به گزارش اکوایران- چین با تمرکز تأسیسات فرآوری عناصر نادر در شرق آسیا، پروژههای استخراج لیتیوم در آسیای مرکزی، کنترل مسیرهای حملونقل استراتژیک و قراردادهای انتقال فناوری که عملیات معدنی را به توانمندیهای تولید پیوند میدهد، جریانهای متعدد کالایی را ادغام کرده و ضمن مقاومت در برابر تحریمها، بلوکهای اقتصادی جایگزین ایجاد کرده است.
تحریمهای بینالمللی، از جمله تحریمهای OFAC آمریکا، اگرچه محدودیتهایی ایجاد میکنند، اما فرصتهایی برای تنوعبخشی به زنجیره تأمین فراهم میسازند و چین با توسعه سیستمهای مالی و لجستیکی موازی و بهرهگیری از عملیات «ناوگان سایه»، جریان کالاها را حفظ میکند و ذخایر استراتژیک نفتی شناور را در اختیار دارد.
تنگه هرمز که گذرگاه حیاتی بیش از ۲۰ درصد نفت جهان است، آسیبپذیری زنجیره تأمین جهانی را برجسته میکند و رعایت پروتکلهای بینالمللی، قوانین پرچم کشورها، کنترل بندر و الزامات بیمه، هم امکان تجارت قانونی و هم دورزدن تحریمها را فراهم میکند.
تمرکز فرآوری عناصر نادر در چین وابستگی صنایع دفاعی به این منابع را افزایش داده است و طبق دستور ترامپ درباره مواد معدنی حیاتی، پیمانکاران دفاعی باید تا سال ۲۰۲۷ وابستگی به منابع چینی را حذف کنند، در حالی که توسعه سیستمهای هوش مصنوعی میتواند فرآوری این عناصر را با بهرهوری مشابه چین مدیریت کند حتی بدون تجربه عملیاتی چنددهساله.
برای تضمین پایداری زنجیرههای جایگزین، مدیریت ذخایر استراتژیک، مشوقهای تحقیق و توسعه، حمایت از ظرفیت داخلی و انطباق با استانداردهای دفاعی و قوانین سرمایهگذاری خارجی در کنار چارچوبهای چند حوزهای از قوانین دریایی تا استانداردهای خرید دفاعی ضروری است و چارچوبهای نوظهور نشان میدهند که امنیت منابع حیاتی تنها با اقدامات هماهنگ بینالمللی و توسعه ظرفیت داخلی قابل تضمین است و همکاریهای منطقهای و جهانی، از جمله مشارکتهای Minerals Security Partnership، G7، ناتو و هند-اقیانوس آرام، برای رقابت با استراتژیهای منابع چین حیاتی است.
تحلیل محور منابع نادر چین نشان میدهد که امنیت منابع و ثبات ژئوپلیتیک به هم پیوستهاند و ابزارهای اقتصادی سنتی به تنهایی کافی نیستند و توسعه زنجیرههای جایگزین نیازمند توانایی فنی و چارچوبهای قانونی است که امکان گسترش سریع با حفظ امنیت و استانداردهای محیط زیستی را فراهم کند.
