عین حال، بسیاری از کشورها - از جمله برخی از کشورهایی که از تقویت پیوندهای قدرتهای متوسط سود میبرند - مراقب بودهاند که دیگر هژمون جهان، چین، را عصبانی نکنند. کشورهایی که اختلافات خود را با پکن مدیریت میکنند، مانند اندونزی، کمتر از آنچه برخی در توکیو دوست داشتند، برای جلب حمایت ژاپن تلاش کردهاند، زیرا خانم تاکایچی پس از آنکه به پارلمان گفت اگر چین به تایوان حمله کند، ژاپن میتواند به صورت نظامی پاسخ دهد، درگیر یک بحران دیپلماتیک شد.
اکوایران: دیدار این هفته دونالد ترامپ و شی جینگپینگ در شرایطی انجام میگیرد که دو کشور از نگاه بعضی از تحلیلگران، دو قطب از جنگی سرد تازهای را اینبار در سدهی بیستویکم میسازند. رقابت ایالات متحد آمریکا و جمهوری خلق چین بهویژه از زمان روی کار آمدن ترامپ شدت بیشتری به خود گرفت. دیدار رهبران دو کشور اما امر بیسابقهای نیست.
به گفته دیپلماتهایی که نخواستند نامشان فاش شود، مقامات ویتنامی حتی خانم تاکایچی را تحت فشار قرار دادند تا در سخنرانی خود در دانشگاهی در هانوی در تاریخ ۲ مه، از انتقاد مستقیم از چین خودداری کند. مشخص نیست که آیا اصلاحاتی انجام شده است یا خیر. مقامات چینی بعداً تلاشهای دیپلماتیک او را به عنوان «آمادگی برای جنگ» محکوم کردند.
و با این حال، به عنوان نشانهای از اینکه قدرتهای متوسط هنوز هم بیشتر عمل میکنند و کمتر حرف میزنند، دو کشور شش توافقنامه همکاری امضا کردند، از جمله یکی در مورد اشتراکگذاری دادههای ماهوارهای و دیگری برای تأمین تحویل برای بزرگترین پالایشگاه نفت ویتنام که به طور بالقوه کمبودها را کاهش میدهد. به گفته رابرت او. کوهان، استاد روابط بینالملل در دانشگاه پرینستون: «ایالات متحده غیرقابل اعتمادتر شده است، بنابراین تلاش برای ایجاد جایگزینها منطقی است. حتی اگر آنچه تاکنون شکل گرفته ناکافی باشد، داشتن یک جایگزین ضعیف بهتر از نداشتن هیچ جایگزینی است».
