به گزارش اکوایران، در بیستوششمین حراج عملیات بازار باز، بانک مرکزی در حالی بار دیگر ۷۰ همت توافق بازخرید انجام داد که برای نخستین بار پس از دو حراج متوالی، هیچ سفارش خرید قطعی از سوی بانکها دریافت نشد. همزمان ارزش سفارشهای ارسالی بانکها برای توافق بازخرید نیز نسبت به حراج هفته قبل حدود ۳۰ درصد کاهش یافت؛ تغییری که میتواند نشانهای از کاهش بخشی از فشار تقاضا برای منابع بانک مرکزی باشد، هرچند استفاده از اعتبارگیری قاعدهمند همچنان ادامه دارد.
تقاضای ریپو پایین آمد، اما حجم تأمین مالی ثابت ماند
در بیستوششمین حراج عملیات بازار باز، ۱۳ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی در حراج شرکت کردند و در مجموع ۲۹۱.۱۶ همت سفارش برای توافق بازخرید به بانک مرکزی ارائه شد. از این میزان، بانک مرکزی ۷۰ همت را برای یک دوره هفتروزه پذیرفت. حداقل نرخ توافق بازخرید نیز مانند حراجهای اخیر ۲۳ درصد تعیین شده است.
مقایسه این ارقام با حراج بیستوپنجم نشان میدهد که تقاضای بانکها برای دریافت منابع از مسیر ریپو کاهش محسوسی داشته است. در حراج قبلی، ۱۶ بانک در مجموع ۴۱۷.۴۹ همت سفارش ارسال کرده بودند؛ بنابراین ارزش سفارشها در این هفته حدود ۱۲۶.۳۳ همت، معادل ۳۰.۳ درصد، پایین آمده است. کاهش تقاضا فقط ناشی از کمتر شدن تعداد بانکهای حاضر در حراج نیست؛ میانگین سفارش ثبتشده به ازای هر بانک نیز از حدود ۲۶.۱ همت در هفته قبل به ۲۲.۴ همت رسیده است.
با وجود افت تقاضا، حجم منابع تأمینشده از طریق توافق بازخرید بدون تغییر در سطح ۷۰ همت باقی مانده است. در واقع، بانک مرکزی در این حراج نیز مانند هفته قبل تمام ۷۰ همت مدنظر خود را به بانکها اختصاص داده، اما این بار این رقم در مقایسه با حجم سفارشهای دریافتی سهم بیشتری را پوشش داده است؛ بهطوری که نسبت سفارشهای پذیرفتهشده به کل سفارشهای ارسالی از حدود ۱۶.۸ درصد در حراج قبلی به ۲۴ درصد در این حراج افزایش یافته است.
در سوی دیگر، خرید قطعی اوراق که در دو حراج اخیر انجام شده بود، در این هفته متوقف شده است. در حراج بیستوپنجم، بانک مرکزی حدود ۲.۰۶ همت اوراق را به صورت قطعی از بانکها خریداری کرده بود؛ اما در حراج بیستوششم هیچ پیشنهادی برای این بخش دریافت نشد. بنابراین برخلاف هفته قبل، هیچ تزریق دائمی از این مسیر به شبکه بانکی صورت نگرفته است و تأمین نقدینگی این حراج بهطور کامل در قالب ریپو و ماهیت موقت آن انجام شده است.
تداوم استفاده از اعتبارگیری قاعدهمند
در کنار عملیات بازار باز، دادههای هفت روز منتهی به ۶ مهر نشان میدهد که بخشی از بانکها همچنان برای تأمین نقدینگی به اعتبارگیری قاعدهمند از بانک مرکزی متکی بودهاند؛ ابزاری که با نرخ سقف دالان، یعنی ۲۴ درصد، در اختیار بانکها قرار میگیرد.
در ۳۱ شهریور، ۹ بانک در مجموع ۴۱.۱۷ همت اعتبارگیری قاعدهمند داشتند و یک روز بعد، این رقم به ۴۴.۱۹ همت رسید؛ بنابراین فشار نقدینگی در دو روز ابتدایی هفته همچنان قابل توجه بوده است. با این حال، در ادامه هفته حجم اعتبارگیری ثبتشده کاهش پیدا کرد و در 4 مهر به صفر رسید. حجم اعتبارگیری قاعدهمند در پنجم و ششم مهر هم به ترتیب 7.8 همت و 1.2 همت بود و در هرروز تنها یک بانک از این گزینه استفاده کرد.
در همین بازه، ۳۱.۶۱ همت اعتبارگیری در ۳۱ شهریور سررسید شد و در اول مهر نیز ۴۱.۲۰ همت از اعتبارات قبلی به سررسید رسید.
در مجموع، تصویر این هفته از بازار باز با هفته قبل تفاوت مهمی دارد. بانک مرکزی همچنان سقف ۷۰ همتی ریپو را حفظ کرده، اما دیگر از ابزار خرید قطعی برای تزریق دائمی نقدینگی استفاده نکرده و همزمان تقاضای بانکها برای منابع ریپویی نیز کاهش یافته است. بنابراین در این حراج، تغییر اصلی نه در حجم ریپوی اعطاشده، بلکه در کاهش تقاضا و حذف تزریق دائمی نقدینگی دیده میشود؛ در حالی که تداوم مراجعه برخی بانکها به اعتبارگیری قاعدهمند نشان میدهد فشار نقدینگی در شبکه بانکی هنوز بهطور کامل برطرف نشده است.
