به گزارش اکوایران، کارشناسان اعلام کردهاند دستگیری نیکولاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، از سوی آمریکا و وعده ایالات متحده مبنی بر احیای صنعت نفت این کشور آمریکای لاتین، بعید است که در کوتاهمدت تأثیر شدیدی بر اقتصادهای صادرکننده نفت خام در خاورمیانه داشته باشد.
تردید بازار نسبت به توانایی ونزوئلا در کامبک نفتی قدرتمند
به نوشته المانیتور، قیمت نفت در روز دوشنبه (15 دی) با رشد همراه شد، چراکه نگرانیهای مربوط به مازاد عرضه جهانی بر نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت به دلیل ناآرامیها در ونزوئلا غلبه کرد. کارلا اسلیم، اقتصاددان ارشد استاندارد چارترد برای خاورمیانه و پاکستان، اظهار داشت: «نفت طی امروز وضعیت خوبی داشته است و به نظر میرسد که بازار احتمال اختلال کوتاهمدت را باور ندارد و میداند که افزایش تولید در ونزوئلا نیازمند سرمایهگذاریهای عظیم است. اقتصادهای خاورمیانه احتمالا تأثیر غیرمستقیم کمی بر قیمتهای نفت و عرضه خواهند دید. با این حال، ریسک تأثیرپذیری از تحولات ژئوپلیتیک همچنان وجود دارد.»
ونزوئلا دارای بزرگترین ذخایر نفتی جهان است، اما استخراج آنها فرآیندی پر پیچ و خم خواهد بود.
واکنش ملایم بازار پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اظهار داشت نیروهای آمریکایی در روز شنبه حملات هوایی علیه پایتخت ونزوئلا انجام داده و نیکولاس مادورو، رئیسجمهوری این کشور را دستگیر کردهاند. مادورو که به نیویورک منتقل شده، به همراه همسرش با اتهاماتی از جمله تروریسم مواد مخدر روبهروست. ترامپ اظهار داشته که ایالات متحده آمریکا کنترل ونزوئلا و میادین نفتی آن را در دست خواهد گرفت تا زمانی که یک گذار سیاسی امکانپذیر شود.
احتیاط اوپک
سازمان اوپک و متحدانش که توسط عربستان سعودی و روسیه رهبری میشود، در روز یکشنبه اقدامی احتیاطی انجام داد و در بحبوحه مازاد عرضه ادامهدار و دستگیری مادورو، میزان تولید نفت برای سهماهه نخست سال 2026 را بدون تغییر رها کرد. جلسه مجازی گروه اوپک پلاس متشکل از هشت کشور که تقریبا نیمی از نفت جهان را تولید میکند، در حالی برگزار شد که قیمت نفت خام در سال 2025 با کاهش بیش از 18 درصدی مواجه بود که شدیدترین کاهش سالانه آن از سال 2020 است که در زمان همهگیری کووید-19 رقم خورده بود. اوپک پلاس بر تصمیم خود در ماه نوامبر مبنی بر توقف افزایش برنامهریزیشده تولید در فوریه و مارس 2026 تأکید داشت و گفت جلسه بعدی برای بررسی سطح تولید در تاریخ 1 فوریه (12 بهمن) برگزار میشود.
توقف کامل صادرات نفت ونزوئلا
با وجود داشتن بزرگترین ذخایر نفتی جهانی، ونزوئلا در سال 2025 تنها حدود 1.1 میلیون بشکه در روز یا حدود 1 درصد از عرضه جهانی نفت، تولید داشت. پس از آنکه ایالات متحده در ماه دسامبر نفتکشهای ونزوئلایی را محاصره کرد و در همین ماه به توقیف دو نفتکش پرداخت، صادرات نفت ونزوئلا در حال حاضر در سطح صفر است.
ونزوئلا که زمانی ثروتمندترین کشور آمریکای لاتین محسوب میشد، به وسیله دههها فساد، عقبماندگی در سرمایهگذاری و سوء مدیریت، دچار فروپاشی شده است. کارشناسان میگویند که زیرساخت فرسوده، تجهیزات غیرقابل استفاده و پدیده گسترده فرار مغز از این کشور، به این معناست که نمیتوان تولید نفت آن را به سرعت بازیابی کرد، حتی پس از دستگری مادورو. ونزوئلا در اوج فعالیت خود در صنعت نفت، در سال 1998 به رکورد تولید حدود 3.5 میلیون بشکه در روز رسید.
تحلیلگران بانک آمریکایی گلدمن ساکس اعلام کردهاند هرگونه بازیابی تولید نفت نیازمند سرمایهگذاری تدریجی و قابل توجه خواهد بود و میزان تولید در سال 2026 به طور گسترده به این موضوع بستگی خواهد داشت که آمریکا چگونه سیاست تحریمها علیه ونزوئلا را پیش میبرد.
ترامپ میگوید آمریکا کنترل بزرگترین ذخایر نفتی جهان را در دست میگیرد. این خبر می تواند تاثیر اساسی در بازارهای جهانی داشته باشد.
پاتریک دی هان، رئیس بخش تحلیل نفت در شرکت GasBuddy، به المانیتور اظهار داشت: «احتمالا سالها زمان خواهد برد تا تأثیری معنادار بر قیمتهای نفت رخ دهد، آن هم با در نظر گرفتن وقوع بسیاری از نتایج ایدهآل در رابطه با صنعت نفت ونزوئلا.»
سرمایهگذاری پرریسک
با نوسان قیمتهای نفت در سطح حدود 6 دلار در هر بشکه که در نزدیکی پایینترین سطوح چند ساله است، کارشناسان میگویند که بعید است ونزوئلا بتواند به سرعت سرمایهگذاری گستردهای جذب کند. دی هان اظهار داشت: «واقعگرایانه نیست که غولهای نفتی به سرعت میلیاردها دلار پول خرج کنند.»
کارن یانگ، محقق ارشد در مرکز سیاست انرژی جهانی در دانشگاه کلمبیا، معتقد است: «سقوط مادورو دارای خطرات کوتاهمدت کمی برای قیمتهای نفت یا عرضه است. ممکن است که در کوتاهمدت شاهد آن باشیم که محدودیت و تحریمهای آمریکا همچنان بر صادرات ونزوئلا تأثیر بگذارد. همچنین سالها زمان میبرد تولید نفت این کشور آمریکای لاتین پس از سرمایهگذاریهای سنگین، دوباره به اوج خود بازگردد.»
یانگ افزود: «با توجه به قیمتهای کنونی نفت، نقاط دیگری هستند که اولویت سرمایهگذاری با آنهاست؛ مناطقی که هزینهها پایینتر است و ریسک سیاسی، قابلیت مدیریت بیشتری دارد.»
در حالیکه افزایش شدید تولید نفت ونزوئلا میتواند چالش بلندمدتتری برای سلطه اوپک در نظر گرفته شود، یانگ اظهار داشت که این سناریو بعید به نظر میرسد. او همچنین خاطرنشان کرد که واشنگتن به تنهایی قادر نخواهد بود بدون همکاری با کاراکاس، صادرات ونزوئلا را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
