به گزارش اکوایران، اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز چهارشنبه پیشنهاد کرد کانادا به نخستین «عضو وابسته» اتحادیه اروپا تبدیل شود. از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در واکنش اتحادیهٔ اروپا را به توقف تجارت بر سر پیشنهاد «خندهدار» عضویت کانادا تهدید کرد.
اتاوا: نزدیک به بروکسل، دور از واشنگتن
به گزارش آکسیوس، کانادا و اتحادیه اروپا در حال آزمودن این موضوع هستند که آیا کشوری که وابستگی عمیقی به بازار آمریکا دارد، میتواند با نزدیکتر شدن به اروپا به استقلال اقتصادی دست پیدا کند یا نه.
اکوایران: تحلیلگر نشریه فارنافرز در این مقاله مفصل به ویژگیهای نظم جهانی تازهای میپردازد که در آن دولتها از توانمندیهای اقتصادی خود علیه یکدیگر بهرهبرداری میکنند.
این اقدام همچنین میتواند یکی از ماندگارترین پیامدهای جنگهای تجاری دونالد ترامپ باشد: متحدان آمریکا در حال ایجاد بازارها، زنجیرههای تأمین و روابط امنیتیای هستند که با هدف کاهش آسیبپذیری آنها در برابر واشنگتن طراحی شدهاند.
اگر این پیشنهاد عملی شود، این تغییر کانادا را بیش از پیش در ساختار اقتصادی و امنیتی اروپا ادغام خواهد کرد؛ همزمان با اینکه کانادا وابستگی خود به آمریکا را کاهش میدهد؛ موضوعی که مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، نشان داده است کشورش نسبت به آن آمادگی دارد.
اتحادیهٔ اروپا به دنبال چیست؟
ترامپ شامگاه پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «اگر آنها چنین کاری انجام دهند، فکر میکنم این کاملاً یک اقدام خصمانه است؛ من تعرفههای بسیار سنگینی وضع خواهم کرد یا تجارت با اروپا را در بسیاری از زمینهها متوقف خواهم کرد.» وی افزود: «اگر نیت خوبی داشته باشند، مشکلی نیست. اگر نیت بدی داشته باشند، تعرفههای بسیار سنگینی بر اروپا وضع خواهیم کرد.»
اورزولا فون در لاین در تاریخ ۱۶ سپتامبر در جریان سخنرانی سالانه «وضعیت اتحادیه» خود در استراسبورگ، فرانسه، در نزدیکی مارک کارنی سخنرانی میکند/عکس از خبرگزاری فرانسه
فون در لاین در سخنرانی سالانه خود درباره وضعیت اتحادیه اروپا، پیشنهاد مربوط به کانادا را بخشی از واکنش اروپا به جهانی توصیف کرد که در آن «فرضیات و روابط قدیمی از هم گسستهاند.» وی خطاب به کارنی گفت دموکراسیها «آزادی دارند انتخاب کنند که با چه کسی همکاری کنند.»
پیشنهاد فون در لاین فراتر از پیمان تجاری موجود میان دو طرف خواهد رفت و صنایع دفاعی آنها را با یکدیگر ادغام خواهد کرد و روابط را در زمینههای تولید، فناوری، انرژی و قطب شمال عمیقتر خواهد ساخت. این پیشنهاد پس از آن مطرح شده است که ترامپ بیش از یک سال است اقتصاد و حاکمیت کانادا را تهدید میکند؛ بارها خواستار تبدیل کانادا به «پنجاهویکمین ایالت» شده و برخی از شدیدترین تعرفههای آمریکا را اعمال کرده است. ترامپ علاوه بر تعرفههای ۵۰ درصدی، قرار است از اواخر همین ماه مانع واردات برخی محصولات لبنی، مشروبات الکلی و خودروهای کانادایی شود.
اتحادیه اروپا میگوید میخواهد رابطهای با کانادا ایجاد کند که با هیچیک از روابطی که تاکنون برقرار کرده، مشابه نباشد. یک سخنگوی اتحادیه اروپا به آکسیوس گفت: «ما تلاش خواهیم کرد شکل جدیدی از شراکت را ایجاد کنیم که تاکنون وجود نداشته است» و هدف را «نزدیکترین شکل قابل تصور از ارتباط با یک شریک خارج از اروپا» توصیف کرد.
عضویت کشوری غیراروپایی در اتحادیه چگونه میشود؟
اتحادیه اروپا هماکنون نیز بدون اعطای عضویت کامل، بازار واحد خود را در اختیار نروژ، ایسلند و لیختناشتاین قرار داده است، اما عضویت وابسته کانادا احتمالاً تفاوتهایی با این مدل خواهد داشت.
مارک کارنی و دونالد ترامپ، در تاریخ ۱۶ ژوئن در جریان اجلاس رهبران گروه ۷ در کاناناسکیس، آلبرتا، دیدار میکنند/عکس از گتی ایمجز
بازار واحد، جابهجایی آزاد کالا، خدمات، سرمایه و افراد را تضمین میکند و کشورهای عضو را ملزم میکند مقررات بروکسل را بپذیرند. کانادا هماکنون یک توافق تجارت آزاد قابل توجه با اروپا دارد که تعرفههای حدود ۹۹ درصد کالاها را حذف کرده است. بنابراین پرسش اصلی این است که آیا عضویت وابسته میتواند در حوزههایی مانند خدمات، مقررات، سرمایهگذاری یا هماهنگی میان طرفین، روابط را عمیقتر کند یا نه.
اتحادیه اروپا که ۲۷ عضو دارد، تاکنون هرگز عنوانی به نام «عضویت وابسته» نداشته است، هرچند روابط نزدیکی با نروژ، ایسلند و سوئیس دارد که امکان ادغام عمیق اقتصادی با این کشورها را فراهم میکند و آنها را ملزم به پیروی از بسیاری از قوانین اتحادیه اروپا میکند. با این حال، هنوز مشخص نیست «عضویت وابسته» دقیقاً به چه معنا خواهد بود؛ از جمله اینکه این وضعیت چه تأثیری بر رابطه کانادا با بازار واحد اتحادیه اروپا خواهد داشت.
توافقنامه عضویت وابسته باید به تصویب ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا برسد؛ کشورهایی که عموماً از روابط نزدیکتر با کانادا حمایت میکنند، اما از استفاده از اصطلاح «عضویت وابسته» غافلگیر شدند.
کارنی و فون در لاین هنوز مشخص نکردهاند که آیا کانادا به بازار واحد اروپا دسترسی پیدا خواهد کرد، چه مقرراتی از اتحادیه اروپا را باید رعایت کند، و آیا کاناداییها و اروپاییها از حق اقامت، کار یا تحصیل در دو سوی اقیانوس اطلس برخوردار خواهند شد یا نه. کارنی روز پنجشنبه در پارلمان اروپا سخنرانی کرد. پس از آن، کانادا میزبان نشست بعدی کانادا و اتحادیه اروپا در مونترال در روزهای ۲۹ و ۳۰ اکتبر خواهد بود.
کانادا چه منابعی دارد؟
بر اساس آمار دولت کانادا، صادرات این کشور به آمریکا در سال گذشته ۵.۸ درصد کاهش یافت، درحالیکه صادرات به سایر کشورها ۱۷.۲ درصد افزایش پیدا کرد؛ بااینحال، آمریکا همچنان مقصد ۷۱.۷ درصد صادرات کانادا بود.
شش کشور کانادا، ایالات متحده، روسیه، نروژ، ایسلند و دانمارک در محدودهٔ قطب شمال
کانادا داراییهای حیاتیای در اختیار دارد که هم آمریکا و هم بروکسل به آنها نیاز دارند. کانادا چهارمین تولیدکننده بزرگ نفت در جهان است و نفت بیشتری نسبت به مجموع همه تأمینکنندگان خارجی دیگر به آمریکا صادر میکند. بر اساس آمار منابع طبیعی کانادا، این کشور سال گذشته در میان پنج تولیدکننده برتر جهان برای ۱۱ ماده معدنی حیاتی قرار داشت.
تقریباً نیمی از خاک کانادا در منطقه قطب شمال قرار دارد و با باز شدن مسیرهای جدید در پی ذوب یخها، افزایش حضور نظامی روسیه و گسترش حضور چین، این موقعیت به کانادا دسترسی و نفوذ راهبردی میدهد.
کانادا همچنین یک صنعت دفاعی آماده در اختیار دارد. این کشور نخستین کشور غیراروپایی است که در برنامه SAFE اتحادیه اروپا برای خریدهای دفاعی مشارکت کرده و این موضوع به شرکتهای کانادایی برای دستیابی به قراردادهای دفاعی مزیت میدهد.
کانادا در حال انجام آزمایشی است که دیگر قدرتهای متوسط نیز آن را زیر نظر خواهند داشت: آیا میتواند وابستگی خود به بازارهای آمریکا را جایگزین کند؟ ترامپ استدلال کرده است که جنگ تجاری باعث احیای تولید صنعتی آمریکا خواهد شد. بااینحال، از زمان روی کار آمدن او در سال گذشته، مشاغل بخش تولید کاهش یافتهاند و کانادا اکنون کالاهای آمریکایی کمتری خریداری میکند، نه بیشتر.
عزم جزم اتاوا و بروکسل
به گزارش روزنامهٔ گاردین، فون در لاین در دیدار با کارنی، همکاری نزدیکتر در زمینه فناوری، دفاع و انرژی را پیشنهاد کرد و به پارلمان اروپا گفت در شرایطی که دموکراسیها با «شکاف در نظام بینالمللی مبتنی بر قواعد» مواجهاند، بروکسل و اتاوا باید به یکدیگر نزدیکتر شوند. او گفت: «این شراکت علیه هیچکس دیگری نیست، بلکه برای تقویت قدرت مشترک ماست. بهطور خلاصه، ما میخواهیم روابط با کانادا را به بالاترین سطح ممکن برسانیم.»
مارک کارنی و اندی برنهام، هر دو هوادار اورتون، روز چهارشنبه در لیورپول تماشاگر بازی اورتون و ولورهمپتون واندررز هستند/عکس از خبرگزاری رویترز
در واکنش به اظهارات ترامپ، بنجامین حداد، وزیر امور اروپای فرانسه، روز پنجشنبه گفت واشنگتن قدرت وتو کردن تصمیمهای اتحادیه اروپا را ندارد. حداد به شبکه تلویزیونی Public Sénat گفت: «این در اختیار ایالات متحده یا هیچ فرد دیگری نیست که جهت سیاسی و ژئوپلیتیکی اروپاییها را انتخاب کند. بار دیگر تأکید میکنم که ما با کانادا رابطه داریم و کاملاً حق داریم در پی تعمیق آن باشیم.»
سخنگوی کمیسیون اروپا گفت: «همانطور که رئیس ما روز گذشته بهروشنی بیان کرد، تقویت پیشنهادی روابط با کانادا علیه هیچکس دیگری نیست، بلکه برای تقویت قدرت مشترک ماست.»
کارنی خواستار ایجاد «ائتلافی منحصربهفرد» با اتحادیه اروپا شده است، زیرا کانادا تلاش میکند وابستگی سنگین خود به تجارت با آمریکا را کاهش دهد. او پس از دیدار با رهبران اتحادیه اروپا در استراسبورگ در روز چهارشنبه، اتحادیه اروپا و کانادا را «شرکای طبیعی، متحد بهواسطه ارزشهای مشترک» توصیف کرد و گفت هر دو طرف بر «مشارکتی عمیقتر متمرکز هستند که حاکمیت متقابل ما را تقویت کند تا فرصتها و رفاه بیشتری برای مردممان ایجاد شود.»
در نشانهای از اینکه کانادا در تلاش است روابط دفاعی خود را بیش از پیش از آمریکا متنوع کند، دفتر کارنی روز چهارشنبه اعلام کرد که این کشور رسماً درخواست عضویت در «نیروی اعزامی مشترک» را ارائه کرده است؛ ائتلاف نظامی به رهبری بریتانیا.
این نیرو یک مشارکت نظامی برای واکنش سریع است که ۱۰ کشور عضو ناتو در شمال اقیانوس اطلس، از جمله دانمارک، هلند، نروژ و سوئد، در آن عضویت دارند.
روز چهارشنبه، کارنی و اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، یک دیدار دوجانبه در ورزشگاه باشگاه فوتبال اورتون برگزار کردند. دو طرف دربارهٔ تعمیق همکاریهای دفاعی و فرصتها و چالشهای ناشی از هوش مصنوعی گفتوگو کردند.
فون در لاین روز چهارشنبه گفت زمان آن رسیده است که از همکاری مبتنی بر تجارت به سوی یک «ائتلاف برای آینده» گستردهتر حرکت کنیم و روابط با کانادا را به بالاترین سطح ممکن برسانیم. او گفت: «ما روی تولید هوشمند کار خواهیم کرد. یک ائتلاف فناوری ایجاد خواهیم کرد. پایگاههای صنایع دفاعی خود را یکپارچه خواهیم کرد. قطب شمال را به یک پروژه مشترک شاخص تبدیل خواهیم کرد.» او انرژی، مواد معدنی حیاتی، باتریها، هوش مصنوعی، فضای سایبری و امنیت اقتصادی را نیز از دیگر زمینههای همکاری برشمرد.
