به گزارش اکوایران، در چهلودومین روز از وضعیت آتشبس شکننده و پرتنش میان ایران و آمریکا، مجموعهای از تحولات دیپلماتیک، نظامی و امنیتی در سطح منطقه و جهان، تصویری پیچیده و چندلایه از آینده این بحران ارائه میدهد؛ تصویری که در آن، مرز میان جنگ و مذاکره بهطرز بیسابقهای باریک شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا مدعی بود که قرار بود امروز به جمهوری اسلامی ایران حمله کند اما این حمله را به درخواست رهبران عربستان و امارات به تعویق انداخته زیرا اکنون مذاکرات جدی در جریان است و به عقیده آنان، توافقی حاصل خواهد شد که هم برای آمریکا و هم برای همه کشورهای خاورمیانه و فراتر از آن، بسیار قابل قبول خواهد بود.
از سوی دیگر، مقامهای ایرانی همچنان بر اصول ثابت خود در حوزههای کلیدی از جمله غنیسازی اورانیوم، حاکمیت بر تنگه هرمز و رفع کامل تحریمها تأکید دارند و این موارد را «غیرقابل مذاکره» یا بخشی از حقوق بنیادین جمهوری اسلامی ایرانمیدانند.
از سوی دیگر، ایالات متحده و متحدانش ضمن حفظ فشارهای سیاسی و نظامی، در تلاشاند مسیر دیپلماسی را نیز باز نگه دارند؛ هرچند اختلافات اساسی بر سر ماهیت توافق، میزان امتیازات و تضمینهای امنیتی همچنان پابرجاست.
همزمان، تحلیلهای رسانهای و اطلاعاتی از جمله گزارشهای نیویورکتایمز و رویترز، از شکلگیری نوعی «بنبست راهبردی» خبر میدهند؛ بنبستی که در آن نه امکان توافق جامع فراهم است و نه ارادهای روشن برای عقبنشینی کامل وجود دارد.
ایران این وضعیت را ادامه مقاومت و تثبیت بازدارندگی خود میداند، در حالی که در واشنگتن، اختلافنظر میان طیفهای سیاسی و نظامی درباره تشدید یا توقف فشارها، تصمیمگیری نهایی را پیچیدهتر کرده است. در چنین شرایطی، همزمانی دیپلماسی، تهدید نظامی و رقابتهای منطقهای، بحران ایران و آمریکا را وارد مرحلهای کرده که بیش از هر زمان دیگر مستعد خطای محاسباتی و تشدید ناگهانی تنش است.
افزایش آمادگی بانکها در برابر حملات سایبری
11:00 | حجتالاسلام نصرالله پژمانفر، ئیس کمیسیون اصل نود با اشاره به جلسه روز گذشته -۲۸ اردیبهشت- کمیسیون اصل نود با مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، روسای بانکها، رئیس سازمان بورس، رئیس گمرک گفت: با توجه به عملکرد برخی بانکها بهویژه بانکهای دولتی، ضرورت دارد که وزارت اقتصاد به این حوزه ورود جدی داشته باشد.
به گزارش ایسنا، رئیس کمیسیون اصل نود با اشاره به حملات سایبری اخیر به شبکه بانکی کشور گفت: در جلسه کمیسیون اصل نود با وزیر اقتصاد گزارشی درباره اقدامات انجامشده برای ارتقای آمادگی بانکها ارائه و اعلام شد که بانکها توانستهاند در برابر این حملات مقاومت مناسبی داشته باشند.
او حمایت از واحدهای کوچک و متوسط آسیبدیده را از دیگر موضوعات مطرحشده در جلسه عنوان و اظهار کرد: درباره تدابیر و تسهیلاتی که باید برای جبران خسارات ناشی از جنگ به این واحدها اختصاص یابد، بحث و تبادلنظر شد.
گزارش غریبآبادی به مجلس درباره مذاکرات ایران و آمریکا
10:30 | خبرگزاری ایرنا گزارش داد، کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه ایران، در دیدار با اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، گزارشی درباره روند مذاکرات با آمریکا و پیشنهادهای مطرحشده از سوی ایران ارائه کرده است.
بر اساس این گزارش، غریبآبادی در سخنان خود بر «حق ایران برای غنیسازی و بهرهمندی از حقوق صلحآمیز هستهای» تأکید کرده است.
ایرنا همچنین اعلام کرد که در این نشست، موضوعاتی از جمله «پایان جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، لغو محاصره دریایی آمریکا، آزادسازی اموال و داراییهای ایران، جبران خسارات ناشی از جنگ تحمیلی آمریکا برای بازسازی کشور، پایان دادن به تحریمهای یکجانبه و قطعنامههای شورای امنیت، و خروج نیروهای آمریکایی از پیرامون جمهوری اسلامی» مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
جنگ علیه ایران ۸۵ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است
10:05 | پورتال «ردیاب هزینههای جنگ علیه ایران» بر اساس گزارش پنتاگون برای کنگره آمریکا در ۱۰ مارس که طی آن مقامات ادعا کردند، واشنگتن در ۶ روز اول جنگ در غرب آسیا ۱۱.۳ میلیارد دلار هزینه کرده است و قصد دارد برای هر روز بعدی درگیری، یک میلیارد دلار دیگر نیز هزینه کند، اعلام کرد که هزینههای ایالات متحده برای این جنگ تاکنون از ۸۵ میلیارد دلار فراتر رفته است.
بنابه گزارش ایسنا، طبق این گزارش، کل مبلغ هزینه شده تقریبا سه برابر بیشتر از تخمینی است که قبلا توسط «جولز هرست» معاون موقت وزیر ارتش ایالات متحده در مدیریت مالی برآورد شده بود. او در جلسات استماع کمیته تخصیص بودجه مجلس نمایندگان آمریکا اظهار داشت که واشنگتن حدود ۲۹ میلیارد دلار برای عملیات نظامی علیه ایران هزینه کرده است.
ایران پاسخ خود به اصلاحات آمریکا را از طریق پاکستان ارسال کرد
10:00 | اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در تازهترین اظهارات خود اعلام کرد که تهران پاسخ خود به اصلاحات پیشنهادی آمریکا را از طریق پاکستان ارسال کرده است.
بقایی با انتقاد از رویکرد واشنگتن، تأکید کرد که خواستههای آمریکا «غیرواقعبینانه» است و برای پیشرفت در مذاکرات، باید موانع اساسی میان دو کشور برطرف شود.
بنابه گزارش الجزیره، به گفته مقامهای ایرانی، ایالات متحده از ایران خواسته است از غنیسازی هستهای صرفنظر کند؛ درخواستی که تهران آن را غیرقابل قبول دانسته و تأکید کرده است چنین اقدامی انجام نخواهد شد.
همچنین ایران اعلام کرده است که هنوز تضمین کاملی برای پایان درگیریها دریافت نکرده و این موضوع یکی از شروط اصلی تهران در مذاکرات است.
در بخش دیگری از این اختلافات، ایران خواستار بازگرداندن کامل داراییهای مسدودشده خود شده است، اما به گفته برخی منابع، آمریکا تنها با بازگرداندن حدود ۲۵ درصد از این داراییها موافقت کرده است.
از سوی دیگر، تهران خواستار به رسمیت شناخته شدن حاکمیت خود بر تنگه هرمز شده؛ موضوعی که واشنگتن تاکنون از پذیرش آن خودداری کرده است.
با وجود این اختلافات، مقامهای ایرانی تأکید دارند که همچنان در روند مذاکرات رویکردی انعطافپذیر دارند.
در همین راستا، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز گذشته اعلام کرد که ورود به مذاکره یا دستیابی به توافق به معنای تسلیم شدن ایران نیست.
همچنین مرکز فرماندهی مشترک نظامی ایران هشدار داده است که در صورت بروز هرگونه «اشتباه از سوی دشمن»، تهران با تمام توان به آن پاسخ خواهد داد.
در مجموع، به نظر میرسد ایران در حالی بر مسیر دیپلماسی تأکید دارد که همزمان خود را برای سناریوهای نظامی احتمالی نیز آماده میکند.
سازمان ملل خواستار آزادی کامل کشتیرانی در تنگه هرمز شد
سازمان ملل متحد اعلام کرد که خواهان «عدم اعمال هرگونه محدودیت» بر دسترسی آزاد به تنگه هرمز است، در حالی که گزارشها از ایجاد ساختارهایی از سوی ایران برای مدیریت تردد در این آبراه استراتژیک حکایت دارد.
به گزارش الجزیره، فرحان عزیز حق، سخنگوی سازمان ملل متحد، در پاسخ به پرسشی درباره تشکیل «اقتدار تنگه خلیج فارس» توسط ایران برای مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز، اظهار داشت که این سازمان نمیخواهد هیچ نهاد خاصی آزادی دسترسی به این مسیر حیاتی را محدود کند.
او در ادامه تأکید کرد: «در نهایت، ما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که هیچ محدودیتی برای آزادی کشتیرانی در آبهای آزاد و بهویژه در تنگه هرمز وجود ندارد.»
عراقچی: رفتارهای متناقض آمریکا مانع اصلی دیپلماسی است
09:10 | خبرگزاری ایسنا گزارش داد که سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، رفتارهای «متناقض و افراطی» ایالات متحده را یکی از موانع اصلی در مسیر دیپلماسی میان دو کشور عنوان کرده است.
عراقچی در دیدار با محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، نقض تعهدات گذشته از سوی آمریکا را یکی از دلایل اصلی شکلگیری سوءظن عمیق در تهران نسبت به واشنگتن دانست و تأکید کرد که ورود ایران به مذاکرات دیپلماتیک با هدف پایان دادن به تنشها، صرفاً ناشی از «نگرش مسئولانه» جمهوری اسلامی است.
در این دیدار، محسن نقوی نیز ابراز امیدواری کرد که پاکستان بتواند در مسیر بازگرداندن صلح و ثبات به منطقه نقش مؤثری ایفا کند.
نیویورکتایمز: در صورت ازسرگیری جنگ، ایران ممکن است به دنبال کنترل خود تنگه بابالمندب باشد
08:30 | رسانه انتخاب به نقل از نیویورک تایمز نوشت، در صورت ازسرگیری جنگ، ایران ممکن است تاکتیکهای جدیدی به کار گیرد. ایران ممکن است به دنبال اعمال کنترل خود بر تنگه بابالمندب باشد.
در هر دور جدید از جنگ، ایران ممکن است روزانه دهها یا صدها موشک شلیک کند.
ایرانیها خود را برای احتمال ازسرگیری حملات آماده کردهاند و نشان دادهاند که اگر مورد حمله قرار گیرند، در تحمیل هزینهای سنگین به همسایگان و اقتصاد جهانی تردید نخواهند کرد.
بنبست تهران و واشنگتن؛ سایه جنگ دوباره بر خاورمیانه
07:00 | بنابه گزارش رویترز، سه ماه پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، شرایطی از بنبست میان تهران و واشنگتن شکل گرفته که نه نشانی از توافق در آن دیده میشود و نه عقبنشینی از سوی طرفین. در حالی که آمریکا به فشارهای خود ادامه میدهد و ایران نیز بر تسلط خود بر تنگه هرمز تأکید دارد، بحران اقتصادی عمیقتر شده و خطر آغاز درگیری تازه افزایش یافته است.
به گزارش رویترز، نگرانی اصلی سیاستگذاران دیگر این نیست که آیا توافقی در راه است یا نه؛ بلکه این است که تنشهای موجود تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و آیا یک اشتباه محاسباتی از سوی واشنگتن یا تهران میتواند منطقه را دوباره وارد جنگ کند.
همزمان، درخواستها برای حملهای جدید علیه ایران در آمریکا و اسرائیل رو به افزایش است. برخی مقامها معتقدند تشدید فشارها میتواند اهرمهای تهران را تضعیف کرده و ایران را وادار به بازگشت به میز مذاکره کند.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل و رئیس پیشین شاخه ایران در اطلاعات دفاعی اسرائیل، در اینباره گفت: «یک مشکل اساسی در این نظریه وجود دارد؛ ما پیشتر بارها آن را آزمودهایم و ایران تسلیم نشده است.»
یکی از مقامهای منطقهای نیز به رویترز گفت: «ما وارد یک جنگ فرسایشی شدهایم و احتمال حمله جدید آمریکا و اسرائیل، روزبهروز افزایش مییابد.»
مقامهای ایرانی به رویترز گفتهاند که امتیازدهی درباره برنامه موشکی، توان هستهای یا کنترل تنگه هرمز، صرفاً ابزار سیاسی نیست؛ بلکه بخشی از ستونهای ایدئولوژیک بقای جمهوری اسلامی محسوب میشود و عقبنشینی از آنها، نه سازش بلکه تسلیم تلقی خواهد شد.
به گفته منابع آگاه، هر دو طرف زمان را همزمان بهعنوان ابزار فشار و مانعی برای سازش میبینند.
ایالات متحده خواستار آن است که ایران غنیسازی اورانیوم را به مدت ۲۰ سال متوقف کرده و ذخایر خود را به آمریکا منتقل کند.
در مقابل، ایران پایان حملات، دریافت تضمینهای امنیتی، پرداخت غرامت جنگی و به رسمیت شناخته شدن حاکمیت خود بر تنگه هرمز را مطالبه کرده؛ شروطی که واشنگتن آنها را رد کرده است.
وزارت امور خارجه ایران به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخی نداده و وزارت امور خارجه آمریکا نیز تاکنون واکنشی رسمی به موضوعات مطرحشده در این گزارش نشان نداده است.
تعلیق حمله آمریکا به ایران؛ ترامپ از مذاکرات تازه خبر داد
04:00 | دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که موج تازهای از حملات علیه ایران را برای این هفته مجاز کرده بود، اما پس از آنکه سه رهبر کشورهای خلیج فارس خواستار زمان بیشتری برای تدوین توافق هستهای شدند، این حملات را برای فراهم شدن فضای «مذاکرات جدی» به تعویق انداخت.
بنابه گزارش نیویورک تایمز، ترامپ که طی ماههای گذشته بارها ایران را به حملات جدید تهدید کرده، در عین حال در آخرین لحظات از ورود دوباره آمریکا به جنگی پرهزینه و نامحبوب عقبنشینی کرده است. او روز دوشنبه نیز همزمان از تأیید و لغو برنامههای حمله سخن گفت.
رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت: «ما آماده میشدیم که فردا یک حمله بسیار بزرگ انجام دهیم و من آن را برای مدتی به تعویق انداختم؛ امیدوارم شاید برای همیشه، اما احتمالاً برای مدتی کوتاه. ما مذاکرات بسیار مهمی با ایران داشتهایم و خواهیم دید که به چه نتیجهای میرسند.»
ترامپ زمانی که در ۲۸ فوریه و در کنار اسرائیل وارد جنگ شد، پیشبینی کرده بود این درگیری ظرف چهار تا پنج هفته پایان یابد، اما اکنون جنگ وارد سومین ماه خود شده و او میان دو هدف متضاد گرفتار مانده است: وادار کردن ایران به تسلیم و اعلام پیروزی، یا ادامه دادن جنگ.
نتیجه این وضعیت، اظهاراتی متناقض درباره جنگ بوده است. ترامپ در مقطعی اعلام کرده بود که جنگ «تمام شده»، اما در عین حال تأکید داشت آمریکا هنوز باید «کار را تمام کند». او همچنین در ماه آوریل هشدار داده بود: «امشب پایان یک تمدن رقم خواهد خورد و دیگر هرگز بازنخواهد گشت»؛ تهدیدی که در نهایت از اجرای آن عقبنشینی کرد.
مقامهای نظامی آمریکا میگویند جمهوری اسلامی ایران توانایی بالایی در مقاومت و وارد کردن خسارت به منطقه و اقتصاد جهانی نشان داده است. به گفته این مقامها، با وجود حملات گسترده، ذخایر هستهای ایران همچنان دستنخورده باقی مانده است.
با این حال، این عملیات نظامی خسارات سنگینی به ایران وارد کرده است. پنتاگون مدعی است حدود ۱۳ هزار هدف را نابود کرده، نیروی دریایی ایران را از بین برده و شماری از مقامهای بلندپایه نظامی و اطلاعاتی، از جمله آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید جمهوری اسلامی، به شهادت رسیدند.
در همین حال، ادامه جنگ در داخل آمریکا با مخالفت گسترده افکار عمومی روبهرو شده است. بر اساس نظرسنجی مشترک نیویورکتایمز و مؤسسه سینا، ۶۴ درصد رأیدهندگان آمریکایی تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ با ایران را اشتباه دانستهاند و اکثر آنها نسبت به پیامدهای اقتصادی این درگیری ابراز نارضایتی کردهاند.
واکنش مذاکره کننده ارشد سابق آمریکا به عقبنشینی ترامپ از حمله به ایران
01:30 | آرون دیوید میلر، مذاکره کننده ارشد سابق آمریکا طی تحلیلی درمورد عقبنشینی ترامپ از حمله به ایران مدعی شد: عقبنشینی ترامپ از حمله به ایران نشان از این دارد که ترامپ گزینههای نظامی خوبی در اختیار ندارد؛ و حتی اگر هم داشته باشد، سعودیها و کشورهای حاشیه خلیج فارس از تلافیجویی ایران میترسند.
به گزارش انتخاب، میلر در ادامه افزود: باید استفاده از واژه «توافق» را کنار بگذاریم. هر توافق جدی درباره مسئله هستهای نیازمند جنبههای فنی و زمانی است که به صورت سرسری قابل انجام نیست.
محتوای پیام 3 کشور عربی به ترامپ چه بود؟
01:15 | دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که قصد داشته «فردا» حملهای به ایران انجام دهد، اما این اقدام را به تعویق انداخته تا فرصت بیشتری برای ادامه مذاکرات فراهم شود. او مدعی شد که این تصمیم بنا به درخواست چندین رهبر عرب اتخاذ شده است.
بنابه گزارش آکسیوس، این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که کاخ سفید پیشنهاد صلح بهروزشدهای را که ایران روز یکشنبه ارسال کرده بود، ناکافی ارزیابی کرده است؛ مسئلهای که به افزایش انتظارات در داخل دولت آمریکا برای انجام یک حمله نظامی دامن زده بود.
ترامپ از زمان آغاز جنگ، دستکم شش بار ضربالاجلها را تمدید کرده و حملات برنامهریزیشده علیه ایران را به تعویق انداخته است.
به گزارش منابع آگاه، انتظار میرود رئیسجمهور آمریکا روز سهشنبه تیم ارشد امنیت ملی خود را در «اتاق وضعیت» کاخ سفید تشکیل دهد تا درباره گزینههای نظامی علیه ایران گفتوگو کنند.
همزمان، یک مقام ارشد آمریکایی به رسانه اکسیوس گفته است: «اگر ایران موضع خود را تغییر ندهد، ایالات متحده باید مذاکرات را از طریق بمب ادامه دهد.»
ترامپ روز دوشنبه در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «امیر قطر، ولیعهد عربستان سعودی و رئیسجمهور امارات متحده عربی از من خواستهاند حمله نظامی برنامهریزیشده به جمهوری اسلامی ایران را که قرار بود فردا انجام شود، به تعویق بیندازم.»
او افزود این رهبران عرب تأکید کردهاند که «مذاکرات جدی در جریان است» و به باور آنها، توافقی در حال شکلگیری است که میتواند برای آمریکا و کشورهای منطقه و فراتر از آن قابل قبول باشد.
ترامپ همچنین مدعی شد که این توافق باید تضمین کند ایران به سلاح هستهای دست پیدا نخواهد کرد.
با این حال، او در ماههای گذشته بارها از پیشرفت در مسیر توافق سخن گفته، در حالی که به گفته منابع، در عمل پیشرفت ملموسی حاصل نشده است.
باراک راوید خبرنگار نزدیک به کاخ سفید در گزارش اکسیوس نوشت: در پشت صحنه، دو منبع آگاه اعلام کردند ترامپ ۲۴ ساعت پیش از این تصمیم، با رهبران عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی گفتوگوی تلفنی داشته است.
یک مقام آمریکایی مدعی شد پیام مشترکی از دوحه، ابوظبی و ریاض به واشنگتن منتقل شده که بر اساس آن، «باید به مذاکرات فرصت داده شود، زیرا در صورت حمله به ایران، همه طرفها هزینه آن را خواهند پرداخت.»
منبع دیگری نیز گفته است ترامپ به برخی از متحدان سیاسی خود گفته که این رهبران عرب نگران هستند در صورت حمله آمریکا، ایران زیرساختهای نفتی و انرژی آنها را هدف قرار دهد.
ترامپ همچنین به خبرنگاران گفته است رهبران عرب از او خواستهاند حمله را «دو یا سه روز» به تعویق بیندازد و تأکید کرده پیش از تصمیم نهایی، موضوع را با اسرائیل در میان گذاشته است.
ترامپ مدعی شد: تعویق حمله آمریکا به ایران با فشار دیپلماتیک کشورهای عربی
01:00 | دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که به درخواست متحدان عرب حوزه خلیج فارس، حمله احتمالی به ایران را برای چند روز به تعویق انداخته است؛ زیرا این کشورها معتقدند دستیابی به توافق با تهران نزدیک شده است.
به گزارش فاکسنیوز، ترامپ در جریان یک رویداد با محوریت «دسترسی به خدمات درمانی» به خبرنگاران گفت: «کشورهای دیگری نزد من آمدند و گفتند ما آماده بودیم فردا یک حمله بسیار بزرگ انجام دهیم.»
او افزود: «من این حمله را برای مدتی به تعویق انداختم؛ امیدوارم شاید برای همیشه، اما احتمالاً برای مدتی کوتاه، زیرا مذاکرات بسیار مهمی با ایران داشتهایم و خواهیم دید که به چه نتیجهای میرسند.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین تأکید کرد که عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی و برخی کشورهای دیگر از او خواستهاند عملیات نظامی را برای دو یا سه روز به تأخیر بیندازد.
ترامپ در ادامه گفت: «آنها معتقدند به توافق بسیار نزدیک شدهاند و اگر این فرصت فراهم شود، ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.»
با وجود تعویق حمله، گزارشها حاکی از آن است که ارتش آمریکا همچنان در وضعیت آمادهباش کامل قرار دارد و گزینه نظامی علیه ایران از روی میز کنار گذاشته نشده است.
ترامپ همچنین درباره «گفتوگوهای مهم» با ایران مدعی شد: «این یک تحول بسیار مثبت است، اما خواهیم دید که آیا واقعاً به نتیجهای میرسد یا نه. دورههایی را داشتهایم که فکر میکردیم تقریباً به توافق نزدیک شدهایم، اما در نهایت موفق نشدیم؛ با این حال، این بار شرایط کمی متفاوت است.»
