به گزارش اکوایران، فرمول سرعت را همه ما در کتاب فیزیک دبیرستان خواندهایم. اینکه انرژی جنبشی از حاصلضرب جرم در مجذور سرعت تقسیم بر دو به دست میآید. این فرمول به زبان ساده یعنی انرژی یک جسم در حال حرکت به این بستگی دارد که چقدر جرم دارد و با چه سرعتی حرکت میکند و نکته مهم این است که سرعت به توان دو میرسد.
همین فرمول ساده پیام مهمی برای ایمنی خیابانها دارد. چون سرعت به صورت مجذور در محاسبه وارد میشود، حتی افزایشهای کوچک در سرعت میتواند نیروی واردشده در تصادف را به شکل چشمگیری بیشتر کند.
بلومبرگ نوشته، افرادی که پیاده، راه میروند یا دوچرخهسواری میکنند بیش از همه در معرض خطر هستند. بر اساس پژوهشهای بنیاد ایمنی ترافیک، اگر خودرویی با سرعت ۳۱ مایل در ساعت به عابر پیاده برخورد کند، احتمال مرگ او حدود یک در دو است؛ اما اگر سرعت خودرو ۲۳ مایل در ساعت باشد، این احتمال به حدود یک در چهار کاهش پیدا میکند.
رانندگانی که با سرعت میرانند، از بزرگترین خطرهای جادهای هستند. هر سال در ایالات متحده بیش از ۱۰ هزار نفر در تصادفهایی جان میبازند که دستکم علت بخشی از آنها سرعت غیرمجاز است؛ یعنی حدود یکسوم کل مرگهای جادهای کشور. کاهش سرعت میتواند آمار تکاندهنده تلفات رانندگی در آمریکا را بهبود دهد؛ آماری که بهمراتب بالاتر از کشورهای همسطح در جهان است.
در یک سال گذشته، روشهای مختلفی را که مدیران شهری برای مهار سرعت به کار میگیرند، بررسی کردهایم؛ از نصب سرعتگیر و دوربینهای خودکار ثبت تخلف گرفته تا تبدیل خیابانهای یکطرفه اصلی به مسیرهای دوطرفه.
یافتهها تاحدودی غافلگیرکننده است. بهجز در مواردی نادر، راهکارهای کاهش سرعت مؤثرند و گاهی تأثیر آنها بسیار چشمگیر است. برخلاف تصور رایج نیز، ساکنان شهرها معمولاً از چنین اقدامهایی حمایت میکنند. پس چرا این تدابیر نجاتبخش در همهجا اجرا نمیشوند؟ برخی از نهادها به نظر از اجرای این اقدامات خودداری میکنند، همچنین دولت دونالد ترامپ، نیز تهدید کرده بودجه دوربینهای ثبت سرعت را کاهش میدهد؛ اقدامی که میتواند بسیاری از تلاشهای محلی برای ایمنسازی خیابانها را تضعیف کند.
مقامهای محلی ابزارهای متنوعی در اختیار دارند؛ از تغییر طراحی خیابانها و نصب دوربینهای ثبت سرعت گرفته تا تنظیم زمانبندی چراغهای راهنمایی. -البته میزان اختیار همه شهرها یکسان نیست؛ چون برخی ایالتها اجرای خودکار قانون را ممنوع کردهاند یا اجازه بازطراحی خیابانها برای کاهش تعداد خطوط عبور را نمیدهند.- با توجه به ملاحظات انتخاباتی، جذابترین راهکارها برای مدیران شهری آنهایی هستند که هم مؤثر باشند و هم از حمایت افکار عمومی برخوردار شوند.
برای بررسی میزان اثرگذاری و محبوبیت روشهای مختلف مقابله با سرعت غیرمجاز در شهرها، ادبیات علمی این حوزه را مرور کردیم و با ۱۱ نفر از مدیران کنونی یا سابق حملونقل شهری در نقاط مختلف آمریکا گفتوگو داشتیم.
نتیجهای که پژوهشگران و مدیران شهری به آن رسیدهاند، یکسان است: راهکارهای کاهش سرعت مؤثرند.
دوربینهای کنترل سرعت، بازدارندهاند
این ارزیابی شامل دوربینهای خودکار ثبت تخلف هم میشود؛ بررسیهای متعدد نشان دادهاند این دوربینها نقش بازدارنده در برابر شتابگیریهای خطرناک دارند. همچنین تقویت حضور پلیس نیز اثرگذار است؛ در یکی از مطالعات مشخص شد پس از یک دوره هشت هفتهای، افزایش حضور پلیس، نوعی «اثر هالهای زمانی» ایجاد میشود و سرعت خودروها برای مدتی پایینتر میماند.
حتی کاهش ساده محدودیت سرعت نیز نتیجه میدهد. برای نمونه، شهر «بوستون» در سال ۲۰۱۷ حد پیشفرض سرعت را از ۳۰ مایل به ۲۵ مایل در ساعت کاهش داد. این اقدام باعث شد نسبت خودروهایی که با سرعت بیش از ۳۵ مایل در ساعت حرکت میکردند، در مقایسه با شهر «پراویدنس» که محدودیت سرعتش تغییری نکرده بود، ۲۹ درصد کاهش پیدا کند.
«رژیمهای خیابانی» یا همانRoad Diet — که معمولاً شامل باریکتر کردن خطوط عبور و گاهی اضافه کردن زیرساختهای حفاظتی است — نیز مؤثرند. یک تیم پژوهشی از دانشگاه «جان هاپکینز» به این نتیجه رسید که خیابانهایی با عرض ۹ یا ۱۰ فوت، در مقایسه با خطوط ۱۲ یا ۱۳ فوتی، سرعت پایینتر و تصادفهای کمتری دارند.
در میان دانشگاهیان و مدیران حملونقل شهری، درباره ارزش این اقدامات — و همینطور راهکارهایی مانند سرعتگیرها و تنظیم چراغهای راهنمایی — اختلافنظر چندانی نیست.
کمپینها بیاثرند
اما یک استثنا وجود دارد؛ پیامهای خدمات عمومی برای بازداشتن رانندگان از سرعت غیرمجاز آنچنان که باید اثرگذار نیستند. برای مثال، کمپین سال ۲۰۲۲ نیویورک که شامل ویدئوهای نمایشی در یوتیوب بود. تقریباً همه مدیران شهری که با آنها گفتوگو داشتیم، این نوع کمپینهای آموزشی را بیاثر دانستند. پژوهشهای سازمان جهانی بهداشت هم این نظر را تأیید میکند.
مدیران شهری میگویند، راهکارهای مقابله با سرعت معمولاً با حمایت گسترده شهروندان روبهرو میشود؛ بهویژه در محلههای اقلیتنشین که ساکنان آنها بیشتر در معرض مرگ در تصادف هستند. بهعنوان نمونه، چندین مدیر حملونقل گفتند تعداد درخواستها برای نصب سرعتگیر بسیار بیشتر از توان اجرایی شهرداریهاست.
مردم، حامی این راهکارها هستند؟
مطالعات دانشگاهی بیشتر بر میزان اثربخشی این سیاستها تمرکز داشتهاند تا محبوبیتشان، اما پژوهشهای پیشین نشان دادهاند اکثریت قابلتوجهی از مردم از دوربینهای خودکار ثبت تخلف و همچنین توقف خودروها در چارچوب ایمنی جادهای حمایت میکنند.
چرا این اقدامات محبوباند؟ پاسخ این است که شهروندان خطر سرعت بالا و بیملاحظه را برای جان و سلامت خود درک میکنند. اما شاید این تنها دلیل نباشد. مطالعهای تازه از سوی «کلسی رالف»، پژوهشگر حملونقل در دانشگاه راجرز نشان میدهد بیشتر مردم به اشتباه تصور میکنند سرعت غیرمجاز بسیار کمخطرتر از رانندگی در حالت مستی یا حواسپرتی است. با این حال، حتی کسانی که خطرات سرعت بالا را دستکم میگیرند، ممکن است از سیاستهای مقابله با آن حمایت کنند؛ نه لزوماً از سر نگرانی ایمنی، بلکه به دلیل تمایل به مجازات قانونشکنان.
برخی مدیران شهری عامل دیگری را هم مطرح میکنند: حامیان باور دارند که افراد متخلف نه خود ساکنان محل بلکه ساکنان محله دیگر هستند که با سرعت از محله آنها عبور میکنند. به همین دلیل، مردم از دوربینهای ثبت سرعت که متخلفان را جریمه میکند یا از طرحهایی مانند باریکسازی خیابان و نصب سرعتگیر که رانندگان را مجبور به کاهش سرعت (یا حتی تغییر مسیر به محلهای دیگر) میکند، حمایت میکنند.
