به گزارش اکوایران به نقل از فارس، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در موج ۵۹ از عملیات «وعده صادق ۴»، برای نخستینبار از موشک پیشرفته «شهید حاج قاسم» استفاده کرد.
در این عملیات، مجموعهای از اهداف شامل مقرها و پایگاههای نظامی در چهار کشور منطقه که بهعنوان مبدأ حملات اخیر علیه ایران معرفی شدهاند، مورد هدف قرار گرفتند.
«حاج قاسم» چه ویژگیهایی دارد
موشک بالستیک «شهید حاج قاسم» بهعنوان یکی از پیشرفتهترین دستاوردهای صنعت دفاعی ایران، در رده موشکهای تاکتیکی سوخت جامد با برد متوسط قرار میگیرد که با ترکیبی از برد بالا، دقت نقطهزنی و ویژگیهای طراحی نوآورانه، نقش مهمی در ارتقای توان عملیاتی ایفا میکند.
این موشک که ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ رونمایی شده دارای برد ۱۴۰۰ کیلومتری است که امکان افزایش آن تا حدود ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ کیلومتر نیز وجود دارد. طول آن حدود ۱۱ متر، قطر بدنه بین ۸۵ تا ۹۵ سانتیمتر و وزن کلی آن در حدود ۷ تن برآورد میشود.
سر جنگی این موشک با وزن ۵۰۰ کیلوگرم، از نوع جداشونده و هدایتپذیر تا لحظه اصابت بوده و قابلیت نقطهزنی دقیق و انهدام اهداف مستحکم و حفاظتشده را فراهم میکند.
سرعت بالا در حداقل زمان؛ ویژگی راهبردی «حاج قاسم»
این موشک از یک مرحله پیشران سوخت جامد بهره میبرد که در بدنه استوانهای آن قرار گرفته است.
استفاده از سوخت جامد، زمان آمادهسازی برای شلیک را بهطور قابل توجهی کاهش داده و در کنار سکوی پرتاب متحرک و قابلیت مایلپرتاب، تحرکپذیری و اختفای عملیاتی را افزایش داده است.
این ویژگیها موجب میشود فرآیند شلیک با سرعت بالا و حداقل زمان واکنش انجام شود.
کیش و مات دشمن با «شهید حاج قاسم»
در حوزه عملکرد پروازی، موشک «حاج قاسم» قادر است با سرعتی در حدود ۵ ماخ (و در برخی برآوردها تا ۱۲ ماخ در فازهای خاص) حرکت کند.
این سرعت بالا، در کنار سر جنگی جداشونده با سطح مقطع راداری پایین، احتمال رهگیری توسط سامانههای دفاع موشکی را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
همچنین؛ طراحی نوک دماغه با انحنای خاص و استفاده از مواد مقاوم در برابر گرمایش آیرودینامیکی، امکان تحمل شرایط حرارتی شدید در ورود مجدد به جو را فراهم کرده است.
ویژگیهای طراحی و نوآوریهای فنی در «شهید حاج قاسم»
یکی از مهمترین ویژگیهای این موشک، نسبت طول به قطر پایینتر (Slenderness Ratio) در مقایسه با نسلهای پیشین است. این موضوع باعث افزایش صلبیت سازه، کاهش احتمال کمانش (buckling) و بهبود عملکرد در سرعتهای بالا شده است.
در عین حال، قطر بیشتر بدنه، امکان استفاده از پیشران قویتر را فراهم کرده که افزایش نیروی پسا را جبران میکند.
در بخش اتصال سر جنگی به بدنه، از یک قطعه واسط تطبیقدهنده قطر استفاده شده است؛ رویکردی که پیشتر در موشکهایی مانند «قیام»، «قدر» و «سجیل» نیز بهکار گرفته شده و هدف آن استفاده از سر جنگیهای موجود و کاهش هزینههای تحقیق و توسعه است.
از دیگر نوآوریهای مهم، استفاده از ۸ بالک پایدارساز در انتهای بدنه است؛ در حالی که در خانواده «فاتح» معمولاً از ۴ بالک استفاده میشود. این افزایش تعداد، بدون افزایش ابعاد بالکها، پایداری پروازی را بهبود داده و در عین حال محدودیتهای لجستیکی را کاهش داده است.
همچنین؛ سر جنگی مجهز به بالکهای کنترلی آیرودینامیکی است که هدایت دقیق تا نقطه اصابت را ممکن میکند.
جایگاه « شهید حاج قاسم» در روند توسعه موشکی
موشک «شهید حاج قاسم» نتیجه تکامل تدریجی خانواده موشکهای تاکتیکی ایران است؛ مسیری که از «فاتح-۱۱۰» با برد ۳۰۰ کیلومتر آغاز شده و با «فاتح-۳۱۳» (۵۰۰ کیلومتر)، «ذوالفقار» (۷۰۰ کیلومتر) و «دزفول» (۱۰۰۰ کیلومتر) ادامه یافته است.
این روند در موشک «قاسم» با رسیدن به برد ۱۴۰۰ کیلومتر، به یک جهش قابل توجه در توان عملیاتی منجر شده است.
در کنار این سامانهها، موشک «سجیل» با برد حدود ۲۰۰۰ کیلومتر در رده موشکهای راهبردی قرار دارد، اما «حاج قاسم» بهدلیل وزن کمتر، تحرکپذیری بالاتر و سرعت آمادهسازی بیشتر، از مزیتهای قابل توجهی در عملیاتهای تاکتیکی برخوردار است.
سرزمینهای اشغالی زیر برد موثر «شهید حاج قاسم»
برد ۱۴۰۰ کیلومتری این موشک، امکان هدفگیری اهداف راهبردی را از عمق خاک کشور فراهم میکند. این قابلیت بهطور مشخص باعث میشود که سرزمینهای اشغالی بدون نیاز به استقرار در مناطق مرزی، در برد مؤثر این موشک قرار گیرند.
پیش از این، موشک «دزفول» با برد ۱۰۰۰ کیلومتر تنها در صورت استقرار در برخی نقاط مرزی قادر به هدفگیری محدود این مناطق بود، اما موشک « حاج قاسم» این محدودیت را برطرف کرده و امکان پوشش کامل این اهداف را از عمق جغرافیایی کشور فراهم ساخته است.
شلیک از عمق امن، علاوه بر کاهش احتمال شناسایی پیش از پرتاب، زمان واکنش سامانههای دفاع موشکی دشمن را نیز کاهش میدهد.
در ادامه مسیر نیز سر جنگی جداشونده با بازتاب راداری پایین و سرعت بالای ورود به جو، فرآیند رهگیری را برای سامانههای دفاعی با دشواری بیشتری مواجه میکند و ضریب موفقیت عملیات را افزایش میدهد.
این موشک همچنین با قابلیت حمل کلاهکهای سنگین و توان نفوذ در اهداف مستحکم، برای انهدام مراکز حفاظتشده طراحی شده و ترکیب دقت بالا، سرعت زیاد و قابلیت مانور در فاز نهایی، آن را به یک ابزار مؤثر در مأموریتهای نقطهزنی تبدیل کرده است.
برد بالا، دقت عملیاتی، تحرکپذیری و نوآوریهای طراحی برگ برنده «شهید حاج قاسم»
موشک بالستیک «شهید حاج قاسم» را میتوان یکی از مهمترین دستاوردهای حوزه موشکی تاکتیکی ایران دانست که با ترکیب برد بالا، دقت عملیاتی، تحرکپذیری و نوآوریهای طراحی، توانسته است قابلیتهای جدیدی در حوزه هدفگیری اهداف دوردست از جمله سرزمینهای اشغالی ایجاد کند.
این سامانه، علاوه بر ارتقای توان بازدارندگی، نشاندهنده سطح بالای بلوغ فنی در طراحی و تولید موشکهای بالستیک سوخت جامد در کشور است.
