اکوایران: بازار خودرو در معاملات ۲۰ آبان، برخلاف برخی بازارهای دیگر، واکنش محسوسی به تغییر فضای سیاسی و اقتصادی نشان نداد. در روزهایی که اخبار مربوط به تحولات دیپلماتیک و احتمال کاهش تنش‌ها، انتظارات معامله‌گران بازار ارز را تغییر داده و به بورس تهران نیز سیگنال مثبت فرستاده، قیمت خودروها همچنان در سطوح قبلی باقی مانده است. گویی بازار خودرو فعلاً تمایلی به شنیدن اخبار مثبت ندارد.
در بازار ارز، دلار طی روزهای اخیر روندی کاهشی داشته و در معاملات امروز نیز در مقاطعی به زیر محدوده ۲۶۲ هزار تومان رسیده است. این سطح برای بخشی از معامله‌گران اهمیت روانی و تکنیکال دارد و از دست رفتن آن می‌تواند انتظارات کاهشی را تقویت کند. هم‌زمان، بورس تهران در معاملات سه‌شنبه ۱۹ آبان شاهد ورود حدود ۱۲ همت پول حقیقی بود؛ رقمی کم‌سابقه که در کنار رشد بیش از ۲.۷ درصدی شاخص کل و مثبت بودن بخش عمده نمادها، از خوش‌بینی قابل‌توجه فعالان بازار سهام حکایت داشت.
با این حال، بازار خودرو هنوز به این موج خوش‌بینی نپیوسته است. بررسی قیمت ۲۱ مدل خودرو در معاملات ۲۰ آبان نسبت به ۱۸ آبان نشان می‌دهد از میان خودروهای بررسی‌شده، قیمت ۷ مدل تغییری نکرده، ۸ مدل کاهش یافته و تنها ۶ مدل افزایش قیمت داشته‌اند. بنابراین بازار نه وارد موج تازه افزایش قیمت شده و نه نشانه‌ای از عقب‌نشینی گسترده فروشندگان دیده می‌شود؛ وضعیت بیشتر به نوعی توقف و مقاومت قیمتی شباهت دارد.
دلار پایین آمد، خودرو عقب ننشست
در جدول قیمت‌های امروز، افت قیمت در برخی خودروها قابل مشاهده است، اما این کاهش‌ها هنوز به معنای تغییر جهت بازار نیست. در میان خودروهای داخلی، دناپلاس توربو ۵۰ میلیون تومان، ساینا S حدود ۱۵ میلیون تومان و پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک ۱۰ میلیون تومان کاهش یا افزایش محدود داشته‌اند. تارا V4 توربو و شاهین G اتوماتیک نیز بدون تغییر قیمت معامله شده‌اند.
در بخش مونتاژی‌ها نیز تصویر چندان متفاوت نیست. فیدلیتی پرستیژ ۲۰۰ میلیون تومان، چانگان UNI-T حدود ۱۵۰ میلیون تومان، ریسپکت ۷۰ میلیون تومان و KMC J7 حدود ۵۰ میلیون تومان ارزان‌تر شده‌اند. در مقابل، لاماری ایما ۱۰۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشته و قیمت چند مدل دیگر نیز ثابت مانده است.
در خودروهای وارداتی هم نمی‌توان از یک روند یکدست صحبت کرد. ب‌ام‌و iX1 حدود ۷۰۰ میلیون تومان و تویوتا کرولا کراس هیبرید ۵۰۰ میلیون تومان کاهش قیمت داشته‌اند؛ اما تویوتا لندکروزر VXR با افزایش ۲ میلیارد تومانی مواجه شده است. کیا K5، مزدا ۳ و فولکس‌واگن ID.4 نیز افزایش‌های محدودتری را ثبت کرده‌اند. این اختلاف رفتار نشان می‌دهد حتی در شرایط رکودی، قیمت خودروهای مختلف الزاماً از یک الگوی مشترک پیروی نمی‌کند.
البته باید توجه داشت که این ارقام، تغییر قیمت‌های ثبت‌شده در نمونه‌ای از خودروهای بازار هستند و لزوماً به معنای انجام معامله با همین قیمت‌ها نیستند. در بازاری که حجم معاملات پایین است، قیمت‌های اعلامی فروشندگان می‌توانند با قیمت نهایی معامله فاصله داشته باشند.
چرا بازار خودرو به اخبار مثبت بی‌اعتناست؟
بخشی از این رفتار را باید در مجموعه اخبار و ریسک‌هایی جست‌وجو کرد که طی هفته‌ها و ماه‌های اخیر به بازار خودرو رسیده‌اند. برخلاف بازار ارز که به اخبار سیاسی و چشم‌انداز روابط خارجی واکنش سریع‌تری نشان می‌دهد، قیمت خودرو فقط از نرخ دلار تأثیر نمی‌گیرد. فعالان این بازار با مجموعه‌ای از نگرانی‌ها درباره هزینه تولید، میزان عرضه و سیاست‌های وارداتی مواجه‌اند.
در سمت تولید داخل، اخبار مربوط به درخواست افزایش قیمت محصولات خودروسازان، انتظارات افزایشی را تقویت کرده است. وقتی تولیدکننده از افزایش هزینه‌ها و ضرورت اصلاح قیمت کارخانه صحبت می‌کند، فروشنده بازار نیز لزوماً کاهش نرخ ارز را به‌عنوان دلیلی کافی برای پایین آوردن قیمت خود نمی‌بیند. به‌ویژه آنکه چشم‌انداز عرضه خودرو همچنان با ابهام همراه است.
در بخش وارداتی‌ها نیز افزایش تعرفه‌ها و اخبار مربوط به محدودیت یا ممنوعیت واردات برخی خودروها، از جمله خودروهای لوکس، به نگرانی درباره آینده عرضه دامن زده است. در این بخش، حتی اگر نرخ ارز کاهش پیدا کند، فروشنده ممکن است با این استدلال که جایگزینی خودروی فروخته‌شده دشوارتر یا پرهزینه‌تر خواهد بود، از کاهش قیمت خودداری کند.
به این ترتیب، کاهش دلار تنها یکی از متغیرهای اثرگذار بر قیمت خودرو است و نمی‌تواند به‌تنهایی انتظارات این بازار را تغییر دهد. به‌خصوص در شرایطی که فعالان بازار نسبت به تداوم عرضه و ثبات سیاست‌های تجاری اطمینان ندارند.
رکود هم نتوانسته قیمت‌ها را پایین بیاورد
نکته مهم‌تر آن است که مقاومت قیمت‌ها در شرایطی اتفاق می‌افتد که بازار خودرو با رکود عمیق معاملات روبه‌روست. در حالت معمول، کاهش قدرت خرید و افت تقاضا باید فروشندگان را برای عرضه با قیمت‌های پایین‌تر تحت فشار قرار دهد. اما در بازار فعلی، بخشی از فروشندگان ترجیح می‌دهند به جای کاهش قیمت، منتظر روشن‌تر شدن وضعیت اقتصادی و سیاسی بمانند.
این رفتار می‌تواند به معنای فاصله گرفتن قیمت‌های پیشنهادی از توان خرید متقاضیان باشد. در واقع، بازار خودرو در وضعیتی قرار گرفته که نه تقاضای مؤثری برای شکل‌گیری موج تازه افزایش قیمت دارد و نه فروشندگان حاضرند به‌راحتی از موضع قیمتی خود عقب‌نشینی کنند.
در چنین شرایطی، کاهش نرخ دلار و انتشار اخبار مثبت سیاسی لزوماً به افت فوری قیمت خودرو منجر نمی‌شود. بازار برای تغییر انتظارات خود به چیزی فراتر از سیگنال‌های مقطعی نیاز دارد: اطمینان از تداوم کاهش نرخ ارز، روشن شدن وضعیت واردات و تعرفه‌ها و مهم‌تر از همه، افزایش قابل اتکای عرضه. تا زمانی که این متغیرها تعیین تکلیف نشوند، ممکن است بازار خودرو همچنان در برابر اخبار مثبت مقاومت کند؛ حتی اگر بازارهای دیگر زودتر به استقبال آن‌ها بروند.
