با وجود گذشت ۵۰ سال از ساخت «جنگ ستارگان»، این مجموعه در سال ۲۰۲۷ بیش از هر زمان دیگری با واقعیت‌های جهان امروز ارتباط پیدا خواهد کرد.

اکوایران: سال 2026 شاهد رویدادهایی در صحنه سیاست جهانی، از جمله در ارتباط با ایران، بود که از لحاظ تاریخی اهمیت بسیار زیادی داشتند. اکنون که تنها کمی بیشتر از یک ماه به آغاز سال 2027 باقی مانده است، بازار گمانه‌زنی‌ها پیرامون رویدادهای احتمالی سال آینده داغ‌تر می‌شود. 

جهان 2027: شبیه‌تر به داستان علمی‌تخیلی

به نوشته اکونومیست، زندگی مدرن گاهی شبیه داستان‌های علمی‌تخیلی به نظر می‌رسد. غول صنعت موشکی که می‌خواهد رایانه‌ها را به فضا بفرستد، به نخستین تریلیونر جهان تبدیل شده است. پهپادها ماهیت جنگ را دگرگون کرده‌اند. تاکسی‌ها بدون راننده حرکت می‌کنند. مدل‌های هوش مصنوعی از کنترل خارج می‌شوند. ربات‌های انسان‌نما در حال پیشروی‌اند. داروهای تزریقی وجود دارند که می‌توانند شما را لاغرتر و سالم‌تر کنند؛ البته اگر توانایی پرداخت هزینه آن‌ها را داشته باشید. تنها چیزی که هنوز کم داریم، موجودات فضایی‌اند. احتمالاً آن‌ها در سال ۲۰۲۷ ظاهر نخواهند شد؛ اما در ادامه، به ده تحول دیگری می‌پردازیم که باید مراقب آن‌ها بود.

۱. دوران پس از ترامپ

با فروکش کردن تب‌وتاب انتخابات میان‌دوره‌ای، رقابت برای جانشینی دونالد ترامپ آغاز خواهد شد؛ اما ترامپ قرار نیست رئیس‌جمهوری باشد که دوران قدرتش رو به پایان است و صرفاً روزهای باقی‌مانده را سپری می‌کند؛ او بیشتر شبیه پرنده خشمگین و ویرانگری خواهد بود که هنوز قدرت تخریب دارد. انتظار می‌رود در تلاش برای حفظ نفوذ خود و شکل دادن به میراث سیاسی‌اش، فرمان‌های اجرایی بیشتری صادر کند، وارد منازعات حقوقی تازه‌ای شود، نام مکان‌ها را ناگهان تغییر دهد، پروژه‌های ساختمانی عظیم و جاه‌طلبانه‌ای به راه بیندازد و ماجراجویی‌های نظامی جدیدی را آغاز کند. در همین حال، جهان کم‌کم به این فکر خواهد کرد که آمریکای پس از ترامپ چه شکلی خواهد داشت.

ترامپ

دونالد ترامپ درحالی‌که در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ در پایگاه مشترک اندروز، مریلند، برای شرکت در چهل و نهمین نشست سران آسه‌آن در مانیل سوار ایر فورس وان می‌شود، دست تکان می‌دهد/عکس از آسوشیتدپرس

۲. پس‌لرزه‌های جنگ ایران

به نظر نمی‌رسد مناقشه به شکلی روشن و قطعی حل‌وفصل شود؛ بنابراین وضعیت بی‌ثبات و نامطمئن ادامه خواهد یافت؛ اما جنگ نسنجیده ترامپ، جایگاه آمریکا را تضعیف کرده است؛ متحدانش دیگر به این کشور اعتماد ندارند و دشمنانش نیز دیگر از آن نمی‌ترسند. پیامدهای این جنگ در سراسر سال ۲۰۲۷ گسترش خواهد یافت و سیاست منطقه‌ای را دگرگون خواهد کرد، مسیرهای انتقال انرژی را از نو شکل خواهد داد و امنیت غذایی را به خطر خواهد انداخت؛ چراکه عرضه کودهای شیمیایی با کمبود مواجه خواهد شد. به گمان می‌رسد در داخل ایران نیز حکومت کنترل خود را بر جامعه تشدید خواهد کرد.

۳. گرم‌ترین سال تاریخ، بار دیگر

انتظار می‌رود سال ۲۰۲۷ گرم‌ترین سال ثبت‌شده در تاریخ باشد. پدیده «ال‌نینوی فوق‌العاده» تصویری از آینده‌ای گرم‌تر و بی‌ثبات‌تر به دست خواهد داد؛ آینده‌ای که در آن خشکسالی‌ها، موج‌های گرما، آتش‌سوزی‌های گسترده جنگلی و شرایط جوی شدیدتر افزایش خواهند یافت، مگر آنکه انتشار گازهای گلخانه‌ای به‌سرعت کاهش پیدا کند؛ اما ترامپ ناخواسته به بزرگ‌ترین فروشنده انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان تبدیل شده است. انرژی‌های تجدیدپذیر نه‌فقط بهترین راه برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بلکه بهترین راه برای رهایی از نوسانات بازارهای جهانی انرژی هستند.

۴. گسترش واکنش منفی به هوش مصنوعی

خطرات هوش مصنوعی بیش از پیش زیر ذره‌بین قرار خواهند گرفت. با افزایش بدهی شرکت‌های هوش مصنوعی در قالب قراردادهای پیچیده و غیرشفاف، احتمال سقوط این بازار بیشتر خواهد شد. صرف‌نظر از آنچه در بازارها اتفاق می‌افتد، مدل‌های قدرتمندتر هوش مصنوعی موج تازه‌ای از حملات سایبری را امکان‌پذیر خواهند کرد. شرکت‌ها و دولت‌ها نیز نگران خطرات سیاسی ناشی از وابستگی زنجیره تأمین هوش مصنوعی خواهند شد.

بااین‌حال، نگرانی‌ها درباره از دست رفتن مشاغل یا میزان مصرف انرژی و آب مراکز داده، پشتوانه آماری و داده‌ای ندارند. واکنش منفی به هوش مصنوعی نه از پیامدهای واقعی آن، بلکه از ترس‌هایی ناشی می‌شود که درباره تأثیرات احتمالی و تصورشده آن وجود دارد. با وجود گذشت ۵۰ سال از ساخت «جنگ ستارگان»، این مجموعه در سال ۲۰۲۷ بیش از هر زمان دیگری با واقعیت‌های جهان امروز ارتباط پیدا خواهد کرد.

جنگ ستارگان

پوستر فیلمی که اولین فیلم جنگ ستارگان را تبلیغ می‌کند، شخصیت‌های اصلی سه‌گانه اصلی را نشان می‌دهد. این فیلم که در سال ۱۹۷۷ منتشر شد، در سال ۱۹۸۱ با عنوان «جنگ ستارگان: قسمت چهارم — امیدی نو» بازعنوان‌گذاری شد/عکس از شاتراستوک

۵. راست پوپولیست در اروپا

پوپولیسم راست‌گرا مدتی است که در نقاط مختلف جهان در حال گسترش است؛ اما در سال ۲۰۲۷ همه نگاه‌ها به فرانسه دوخته خواهد شد؛ جایی که مارین لوپن، رهبر حزب راست‌گرای پوپولیست «اجتماع ملی»، شانس قابل‌توجهی برای پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری دارد. چنین اتفاقی می‌تواند موتور محرک اتحادیه اروپا، یعنی همکاری فرانسه و آلمان، را با اختلال مواجه کند و نگرانی‌ها درباره وضعیت شکننده مالیه عمومی فرانسه، که با بدهی سنگینی دست‌وپنجه نرم می‌کند، افزایش دهد.

۶. فشار بازار اوراق قرضه

اما فقط فرانسه نیست که بازارهای اوراق قرضه را نگران کرده است. بی‌انضباطی مالی دولت‌ها، رونق ساخت‌وساز زیرساخت‌های هوش مصنوعی و بازگشت تورم در نتیجه افزایش قیمت انرژی، هزینه استقراض دولت‌ها را در سراسر کشورهای ثروتمند جهان بالا برده است. افزایش نرخ بهره همچنین فشار زیادی بر شرکت‌ها و خانوارها وارد می‌کند. این وضعیت نمی‌تواند برای همیشه ادامه پیدا کند. سرانجام باید جایی و به شکلی چیزی فروبپاشد.

۷. ضرب‌الاجل تایوان

فناوری ماهیت جنگ را تغییر داده و به قدرت‌های کوچک‌تر امکان داده است در برابر قدرت‌های بزرگ‌تر مقاومت کنند؛ همان‌طور که در اوکراین و ایران مشاهده شده است. این تحول برای برنامه‌های چین درباره تایوان چه معنایی دارد؟

گفته می‌شود شی جین‌پینگ برای نیروهای مسلح چین ضرب‌الاجلی تا سال ۲۰۲۷ تعیین کرده است تا برای تصرف این جزیره آمادگی داشته باشند. آمریکا نیز درگیر مسائل و بحران‌های دیگری است. آیا چین دست به اقدام خواهد زد یا منتظر نتیجه انتخابات تایوان در سال ۲۰۲۸ خواهد ماند؟ دو سال آینده دوره‌ای بسیار خطرناک خواهد بود.

۸. تأثیر اوزمپیک

داروهای لاغری افزون بر کمک به کاهش وزن افراد، رفتار مصرف‌کنندگان را نیز تغییر می‌دهند. افرادی که با مصرف این داروها لاغرتر شده‌اند و فرصت تازه‌ای برای زندگی پیدا کرده‌اند، به نوعی «خرید انتقام‌جویانه» روی آورده‌اند؛ یعنی پول بیشتری برای خرید لباس، لوازم آرایشی و محصولات مرتبط با تناسب اندام خرج می‌کنند. موفقیت این داروها همچنین علاقه شرکت‌های داروسازی به تولید درمان‌هایی برای افزایش طول عمر را دوباره احیا کرده است.

۹. ارزان‌تر شدن پرتاب به فضا

موشک عظیم استارشیپ شرکت اسپیس‌ایکس، پرتاب منظم ماهواره‌ها را آغاز خواهد کرد. شرکت‌های موشکی چین نیز قابلیت استفاده مجدد از بوسترهای موشک را به نمایش خواهند گذاشت. ارزان‌تر شدن پرتاب به فضا، زمینه را برای ساخت ایستگاه‌های فضایی خصوصی و حتی ایجاد مراکز داده در مدار زمین فراهم خواهد کرد؛ ایده‌ای که شاید آن‌قدرها هم که در نگاه نخست عجیب به نظر می‌رسد، غیرواقع‌بینانه نباشد.

۱۰. بازسازی هالیوود

فیلم «جنگ ستارگان» به مناسبت پنجاهمین سالگرد اکرانش دوباره به نمایش درخواهد آمد و فیلم تازه‌ای نیز با هدف احیای این مجموعه ساخته خواهد شد. مجموعه انتقام‌جویان بار دیگر بازمی‌گردد و فیلم جدیدی از جیمز باند نیز در راه است؛ بااین‌حال، با توجه به موفقیت فیلم‌های کم‌هزینه‌ای که یوتیوبرها می‌سازند، آیا مخاطبان واقعاً به دنبال آثار تازه و متفاوت هستند؟ شاید.

اما «جنگ ستارگان» با تصویری که از یک ابرقدرت نظامی شکست‌خورده در برابر فضاپیماهای کوچک و ارزان‌قیمت ارائه می‌دهد، ربات‌هایی که برخلاف انتظار رفتار می‌کنند و دستور کار خودشان را دارند، و هشداری که درباره پیامدهای ضعف تدابیر امنیتی و سرقت اطلاعات می‌دهد، ممکن است در سال ۲۰۲۷ بیش از هر زمان دیگری با واقعیت جهان امروز مرتبط باشد. به نظر می‌رسد واقعیت به داستان‌های علمی‌تخیلی رسیده است. امیدواریم ویژه‌نامه «جهان پیش رو ۲۰۲۷» راهنمایی مفید و سرگرم‌کننده برای درک آینده‌ای باشد که با سرعت در حال تغییر است و ابهامات فراوانی دارد.