محمد بیات، کارشناس مسائل بینالملل، در برنامه «گفتوگوی استراتژیک» با اشاره به تحولات سالهای اخیر در نظام بینالملل تاکید کرد که جهان وارد مرحلهای جدید شده و نظم پیشین که بر پایه هژمونی آمریکا، نهادهای بینالمللی و قواعد تثبیتشده حقوق بینالملل شکل گرفته بود، عملاً کارایی سابق خود را از دست داده است.
او با بیان اینکه در گذشته دولتها تلاش میکردند اختلافات و منازعات را در چارچوب نظم طراحیشده از سوی آمریکا و غرب مدیریت کنند، گفت: در آن دوره، نهادهایی مانند شورای امنیت و سازوکارهای حقوق بینالملل همچنان از سطحی از اعتبار و اثرگذاری برخوردار بودند و کشورها میتوانستند از طریق مذاکره و اجماعسازی به توافق برسند.
بیات تصریح کرد که این نظم جدید، مختصات و قواعد متفاوتی دارد و ابزارهایی که پیشتر در سیاست خارجی کشورها کارآمد بودند، اکنون بخشی از اثرگذاری خود را از دست دادهاند. او توضیح داد که برخی ابزارهای دیپلماتیک که در گذشته میتوانستند نقش تعیینکنندهای ایفا کنند، در شرایط جدید کارایی کمتری دارند و در مقابل، ابزارهایی که پیشتر فاقد مشروعیت یا توجیه بودند، اکنون وزن و اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
