به گزارش اکوایران، نشستهای گروه هفت زمانی نماد تلاش برای حفظ نظم دیپلماتیک جهانی بودند، اما گویا گردهمایی امسال که از دوشنبه آغاز میشود، نماد فروپاشی و تکهتکه شدن همان نظم است.
ضربه دوگانه ترامپ؛ وقتی دیگر ادای اتحاد را هم نمیتوان در آورد
به گزارش نشریه نیویورک تایمز، آخرین باری که رهبران ثروتمندترین کشورهای جهان در شهر اویان-له-بن فرانسه در ژوئن ۲۰۰۳ گرد هم آمدند، ایالات متحده بهتازگی عراق را برخلاف مخالفت شدید فرانسه و آلمان، اشغال کرده بود. رئیسجمهور وقت آمریکا، جورج دبلیو بوش، با دستدادنهایی سرد و بیروح روبهرو شد، اما او و دیگر رهبران تلاش کردند ظاهر اتحاد میان کشورهای همفکر را حفظ کنند؛ کشورهایی که گویا برای مقابله با خطرات یک جهان بیثبات در کنار یکدیگر ایستاده بودند.
اکوایران: گرچه خروج کامل ایالات متحده از پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو و فروپاشی این پیمان نامحتمل است، اما قدمهای گدی برای کاهش حضور ایالات متحده در اروپا و در نتیجه کاهش نقش ناتو در حال برداشته شدن هستند.
بیستوسه سال بعد، درحالیکه رهبران بار دیگر در همان شهر گرد هم میآیند و آمریکا نیز بار دیگر درگیر جنگی در خاورمیانه است، آن ظاهر و پوشش اتحاد کاملاً از میان رفته است. وقتی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ عصر دوشنبه وارد اویان، شهر آبگرم کوهستانی واقع در ساحل جنوبی دریاچه ژنو شود، با رهبران اروپایی روبهرو خواهد شد که دیگر ایالات متحده را شریک خود در موضوعات کلیدی مانند تغییرات اقلیمی و امنیت نمیدانند. در برخی موارد، آنها حتی آمریکا را یک تهدید تلقی میکنند؛ به دلیل حملات بیثباتکننده ترامپ علیه ایران که اقتصاد جهانی را متلاطم کرده، بیاعتنایی روزافزون او به ناتو و تهدیدهایش برای تصاحب گرینلند.
چارلز ای. کاپچان، استاد روابط بینالملل دانشگاه جورجتاون، گفت: «از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ تا ماجرای گرینلند، قاعده کلی برای متحدان آمریکا این بود که زبانمان را گاز بگیریم و با ترامپ خوشرفتاری کنیم». او افزود: «گرینلند و ایران یک ضربه دوگانه بودند که باعث شدند متحدان بگویند: "هر جا ممکن باشد با ترامپ همکاری میکنیم، اما هر جا لازم باشد باید نه بگوییم."»
به گفته کاپچان هرچند شکاف بر سر جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ بسیار تلخ و پرتنش بود، اما بنیانهای ناتو یا سایر نهادهای چندجانبه مانند گروه هفت را متلاشی نکرد. او افزود: «اکنون در آن وضعیت نیستیم؛» و ادامه داد: «در درون گروه هفت هیچ اجماعی درباره اینکه چه باید کرد وجود ندارد.»
تلاشهای مکرون برای دلبری از ترامپ
این بدان معنا نیست که رهبران تلاش نخواهند کرد تا نقاط مشترکی پیدا کنند. جنگها همچنان در اوکراین و ایران ادامه دارند. عرضه جهانی انرژی به دلیل بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران مختل شده است. نگرانیها درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار نیز درخواستها برای وضع مقررات دولتی را افزایش داده است.
امانوئل مکرون در جریان نشست با رهبران گروههای مشارکتکننده در نشست G7 درباره مسائل اجتماعی و اقتصادی در کاخ الیزه پاریس سخنرانی میکند/عکس از خبرگزاری رویترز
اما این شکاف بدان معناست که اهداف فرانسه برای این نشست ناگزیر کمتر از نشستهای پیشین است. برای میزبان، یعنی رئیسجمهور امانوئل مکرون، بزرگترین چالش ماهیتی شخصی دارد: متقاعد کردن ترامپ به اینکه زودتر از موعد نشست را ترک نکند؛ همانطور که در اجلاسهای پیشین گروه هفت چنین کرده بود.
مکرون در این زمینه تا حدی پیشرفت کرده است؛ او از ترامپ دعوت کرده تا چهارشنبه شب، پس از پایان نشست، در کاخ مجلل ورسای، اقامتگاه تاریخی پادشاهان فرانسه، با او شام بخورد. این ضیافت به مناسبت دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا برگزار خواهد شد؛ استقلالی که، به گفته مقامات فرانسوی، در پیمانی که در سال ۱۷۸۳ در ورسای امضا شد، رسمیت یافت.
مکرون همچنین آغاز نشست گروه هفت را به تعویق انداخت، تا با برنامه ترامپ هماهنگ شود؛ بهطوری که او بتواند یکشنبه شب، همزمان با هشتادمین سالروز تولدش، در مسابقات قفس مبارزه در کاخ سفید شرکت کند.
جرمی شاپیرو، مدیر شورای اروپایی روابط خارجی، یک مؤسسه پژوهشی با دفاتری در برلین و لندن، گفت: «دستورالعمل این اجلاس، همانند هر اجلاس دیگری که ترامپ در آن حضور دارد، این است که انفجاری رخ ندهد و این تصور القا شود که همهچیز خوب است؛ چیزی که دیگر هیچکدام واقعاً به آن باور ندارند.»
دردسرهای یک میهمان
سبک پیشبینیناپذیر ترامپ مدتهاست این نشستها را غیرقابل پیشبینی کرده است. او حضور خود را در دو اجلاس گروه هفت که کانادا در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۵ میزبانی کرده بود، نیمهکاره رها کرد.
اما شاپیرو معتقد است شکاف میان آمریکا و متحدانش پس از آغاز جنگ ایران عمیقتر شد؛ جنگی که ترامپ بدون مشورت با رهبران اروپایی آغاز کرد و بهویژه پس از تهدیدهایش درباره تصاحب گرینلند.
رابطه ترامپ با رهبران اروپایی از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری او دچار فرسایش شده است/عکس از نیویورک تایمز
در مهمترین موضوع امنیتی برای رهبران اروپا، یعنی اوکراین، ترامپ علاقه چندانی به بازگشت به مذاکرات صلح نشان نمیدهد. در مورد ایران، مسئلهای که بیش از هر چیز ذهن ترامپ را به خود مشغول کرده، رهبران گروه هفت از پیوستن به تلاش جنگی آمریکا خودداری کردهاند؛ اقدامی که واکنشهای تند رئیسجمهور آمریکا را در پی داشته است.
بخشی از مشکل رهبران اروپا این است که حملات لفظی ترامپ علیه اروپا، حمایت از آمریکا را دشوارتر کرده است. ترامپ در میان افکار عمومی اروپا چنان نامحبوب شده است که حتی برخی متحدان سیاسی سابق او، مانند نخستوزیر ایتالیا جورجیا ملونی، نیز در حال فاصله گرفتن از او هستند.
شاپیرو در این رابطه گفت: «ترامپ همهچیز را مسموم کرده است.» او افزود: «رهبران اروپا میگویند: "کمک کردن به آمریکا بسیار دشوار شده، زیرا او با ما بسیار بدرفتاری کرده است."»
بااینحال، رهبران گروه هفت درباره میزان فاصله گرفتن از آمریکا نیز اختلافنظر دارند؛ اختلافاتی که ریشه در تاریخ و جغرافیا دارد. آلمان و ژاپن نسبت به کانادا به همسایگان تهدیدآمیزتری، روسیه و چین، نزدیکتر هستند. تحلیلگران میگویند همین مسئله به نخستوزیر کانادا، مارک کارنی، امکان میدهد که آزادانهتر از همتایان آلمانی و ژاپنی خود درباره جدایی کامل از واشنگتن سخن بگوید.
فرانسه نیز از نظر تاریخی نسبت به بریتانیا مسیر مستقلتری در قبال آمریکا در پیش گرفته است. مکرون از همان دوره اول ریاستجمهوری ترامپ خواستار حرکت اروپا به سوی «خودمختاری راهبردی» شده بود. تا همین اواخر، نخستوزیر بریتانیا کییر استارمر بر ضرورت هماهنگی با واشنگتن در مسائل امنیتی کلیدی تأکید داشت.
تغییر رویکرد لندن در قبال متحد تاریخی
اما این وضعیت نیز در حال تغییر است.
لندن اجازه نداد هواپیماهای جنگی آمریکا از پایگاههای هوایی بریتانیا برای عملیات تهاجمی علیه ایران استفاده کنند، هرچند همچنان به هواپیماهای آمریکایی برای انجام مأموریتهایی که «دفاعی» توصیف میشوند، اجازه پرواز میدهد. برخی بریتانیاییها نیز زمانی خشمگین شدند که معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، وارد مسائل داخلی بریتانیا شد؛ از جمله پرونده قتل هنری نواک، دانشجوی هجدهسالهای که ونس آن را نتیجه «سیاست خودبیزاری و هجوم گسترده مهاجران» دانست.
«سرهای بزرگ» طنزآمیز سازمان آکسفام از رهبران گروه ۷، در اویان-له-بن، فرانسه، روز یکشنبه ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶، پیش از نشست سران گروه ۷ که قرار است از ۱۵ تا ۱۷ ژوئن در فرانسه برگزار شود، ژست گرفتهاند/عکس از خبرگزاری فرانسه
بن جودا که زمانی مشاور دیوید لمی در دوران وزارت خارجه بریتانیا بود و اکنون پژوهشگر مهمان اندیشکده چتم هاوس است، در این رابطه گفت: «ترامپ در حال انجام سیاست خارجی نیست؛ او در حال انجام سیاستبازی در عرصه خارجی است.» او افزود: «در سطح سیاسی کاملاً روشن است که بریتانیا با یک مشکل آمریکایی روبهرو شده است.»
مکرون برای رهبران و مهمانان دعوتشده، از جمله رئیسجمهور اوکراین ولودیمیر زلنسکی و رئیسجمهور مصر عبدالفتاح السیسی، مجموعهای از ناهارها و شامهای موضوعی برنامهریزی کرده است؛ اما مقامات فرانسوی نمیتوانند پیشبینی کنند که ترامپ چه نقشی در این نشست ایفا خواهد کرد.
فرانسه همچنین میخواهد توجه اجلاس را بر عدم توازنهای اقتصادی میان چین و غرب متمرکز کند. ترامپ که بهتازگی از دیدار با رئیسجمهور شی جینپینگ در پکن بازگشته، در موقعیت مناسبی قرار دارد تا بحث درباره این موضوع را رهبری کند؛ اما مقامات فرانسوی میگویند هنوز مطمئن نیستند که سیاست چینِ ترامپ دقیقاً چیست.
به گفته شاپیرو: «آنچه آنها دوست دارند انجام دهند این است که آمریکا را در یک اتاق بنشانند و درباره برخی مسائل به تفاهم برسند؛» اما او با لحنی نیمهطنزآمیز افزود: «در عوض، شش نفر از آنها به بهانه رفتن به دستشویی از اتاق خارج خواهند شد؛» سپس ادامه داد: «و آن گفتوگوها را آنجا انجام خواهند داد.»
