به گزارش اکوایران، شامگاه شنبه، با گسترش ناآرامی‌ها از پایتخت به دیگر شهرهای بزرگ فرانسه، شورش‌هایی در سراسر این کشور رخ داد. ساختمان‌های دولتی به آتش کشیده شدند و پلیس بیش از هزار نفر را بازداشت کرد. روز شنبه، فعالان جوان در بلژیک، آلبانی و ایتالیا نیز تجمع‌هایی در حمایت از معترضان فرانسوی برگزار کردند.
آشوب در فرانسه
به نوشته شبکه خبری سی‌ان‌ان، در شهر مرکزی لیموژ، ساختمان تاریخی شهرداری طعمه حریق شد و تصاویر ویدئویی نشان می‌داد که سقف آن فرومی‌ریزد. به گزارش خبرگزاری رویترز، در مارسی، معترضان سیاه‌پوش وارد ساختمان شهرداری شدند و به آن آسیب رساندند. در لیون نیز معترضان دفتر گردشگری شهر را به آتش کشیدند. با فرارسیدن شب در پاریس، هم‌زمان با پایان تظاهرات، گروه‌هایی از جوانان به غارت فروشگاه‌ها پرداختند و آتش روشن کردند. این اقدامات موجب شد پلیس در خیابان‌های باریک شهر از گاز اشک‌آور و یورش با باتوم استفاده کند.
اعتراضات اخیر در فرانسه فقط درباره وضعیت مدارس و کمبود معلم نیست؛ پشت این اعتراض‌ها، یک مسئله بزرگ‌تر قرار دارد: دولتی که هم‌زمان باید خدمات عمومی را حفظ کند و هزینه‌هایش را کاهش دهد. ماجرا از اعتراض دانش‌آموزان در حمایت از معلمان و در واکنش به کمبود نیروی آموزشی و امکانات مدارس آغاز شد و بعد به اعتراض گسترده‌تر معلمان و کارکنان بخش عمومی رسید. افزایش تعداد دانش‌آموزان در سال‌های اخیر، در حالی که تعداد معلمان کاهش پیدا کرده، فشار بیشتری بر نظام آموزشی وارد کرده است.
سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، اعلام کرد که در جریان ناآرامی‌ها در سراسر کشور ۱۲۰۰ نفر بازداشت شده‌اند. او سطح خشونت‌ها را محکوم کرد و آن را «ناپذیرفتنی» خواند. این تخریب‌ها پس از اعتراضاتی رخ داد که در مجموع عمدتاً مسالمت‌آمیز بودند. این اعتراضات از تجمع‌های گسترده‌ای سرچشمه گرفتند که ماه گذشته با محوریت دانش‌آموزان و دانشجویان بخش‌هایی از فرانسه را فراگرفته بودند و به شکل‌گیری جنبشی گسترده‌تر علیه فرسودگی مدارس، افزایش شدید هزینه‌های زندگی و بی‌عملی ادعایی دولت انجامیدند.
لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، اعلام کرد که حدود ۵۵۰ هزار معترض در سراسر کشور به خیابان‌ها آمدند که ۱۱۰ هزار نفر از آن‌ها در پاریس حضور داشتند. برگزارکنندگان، شمار شرکت‌کنندگان را حتی بیشتر از این برآورد کردند. لوئیز، زنی ۳۸ ساله، به سی‌ان‌ان گفت: «میلیاردرهایی وجود دارند که رسانه‌ها را کنترل می‌کنند. ما برای تغییر شرایط مبارزه می‌کنیم.»
آتش‌سوزی ساختمان شهرداری لیموژ در مرکز فرانسه را ویران کرد/ عکس از خبرگزاری فرانسه
مکرون کسانی را که به گفته او «آشوب می‌پراکنند» و در اعتراضات مسالمت‌آمیز اخلال ایجاد می‌کنند، به‌شدت مورد انتقاد قرار داد. او اواخر روز شنبه هشدار داد: «کسانی که دست به تخریب زده‌اند، به مراکز پلیس حمله کرده‌اند، به کسب‌وکارها آسیب رسانده‌اند و حتی شهرداری‌های ما را غارت کرده‌اند، تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت و مجازات خواهند شد.»
اوایل پاییز امسال، دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه اعتراضات پراکنده‌ای را سازمان‌دهی کردند. آن‌ها خواستار کاهش تعداد دانش‌آموزان در کلاس‌ها، افزایش هزینه‌های مربوط به معلمان، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی شدند که در برابر بحران اقلیمی مقاوم باشند و همچنین پایان‌دادن به خشونت پلیس علیه جوانان شدند.
انتقادها از عملکرد پلیس
نحوه برخورد پلیس با هفته‌ها اعتراض، با بررسی و انتقادهای فزاینده‌ای روبه‌رو شده است. اوایل هفته، برخورد پلیس باعث شد فک یک پسر ۱۴ ساله دچار شکستگی شود. همچنین دوربین‌ها یکی از مأموران پلیس را در منطقه النسون، در شمال‌غرب فرانسه، در حال اجرای فن مهار با فشار بر گردن یک دختر ثبت کردند؛ اقدامی که اکنون طبق قانون ممنوع است. به گفته یک منبع پلیس که با شبکه بی‌اف‌ام‌تی‌وی، از شبکه‌های همکار سی‌ان‌ان، گفت‌وگو کرده است، یک معترض در شهر سن‌اتین، در فاصله حدود ۶۴ کیلومتری جنوب‌غربی لیون، روز شنبه و در جریان راهپیمایی دست خود را از دست داد.
افسران پلیس در جریان ناآرامی‌ها در مارسی با یک معترض درگیر می‌شوند/عکس از خبرگزاری فرانسه
این دومین مورد گزارش‌شده از قطع‌شدن دست یک معترض در موج کنونی اعتراضات دانش‌آموزی و دانشجویی است. اوایل همین ماه، یک دانش‌آموز در شهر لنس، در شمال‌شرق فرانسه، پس از آنکه طبق گزارش‌ها یک نارنجک را از زمین برداشت، دست خود را از دست داد. در پی این حادثه، پلیس استفاده از یکی از انواع نارنجک‌های شوک‌آور را به‌طور موقت متوقف کرد. این ممنوعیت، با وجود آنکه استفاده از چند نوع دیگر نارنجک همچنان مجاز بود، اکنون لغو شده است. در مجموع، مقام‌های مسئول اعلام کردند که «اکثریت قاطع افراد» روز شنبه به‌صورت مسالمت‌آمیز تظاهرات کردند؛ موضوعی که شبکه بی‌اف‌ام‌تی‌وی گزارش داده است.
ژان‌لوک ملانشون، رهبر حزب چپ رادیکال «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، نیز در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که اکثریت معترضان روز یکشنبه اعتراض خود را به شکل مسالمت‌آمیز بیان کرده بودند. او نوشت: «درحالی‌که شبکه‌های خبری مملو از تصاویر خشونت در ده‌ها شهر هستند، در همه‌جا ده‌ها هزار نفر با آرامش و به‌صورت مسالمت‌آمیز بسیج شده‌اند. دو جهان، دو واقعیت.»
در یک دهه‌ونیم گذشته، افزایش نرخ باروری در کنار کاهش بودجه‌ها باعث شده است شمار دانش‌آموزان افزایش یابد، درحالی‌که تعداد معلمان حاضر در کلاس‌ها کمتر شده است. ادوارد ژفره، وزیر آموزش فرانسه، طی هفته‌های اخیر چندین بار با دانش‌آموزان معترض دیدار کرده است؛ بااین‌حال، هنوز توافقی حاصل نشده است.
تسری آشوب به چند شهر فرانسه
نیویورک‌تایمز در گزارش خود پیرامون همین رویدادها می‌نویسد که این اعتراضات حاصل به‌هم‌رسیدن دو جریان بود: جنبشی با محوریت دانش‌آموزان که موجب برگزاری تظاهرات در صدها مدرسه شده بود و جنبشی اجتماعی گسترده‌تر که شهروندان فرانسوی از گروه‌های سنی مختلف را به خود جذب کرده است. به نوشته این رسانه، روز شنبه، در پی اعتراضات به افزایش هزینه‌های زندگی و سوخت، موجی از ناآرامی سراسر فرانسه را فراگرفت. این اعتراضات در ادامه هفته‌ها تظاهرات دانش‌آموزان دبیرستانی شکل گرفت و بر احساس بحران مالی و اجتماعی در این کشور افزود. شنبه بزرگ‌ترین روز اعتراضی از زمان اوج‌گیری سراسری ناآرامی‌ها در حدود یک ماه پیش بود.
یک نماد آنارشیستی که با اسپری در داخل ساختمان شهرداری مارسی کشیده شده است/عکس از خبرگزاری فرانسه
در بسیاری از مناطق، درگیری‌های خشونت‌آمیز میان آشوبگران و نیروهای پلیس بر اعتراضات سایه انداخت. این اتفاق در مارسی، دومین شهر بزرگ فرانسه، نیز رخ داد؛ جایی که گروهی از افراد برای مدتی کوتاه وارد ساختمان شهرداری شدند و سردیس ماریان، نماد جمهوری فرانسه، را واژگون کردند. پلیس سرانجام آنان را از ساختمان بیرون راند. به گفته لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، تا شب حدود ۴۰۰ نفر در سراسر کشور بازداشت شده بودند که بیشترشان بزرگسال بودند.
در لیون نیز آشوبگران وارد یک دفتر گردشگری شدند و آن را به آتش کشیدند. بسیاری از این افراد لباس سیاه به تن داشتند و صورت‌های خود را با ماسک و عینک محافظ پوشانده بودند. در پاریس، بیش از ۱۰۰ هزار نفر به‌صورت مسالمت‌آمیز در خیابان‌ها راهپیمایی کردند. با این حال، به گفته پلیس، چند صد آشوبگر نیز، عمدتاً در میدان جمهوری، یکی از میدان‌های مرکزی شهر، با نیروهای ضدشورش درگیر شدند. پلیس اعلام کرد خودروهایی به آتش کشیده شدند و شیشه مغازه‌ها شکست.
از زمانی که اعتراضات دانش‌آموزی در ماه گذشته و با تأکید بر شرایط نامناسب مدارس فرانسه آغاز شد، در جریان تشدید درگیری‌ها با نیروهای ضدشورش صدها نفر زخمی شده‌اند. بسیاری از مجروحان جوان بوده‌اند؛ از جمله نوجوانی ۱۵ ساله که بر اثر انفجار یک نارنجک شوکر، دست چپ خود را از دست داد. مقام‌های انتظامی اعلام کرده‌اند که هزاران نفر، عمدتاً افراد زیر سن قانونی، بازداشت شده‌اند.
مکرون حزب ملانشون را متهم کرد
روز شنبه، این جنبش که رهبری آن را جوانان بر عهده داشتند، به نمایش گسترده‌تری از خشم عمومی علیه دولت مکرون تبدیل شد. مکرون سال آینده، پس از یک دهه حضور در قدرت، از سمت خود کنار خواهد رفت؛ دهه‌ای که در سال‌های پایانی آن، بحران سیاسی و رکود اقتصادی به ویژگی‌های برجسته فرانسه تبدیل شده‌اند. این اعتراضات در شرایطی رخ داد که دولت می‌کوشد بودجه‌ای ریاضتی را به تصویب برساند و فرانسه به انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷ نزدیک می‌شود.
معترضان در میدان جمهوری در مرکز پاریس/عکس از خبرگزاری رویترز
دولت فرانسه پذیرفته است که برخی از مطالبات دانش‌آموزان مشروع‌اند، اما آنچه را «خشونت شهری» می‌نامد محکوم کرده است. دولت همچنین حزب چپ رادیکال «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» را متهم کرده که به دامن‌زدن به اعتراضات کمک می‌کند؛ اتهامی که این حزب آن را رد کرده است. روز شنبه، درحالی‌که شبکه‌های خبری فرانسه بارها تصاویر هجوم آشوبگران به ساختمان‌ها و به‌آتش‌کشیدن خودروها را پخش می‌کردند، سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، خشونت‌ها را محکوم کرد.
مکرون در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این خشونت‌ها را «گروه‌های اولتراچپ» آغاز کرده‌اند؛ گروه‌هایی که «به‌وضوح می‌خواهند از این اقدامات خشونت‌آمیز به‌عنوان یک تمرین مقدماتی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری استفاده کنند.»
ژان‌لوک ملانشون، رهبر حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر، در پاسخ، تصاویری از اعتراضات مسالمت‌آمیز در مناطق مختلف کشور منتشر کرد و دولت را متهم کرد که به پلیس دستور داده است در پاریس به‌طور مداوم به سوی معترضان گاز اشک‌آور شلیک کند. او در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «به نظر می‌رسد رویارویی، هدف این راهبردِ موسوم به حفظ نظم باشد.»
در پاریس، غارت و تخریب حتی مدت‌ها پس از فرارسیدن شب ادامه یافت. امانوئل گرگوار، شهردار پاریس، گفت پس از آنکه میزان خسارت‌ها به‌طور کامل برآورد شود، هزینه آن «عظیم» خواهد بود؛ زیرا «خیابان‌های کاملی به‌صورت روشمند ویران شده‌اند» و میدان‌های عمومی و شمار زیادی از بناهای یادبود نیز آسیب دیده‌اند. در طول روز، آشوبگران بسیاری از نمادهای دولت را هدف قرار دادند. در بوردو، به اقامتگاه رسمی استاندار منطقه، که عالی‌ترین مقام اداری دولت در آن منطقه محسوب می‌شود، خسارت وارد شد. در مارسی، یک ایستگاه پلیس شهرداری و همچنین ساختمان شهرداری آسیب دیدند. آشوبگران در شهر لیموژ، شهری در مرکز فرانسه که به تولید ظروف چینی شهرت دارد، نیز ساختمان شهرداری را به آتش کشیدند. تصاویر ویدئویی تأییدشده نشان می‌داد که برج ناقوس این ساختمان در حالی که شعله‌های آتش آن را فراگرفته بود، در شب فرو می‌ریزد.
یک دفتر گردشگری در شهر لیون فرانسه در جریان ناآرامی‌ها به آتش کشیده شد، 17 اکتبر 2026/ عکس از خبرگزاری فرانسه
گروه‌های دیگری نیز به ساختمان شهرداری شهر لیل در شمال فرانسه حمله کردند و در و بسیاری از پنجره‌های آن را شکستند. شارلوت برون، معاون شهردار لیل، در تلویزیون فرانسه گفت: «این اقدامات به‌ویژه تکان‌دهنده‌اند. اینجا خانه مشترک همه شهروندان است. حمله به خدمات عمومی، در حالی که هزاران نفر از ما در خیابان‌ها حضور داریم و علیه هزینه‌های سرسام‌آور زندگی پیام می‌دهیم، با پیام اصلی امروز در تضاد است.»
بااین‌همه، بسیاری از راهپیمایی‌ها در سراسر کشور بدون خشونت به پایان رسیدند. سولن میون، عکاس ۳۵ ساله، پس از پایان راهپیمایی پاریس، درحالی‌که با دوستانش صحبت می‌کرد، گفت: «آواز خواندیم، رقصیدن مردم را دیدیم و پلاکاردهای بامزه‌ای دیدیم؛ خبری از آشوبگران نبود. حال‌وهوای جمعیت عالی بود. آنچه در تلویزیون می‌بینیم، یعنی شکستن و تخریب وسایل، کار اقلیتی از مردم است.»
استل گراندیدیه، کارمند یک سازمان غیرانتفاعی که برای اعتراض به افت کیفیت خدمات عمومی در فرانسه در راهپیمایی شرکت کرده بود، نیز با این ارزیابی موافق بود. او این جنبش را «همگرایی مبارزات و مطالبات» توصیف کرد. او نیز مانند بسیاری دیگر از مردم فرانسه، این پرسش را مطرح می‌کرد که در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد. گراندیدیه ۴۱ ساله گفت: «هیچ دستورالعمل روشنی وجود ندارد. هرکس با مطالبات خودش به میدان می‌آید. بنابراین پرسش این است که گام بعدی چیست؟»
