به گزارش اکوایران، اعتراضهای خونین اخیر باعث شده تا بسیاری از کسانی که پیشتر دچار اختلالات روحی نبودند، این روزها از ظرفیت روانشان کاسته شود و شکایتهای متعددی نسبت به اضطراب یا حتی خشم زیاد داشته باشند. برخی که پیشتر هم آسیبهای روانی دیده بودند، این روزها شدت بیماریشان بیشتر شده است. وحید شریعت، رییس انجمن علمی روانپزشکی کشور در گفتوگو با اکوایران این وضعیت را تشریح میکند. او درباره میزان مراجعهها به روانپزشکان و گستردگی اختلالات روحی توضیح میدهد: «کسانی بودند که بیماریشان از حالت کنترل خارج شود یا افرادی بودند که پیشتر مسائلی نداشتند و اتفاقات اخیر باعث شده تا شرایط روانشان به هم ریخته شود و احساس آشفتگی یا بیحوصلگی داشته باشند.»
او با تاکید بر اینکه برای ارزیابی میزان دقیق مراجعان نیاز به بررسی بیشتر است، از علل مراجعه بیماران میگوید: «شکایتی که خیلی واضح است، اضطراب است، من تصور میکنم اضطراب، یکی از مواردی است که نسبت به قبل بیشتر مورد شکایت مراجعان است. افراد هم عمدتا نمیدانند باید با این اضطراب چه کنند.»
شریعت با اشاره به اینکه اتفاقات اخیر باعث سرریز شدن ظرفیت روان افراد شده، میگوید: «شکایت دیگری که به نظر از قبل بیشتر شده است، خشم است. افراد میگویند نمیتوانند خشم و احساساتشان را کنترل کنند و ممکن است در موقعیتهای مختلف زودتر آن را بروز دهند، در واقع مراجعان میگویند که آستانه تحملشان پایین آمده است.»
نگرانی از وضعیت سلامت روان در سالهای آینده
بعد از اعتراضهای سال 1401، برخی از روانپزشکان و روانشاسان پیشبینی افزایش اختلالات، سرخوردگیها و حتی اقداماتی نظیر خودکشی را داشتند، رییس انجمن علمی روانپزشکی کشور در پاسخ به این پرسش که آیا اکنون هم میتوان انتظار چنین رخدادهایی مانند افزایش خودکشی را داشت، میگوید: «متاسفانه این احتمال وجود دارد و احتمال آن هم بسیار زیاد است، البته بستگی به اتفاقاتی دارد که در ماههای آینده پیش آید اما اگر فرض کنیم که اتفاق مهمی رخ ندهد و همین روال، شبیه دوران قبلی پیش برود و برخوردهای همیشگی صورت بگیرد- چنانچه تا به اینجا هم صورت گرفته- به احتمال زیاد این اتفاق خواهد افتاد. دلیل آن هم این است که احساس ناامیدی از تغییر زیاد میشود و افراد حس میکنند اگر توان و حوصله دارند یا باید مهاجرت کنند و برخی هم ممکن است به این راه کشیده شوند که کل زندگی بیفایده است و احتمال خودکشی زیاد میشود.»
او میگوید: «برداشت من این است که در سال 1402 این اتفاق رخ داد و ما افزایش قابل توجهی از کسانی که با خودکشی مراجعه میکردند یا بر اثر خودکشی فوت میشدند را داشتیم و متاسفانه به نظر میرسد سال آینده هم همینگونه خواهد بود.»
توصیههایی برای خود مراقبتی
شریعت در پاسخ به این پرسش که افراد چگونه باید از روان خود مراقبت کنند، هم میگوید: «یک سری توصیههای کلیشهای وجود دارند که همواره مطرح میشود، انتظارمان این است که این توصیهها تا حدی اثر دارند، بیاثر نیستند و ضروری هستند اما باید بدانیم که این توصیهها همه کار را نمیکنند. توجه به خواب و خوراک و تنفس عمیق و ورزش کردن و تمرینهای ذهن آگاهی، داشتن ارتباط اجتماعی کارهای معمولی که برای کاهش استرس توصیه میشود، که احتمالا این روزها زیاد هم گفته شده است.»
تجربه احساسات متنوع تا چه اندازه طبیعی است؟
شریعت معتقد است که تجربه این احساسات اگر تاثیری در کارکردهای اجتماعی، شغلی و خانواده نداشته باشد، طبیعی است: «تا زمانی که این احساسات کارکردهای ما را خیلی مختل نکرده باشد، طبیعی است، من روی لفظ «خیلی» تاکید دارم، بنابراین اگر کمی مختل کرده باشد، قابل انتظار است. همچنین شدت اضطراب و رنج و سوگی که ما تحمل کردیم، بسیار بالاست بنابراین وقتی این شدت زیاد است، طبیعی است که احساسات مرتبط با آن هم زیاد باشد، من معتقدم که تا حد زیادی طبیعی است مگر اینکه جنبه اختلال جدی را ایجاد کرده باشد و کارکردها به شکل قابل توجهی آسیب دیده باشد.»
