اکوایران: محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با شبکه الجزیره درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات توضیحاتی ارائه کرد و با بیان اینکه اکنون توپ مذاکرات در زمین آمریکاست، گفت: ما وضعیت «نه جنگ و نه صلح» را ادامه نخواهیم داد.
به گزارش ایرنا، قالیباف همچنین تاکید کرد: ترامپ باید بداند که اگر دوباره بخواهد تصمیمی برای جنگ بگیرد، حتماً — مثل شکست سیاسی که در انتخابات خورد — در جنگ نیز با شکستی روبه‌رو خواهد شد که از جهت سیاسی منجر به استیضاح او در کنگره خواهد شد!
مشروح این گفت وگو به شرخ ذیل است:
* هم‌اکنون همه انتظار می‌کشند و همه می‌پرسند: در مذاکرات بین تهران و واشنگتن چه می‌گذرد و این مذاکرات به کجا رسیده است؟
اگر بخواهم آخرین وضعیت بحث مذاکرات را اشاره کنم و به وضعیت «نه جنگ و نه صلح» که الان حاکم است بپردازم، واقعیت این است که آخرین پاسخی که باید به آمریکا داده می‌شد را ما بسیار روشن، شفاف و منطقی به آمریکایی‌ها دادیم؛ و در حقیقت، حقوق حقه ملت عزیزمان را که مورد ظلم، جنگ، تهدید و جنایت از طرف آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی قرار گرفته‌اند، در این پاسخ گنجاندیم و ارسال کردیم. به تعبیری، توپ الان در زمین آمریکاست؛ اوست که باید تصمیم بگیرد و تصمیم خودش را اعلام کند.
آمریکا همیشه به ملت ما ظلم کرده است/ آمریکا هیچ‌وقت فکر نمی‌کرد که شاخش شکسته شود
این را هم بارها گفته‌ایم که برای هرگونه ادامه مذاکرات، آن ۷ شرطی که تعیین شده را باید اجرا کنند؛ طبیعتاً بعد از آن هم مذاکرات می‌تواند ادامه پیدا کند و هم بعد از پایان آن، تنگه هرمز باز می‌شود. البته همه مردم عزیز ما این تجربه را دارند و دنیا نیز آمریکا را می‌شناسد که به هر حال، آمریکا همیشه به ملت ما ظلم کرده است؛ چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب. بیش از ۸۰ سال است که — اگر از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا الان نگاه کنیم — همیشه رویه آمریکایی‌ها همین بوده و آخرین نمونه‌اش همین جنگ ۴۰ روزهای است که اتفاق افتاد. این بی‌اعتمادی، طبیعتاً بسیار اثرگذار است؛ مخصوصاً با روش‌هایی که آمریکا پیش می‌گیرد. آمریکا خودش را قلدر می‌داند، قدرتمند می‌داند و هیچ‌یک از قوانین بین‌المللی را هم رعایت نمی‌کند.
آمریکا هیچ‌وقت فکر نمی‌کرد که شاخش شکسته شود؛ او فکر می‌کرد می‌آید در ایران — از دید خودشان — در ۳ روز، ۴ روز یا یک هفته نظام جمهوری اسلامی را با مشکل روبه‌رو و براندازی می‌کند و به اهدافش می‌رسد. ولی دیدند که نه، چنین خبری نیست و می‌بینید که بعد از ۴۰ روز جنگ با چه مشکلات جدی، چه در حوزه سیاسی، چه اقتصادی و چه نظامی، درگیر و دچار چالش شده‌اند.
* آیا پاسخ آمریکا دریافت شده است؟
نه، عرض کردم؛ توپ در زمین آمریکاست. آمریکایی‌ها هنوز به صورت رسمی و مشخص پاسخی به نامه ما نداده‌اند.
* یک اختلاف‌نظر اساسی بین ایران و آمریکا وجود دارد: ایران روی هفت شرط تأکید دارد، اما ایالات متحده می‌خواهد فقط درباره برنامه هسته‌ای صحبت کند؛ و این اختلاف‌بزرگی است. آیا واقعاً امکان دستیابی به توافق برای حل این اختلاف وجود دارد، چنان‌که مسئولان ایرانی می‌گویند؟
ببینید؛ اگر زیاده‌خواهی نکند و بی‌اعتمادی نکند — کما اینکه در توافق‌نامه قبلی هم بی‌اعتمادی کرد — خب طبیعتاً می‌توان به توافق رسید. آن چیزی که مانع توافق می‌شود، همین بی‌اعتمادی است. ما نسبت به آمریکا از همین جهات بدبین هستیم؛ چون او زیاده‌خواهی می‌کند و می‌خواهد هر چه می‌گوید را تقبل کنیم اما خب طبیعتاً ملت ایران و مسئولان ایران هرگز زیر بار چنین موضوعی نمی‌روند. الان هم آمریکایی‌ها کلافه و مستأصل شده‌اند؛ چون از راه نظامی دستاوردی پیدا نکردند، از جهت سیاسی دستاوردی نداشتند، از جهت اقتصادی دچار مشکل شده‌اند و آثار آن را در انتخابات اخیر مجلس نمایندگان و سنای آمریکا دیدید که چگونه در حوزه سیاسی هم شکست خوردند.
من بارها گفته‌ام — از همان روز اول جنگ هم در چندین توئیت نوشتم — که آمریکایی‌ها در محاسبات‌شان دچار خطای بزرگی شدند. به چه معنا؟ آن ها شعارشان این بود که «اول آمریکا»؛ اما در استراتژی و روش‌های انتخابی‌شان، «اول اسرائیل» را انتخاب کردند! یعنی چه؟ یعنی اطلاعات را از رژیم صهیونیستی قبول کردند، طرح‌های او را پذیرفتند و به خاطر همین خطای محاسباتی، امروز در چنین چالش بزرگی در عرصه‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی گرفتار شده‌اند.
ملت، مسئولین و نیروهای مسلح ما آماده جنگ هستند
خب، طبیعتاً ما همیشه گفته‌ایم که آمادگی کامل برای جنگ داریم؛ یعنی کسی می‌تواند خوب مذاکره کند که بهتر از آن، آماده جنگیدن باشد و پیش‌بینی و آمادگیِ لازم را برای جنگ داشته باشد. ملت، مسئولین و نیروهای مسلح ما آماده جنگ هستند. و این را روشن بگویم: ترامپ باید بداند که اگر دوباره بخواهد تصمیمی برای جنگ بگیرد، حتماً — مثل شکست سیاسی که در انتخابات خورد — در جنگ نیز با شکستی روبه‌رو خواهد شد که از جهت سیاسی منجر به استیضاح او در کنگره خواهد شد! اما اگر منطق را قبول کرد، پیشنهاد ما روشن است؛ آن را عمل کند، بعد ما می‌توانیم تنگه هرمز را باز کنیم و ادامه مذاکرات را هم داشته باشیم.
محاصره دریایی طبق قوانین بین‌المللی یک جنگ خشن است
* مسئولان آمریکایی، به‌ویژه روبیو، گفته‌اند مطالبات ایران غیرمنطقی است و چیزی به نفع آمریکا نخواهد بود و همه‌چیز به نفع ایران است... تا چه حد ایران می‌تواند چیزهایی به ایالات متحده بدهد که این گفتگوها به سرانجام برسد؟
خب، این حرف غلطی است و همان زیاده‌خواهی است. ما در این ۷ بند، چه چیزی از او خواسته‌ایم؟ زمانی که ما در آتش‌بس بودیم، آن‌ها ما را محاصره دریایی کردند؛ محاصره دریایی طبق قوانین بین‌المللی یک جنگ خشن است؛ جلوی مواد غذایی، تجارت، بهداشت و درمان را می‌گیرند و زندگی مردم را مختل می‌کنند. ما می‌گوییم شما این محاصره را بردارید؛ آیا این حق اضافی است؟! می‌گوییم در حوزه تنگه هرمز دخالت نکنید؛ آیا این حرف اضافی است؟! آمدند بعد از زمان جنگ، نیروهای مسلح‌شان را در منطقه اضافه کردند ]و باید خارج کنند[؛ آیا این درخواست، اضافی است؟! اینکه تحریم‌های ظالمانه‌ای که بر ما تحمیل کرده‌اند را باید بردارند؛ آیا این حرف اضافی است؟!
* در روزهای گذشته شاهد تحرکات بسیار چشمگیری از سوی میانجیگران بوده‌ایم؛ نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر در واشنگتن بودند و با دونالد ترامپ و جی‌دی ونس دیدار کردند، و هیئت قطری هم دو بار به تهران آمد... ارزیابی کلی شما از میانجی‌گری‌ها چیست؟
امروز قطر و پاکستان دو کشوری هستند که به صورت میانجی بین ما و آمریکایی‌ها وساطت می‌کنند. البته کشورهای دیگر و افراد دیگری هم هستند که در این مسیر می‌خواهند کمک کنند. هرچند آمریکایی‌ها از میانجی‌گری‌ها گله مند هستند! اما به هر حال میانجیگران دارند تلاش می‌کنند این کار را انجام بدهند و نظرات را به هم نزدیک‌تر کنند.
اما آن چیزی که مشخص و روشن است، این است که آمریکایی‌ها نهایتاً باید تصمیم بگیرند؛ توپ در زمین آن‌هاست. هر موقع برای این ۷ بندِ گفته‌شده تصمیم بگیرند، ما کاملاً آماده‌ایم. حتی ابتدا بحث بر سر این بود که این کار در ۷ روز انجام شود، و بعد به اینجا رسید که در ۲ روز این اقدامات انجام پذیرد. لذا میانجیگران دارند تلاش می‌کنند و برخی کشورهای منطقه هم این موضوع را دنبال می‌کنند.
* در مورد نقش روسیه که این روزها مطرح شد؛ آیا واقعاً می‌تواند به عنوان کمک‌کننده یا تسهیل‌کننده گفتگوها نقش‌آفرینی کند؟ صحبت‌ها با ایران و ایالات متحده چگونه است؟
نگاه کنید، همین‌طور که اشاره کردم، غیر از دو میانجی‌گر اصلی، کشورهای دیگری هم هستند که در این موضوع نقش دارند و تلاش می‌کنند؛ از جمله روسیه، چین و بقیه کشورهای منطقه.
آمریکایی‌ها در سفری که به مسکو رفته بودند، با آقای پوتین صحبت کرده بودند و خواسته بودند که ایشان با ایران صحبت کند تا به هر حال به صورت مستقیم با آمریکا مذاکره شود. ما با روسیه ارتباطات راهبردی داریم، بسیار به هم نزدیکیم و احترام خاصی برای آقای پوتین قائل هستیم و با روسیه روابط عمیقی داریم. به همین دلیل هم دبیر شورای عالی امنیت ملی سفری به آنجا کرد و ایشان را در جریان جزئیات مذاکرات قرار داد؛ مطالب حق و خواسته‌های بحق ملت‌مان را به روس ها منتقل کردیم و تاکید شد که آمریکایی ها هم باید آماده باشند که این پاسخ را بدهند و اگر واقعاً راست می‌گویند و در مذاکرات صادقند، پاسخ دهند و شروع کنند؛ و اگر مسیر جنگ را می‌خواهند طی کنند، طبیعتاً ما آمادگی کامل برای آن هم داریم.
هیچ تغییری در تیم مذاکره کننده ایجاد نشده است
* آیا آنچه رسانه‌های خارجی درباره تغییر تیم مذاکره‌کننده ایران مطرح می‌کنند صحت دارد؟ آیا شما همچنان سرپرست تیم مذاکره‌کننده هستید؟
هیچ تغییری انجام نشده است! این هم یکی از شیطنت‌هایی است که مرتباً از کانال‌های مختلفِ افراد و آمریکایی‌ها دنبال می‌شود و بعضاً می‌گویند که «ما نمی‌دانیم در ایران با چه کسی باید صحبت کنیم!»؛ در حالی که همه چیز روشن است. ما در ایران یک تیم مذاکره‌کننده ۶ نفره داریم که این کار را انجام می‌دهند و مسئولیت این تیم به عهده بنده است. البته طبیعی است که همیشه تصمیمات کلان درباره مذاکرات و موضوعات اساسی، ملی و بین‌المللی ما در شورای عالی امنیت ملی — که بنده هم عضوی از آن هستم —گرفته می‌شود و به تأیید رهبر معظم انقلاب می‌رسد؛ اما روشن است که مسئولیت مذاکره، تیم مذاکره‌کننده و پیگیری موضوعات، طبیعتاً به عهده بنده است و همان‌طور که در مذاکرات قبلی بودیم، الان هم این مذاکرات را دنبال می‌کنیم. موضوعی هم که گفتید یکی از شیطنت ها و سفسطه‌های آمریکایی هاست.
* برای اینکه مسئله گفت و گوها را ببندیم، دو سوال دارم: سوال اول اینکه آیا می‌توان گفت گفتگوها بین تهران و واشنگتن متوقف شده است، به این دلیل که شما در انتظار پاسخ آمریکا هستید؟ و سوال دوم، آیا امیدی به رسیدن به توافق هست؟
من توضیح دادم؛ آن‌ها مطالبی را دو-سه نوبت رفت‌وبرگشت داشتند و میانجیگران پیام آوردند، و ما آخرین پاسخ خود را برای‌شان فرستادیم و آن‌ها هستند که باید پاسخ ما را بدهند. برای ما مهم هم نیست که می‌خواهند موافقت کنند یا موافقت نکنند اما آنچه مصمم بر آن هستیم، این است که حتماً این ۷ بند جزء خواسته‌های قطعی ماست.
* اینکه آیا امیدی به توافق هست یا نه؟
این را باید از آمریکایی‌ها بپرسید.
ما وضعیت «نه جنگ و نه صلح» را ادامه نخواهیم داد
* شما چطور فکر می‌کنید!
آن چیزی که مشخص و روشن است، این است که تدبیر و فرمان مقام معظم رهبری این است که ما وضعیت «نه جنگ و نه صلح» را ادامه نخواهیم داد؛ آمریکایی ها باید به این موضوع توجه کنند. به هر حال آن‌ها هستند که تصمیم می‌گیرند آیا می‌خواهند صلح کنند و توافق داشته باشند، که در این صورت باید گام‌های آن را بردارند و انجام دهند.
* آقای دکتر، این مقوله «نه جنگ و نه صلح» یک مقوله پیچیده است. دیدگاه جمهوری اسلامی ایران چیست؟ آیا توان ادامه جنگ را دارید یا ادامه گفتگو؟ تا چه حد می‌توانید گفتگو کنید و چه امتیازاتی بدهید تا به توافق برسید؟
ما هیچ‌گاه «نه جنگ و نه صلح» را وضعیتی نمی‌دانیم که در آن بمانیم. ما مصمم هستیم که از حالت «نه جنگ و نه صلح» عبور کنیم. راه این هم این نیست که الزاماً برای نجنگیدن، باید مذاکره کنیم؛ نه. ما معتقدیم باید به سمت این حرکت کنیم که بتوانیم یک «بازدارندگی پایدار» در کشور داشته باشیم.
شما نگاه کنید؛ وقتی جنگ ۱۲ روزه بر ما تحمیل شد و جنگیدیم و بعد آتش‌بس شد، تمام حرف رژیم صهیونیستی و آمریکا چه بود؟ ادعا می‌کردند که توان موشکیِ، نیروی هوایی، نیروی دریایی ایران را نابود کردیم و ایران را شکست دادیم!. خب، بعد از آن جنگ، ۶-۷ ماه بعد در اسفندماه، جنگ ۴۰ روزه آغاز شد! همه دنیا و هم خود آمریکا و رژیم صهیونیستی هم دیدند و هم چشیدند که قدرت آتش، حجم آتش، دقت آتش و نحوه تحرک ما در آفند، به مراتب قوی‌تر از جنگ ۱۲ روزه بود.
ما نه جنگ‌طلبیم، نه دنبال جنگ هستیم و نه دوست داریم جنگ ادامه پیدا کند
* شما چه پیش‌بینی می‌کنید، جنگ یا صلح؟
ما برای هر دو آماده‌ایم. البته ما نه جنگ‌طلبیم، نه دنبال جنگ هستیم و نه دوست داریم جنگ ادامه پیدا کند؛ این جنگی است که فتنه آن را رژیم صهیونیستی برپا کرده و قلدری و میدان‌داری‌اش را آمریکایی‌ها انجام داده‌اند، و اگر ادامه پیدا کند، کشورهای منطقه آسیب می‌بینند و ناامنی گسترش می‌یابد. و این واقعاً باید درسی برای منطقه و همه کشورهای اسلامی باشد. زمانی فکر می‌کردند حضور نظامی آمریکا در کشورها و منطقه برای‌شان امنیت می‌آورد، اما امروز با گوشت و پوست و استخوان باور کردند که حضور آمریکا جز ناامنی چیزی به ارمغان نمی‌آورد.
* یک مسئله بسیار حساس برای منطقه و دنیا، تنگه هرمز است. بعضی‌ها می‌گویند بر چه مبنا و قانونی ایران بر تنگه مسلط شده و به کشتی‌ها حمله می‌کند؟ دوماً خود آمریکایی‌ها می‌گویند تنگه اهمیت چندانی ندارد و می‌خواهند آن را از گردونه گفتگوها خارج کنند. ارزیابی شما چیست؟
من خاطرم هست در روزهای اول جنگ که به ما تحمیل شد و درگیری به خلیج فارس و تنگه هرمز کشیده شد، در همان روزهای اول نکته‌ای را گفتم که شرایط تنگه هرمز دیگر به قبل از خودش برنمی‌گردد. این بحث خیلی روشنی است. اگر تنگه هرمز الان در همین بسته ۷ بندی قرار دارد، یک بخشش این است که تفاهمی طبق قوانین بین‌المللی صورت گیرد؛ طبق قوانین بین المللی هم کشورهای ساحلیِ تنگه، مسئول آن هستند. الان دو کشور ایران و عمان کشورهای ساحلی تنگه هرمزند و اینجا هم هیچ آب آزادی ندارد وکنوانسیون ۱۹۸۲ هم مشمول اینجا نمی‌شود. الان بین ایران و عمان این تفاهم انجام شده و طبق یکی از بندهای همین توافق‌نامه، تنگه هرمز مسیر ترانزیتیِ بین‌المللی (TSS) که بین ما و عمان است، بر اساس قوانین دو کشور ساحلی اداره می‌شود.
