نماینده ایران در کمیته همکاری و کمک‌های فنی، تأکید کرد که آژانس باید به محدودیت‌های ایران پایان دهد.

اکوایران: نماینده جمهوری اسلامی ایران در کمیته همکاری و کمک‌های فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با انتقاد از ایجاد محدودیت در مسیر همکاری‌های فنی آژانس با ایران، تأکید کرد که محروم‌کردن کشورمان از حقوق قانونی خود به بهانه قطعنامه‌هایی که مدت‌هاست خاتمه یافته‌اند، اقدامی خودسرانه، غیرقانونی و مغایر با اصول اساسنامه آژانس است. وی با اشاره به رد صلاحیت برخی کارشناسان معرفی‌شده ایران برای پروژه‌های منطقه‌ای، اختلال در ثبت‌نام متقاضیان دوره‌های آموزشی، تأخیر طولانی در تحویل تجهیزات و معطل ماندن مواد مرجع، خواستار پایان دادن به این محدودیت‌ها و تضمین اجرای به‌موقع، مؤثر و بدون تبعیض تمامی برنامه‌های همکاری فنی با ایران شد و هشدار داد که تسلیم آژانس در برابر فشارهای سیاسی، اعتبار و معنای عضویت برابر کشورها در این نهاد بین‌المللی را زیر سؤال می‌برد.

به گزارش تسنیم، نماینده جمهوری اسلامی ایران در کمیته همکاری و کمک‌های فنی (TACC) در وین ذیل دستور کار شماره 3؛ «ارزیابی فعالیت‌های همکاری فنی در سال 2026» اظهار داشت: قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد در خصوص برنامه هسته‌ای ایران، مدت‌ها پیش خاتمه یافته‌اند، استناد به این قطعنامه‌ها برای محدود کردن یا ایجاد مانع در مسیر همکاری‌های فنی آژانس، اقدامی خودسرانه، غیرقانونی و غیرمسئولانه است.

متن این بیانیه به‌شرح زیر است:

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

جناب آقای رئیس،

بیانیه من شامل هر دو دستور کار 2 و 3، در خصوص اسناد GOV/2026/55 و GOV/2026/57 می‌شود.

هیئت نمایندگی من با بیانیه گروه 77 (G-77) هم‌نظر است.

بر اساس ماده 4 معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT)، مشارکت در گسترده‌ترین تبادل ممکنِ فناوری، تجهیزات و مواد هسته‌ای یک «حق» محسوب می‌شود و تسهیل آن یک «تعهد» است؛ همچنان که همکاری در توسعه بیشترِ کاربردهای انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز نیز یک تعهد به‌شمار می‌آید.

مواد 2 و 3 اساسنامه آژانس نیز این نهاد را ملزم می‌سازند تا مواد، خدمات، تجهیزات و امکانات لازم برای رفع نیازهای کشورهای عضو را فراهم آورد، همچنین، اساسنامه با دوراندیشی، آژانس را موظف کرده است که ارائه کمک به اعضا را مشروط به هیچ‌گونه شرط سیاسی، اقتصادی، نظامی یا سایر شرایط نکند، ازاین‌رو، ضروری است که این برنامه بر مبنایی غیرتبعیض‌آمیز اجرا شود،

با این حال، در ماه‌های اخیر، برخی از اشکالِ معمول و مورد انتظارِ همکاری با ایران، روند عادی خود را طی نکرده‌اند. برخی از کارشناسانی که برای پروژه‌های منطقه‌ای و بین‌منطقه‌ای معرفی شده بودند، پذیرفته نشدند. برخی از متقاضیانِ دوره‌های آموزشی آژانس نتوانستند مراحل ثبت‌نام خود را از طریق سامانه «InTouch+» تکمیل کنند. تجهیزاتی که برای ایران در چارچوب یک پروژه منطقه‌ای تهیه شده بود، برای مدتی طولانی تحویل داده نشده است؛ و مواد مرجعی که به‌طور معمول باید ظرف یک هفته به دست می‌رسیدند، ماه‌هاست که در وضعیت معلق باقی مانده‌اند.

جناب آقای رئیس،

فعالیت‌های همکاری فنی آژانس باید مبتنی بر اساسنامه آن، معاهده NPT و اصول حاکم بر کمک‌های فنی آژانس ـ از جمله بی‌طرفی، عدم‌تبعیض و رفتار برابر با تمامی کشورهای عضو ـ هدایت شوند.

قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد در خصوص برنامه هسته‌ای ایران، مدت‌ها پیش خاتمه یافته‌اند، استناد به این قطعنامه‌ها برای محدود کردن یا ایجاد مانع در مسیر همکاری‌های فنی آژانس، اقدامی خودسرانه، غیرقانونی و غیرمسئولانه است. آژانس باید به چنین محدودیت‌های غیرمسئولانه‌ای پایان دهد و اطمینان حاصل کند که تمامی فعالیت‌های همکاری فنیِ مرتبط با ایران، به‌شیوه‌ای به‌موقع، مؤثر و غیرتبعیض‌آمیز انجام می‌شوند، این حقِ ما به‌عنوان یک دولت عضو و وظیفه دبیرخانه است،

این مسئله فراتر از یک اختلاف اداری یا حقوقی است، اگر یک دولت عضو، با وجود حقوقی که صراحتاً در اساسنامه آژانس تصریح شده است، از مزایای مشروعِ عضویت خود محروم شود؛ و اگر آژانس در برابر فشارهای سیاسی تسلیم شود و از انجام همکاری‌های مشروع با آن دولت عضو خودداری ورزد، آنگاه پرسشی بنیادین مطرح می‌شود؛ عضویت در چنین سازمانی چه معنا و ارزشی خواهد داشت؟