تحلیلگر اقتصاد کلان
در شرایط جنگ، تنشهای ژئوپلیتیک و نااطمینانیهای شدید، بودجه دولت همزمان از دو طرف تحت فشار قرار میگیرد؛ از یک سو هزینههای دفاعی، امنیتی، امدادی و حمایتی افزایش پیدا میکند و از سوی دیگر، ممکن است بخشی از درآمدهای دولت، بهویژه درآمدهای نفتی و تجاری، با اختلال مواجه شود.
اکوایران در گفتگو با دکتر محمدصادق کریمی، رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه، ابعاد ناترازی انرژی در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ را بررسی کرد. مدیریت تراز انرژی ایران پس از تنشهای نظامی نیمه نخست سال، اکنون وارد فاز آزمون زمستانی شده و سیاستگذار میکوشد تا از مسیر ترکیب ابزارهای قیمتی ملایم، مشوقهای بهرهوری صنعتی و مهار تقاضا، بحران افت درآمدهای ارزی و کسری سوخت را مهار کند.
بهار ۱۴۰۵ برای اقتصاد ایران با یک افت کمسابقه همراه شد. تازهترین گزارش مرکز آمار نشان میدهد تولید ناخالص داخلی ایران به قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰ در این فصل، با احتساب نفت ۱۰.۱ درصد و بدون احتساب نفت ۴.۶ درصد نسبت به بهار سال گذشته کاهش یافته است. به این ترتیب، رشد اقتصادی کل به پایینترین سطح خود از پاییز ۱۳۹۷ و رشد بدون نفت به کمترین سطح از زمستان ۱۳۹۱ رسیده است.
رشد نقدینگی در پایان سال گذشته به حدود ۵۳ درصد رسید و از آن زمان، آمار رسمی جدیدی از سوی بانک مرکزی منتشر نشده است. اما محاسبات اکوایران بر اساس دادههای بانکهای بورسی نشان میدهد حجم نقدینگی در پایان مرداد امسال احتمالا از ۲۰ هزار همت عبور کرده و رشد آن نسبت به سال گذشته به بیش از ۷۰ درصد رسیده است.
اکوایران: ارزش تراکنشهای شاپرک در مرداد امسال ۹۳ درصد بیشتر از سال گذشته شده، اما وقتی اثر تورم را کنار میگذاریم، رشد واقعی پرداختها تنها ۲.۵ درصد است. در عین حال، ارزش حقیقی هر تراکنش هم در بخش کارتخوان کاهش یافته و در خریدهای اینترنتی افزایش پیدا کرده است؛ این تغییر چه تصویری از رفتار خرید مردم در میانه تابستان نشان میدهد؟
بر اساس دادههای یک دهه اخیر بازار ارز ایران، عبور دلار فردایی از مرز ۲۳۰ هزار تومان با رشد روزانه ۲ درصدی، شوکی نسبتاً سنگین اما نه بیسابقه است.
آمارهای بازار کار ۱۴۰۴ با جزئیات بیشتر منتشر شد. در این آمار وضعیت بازار کار به تفکیک جنسیت، رشته تحصیلی و مشاغل آمده است. روایت مرکز آمار حکایت از آن دارد که دانشجویان رشتههای بازرگانی، حقوق و مهندسی بخش اعظمی از بازار کار فارغالتحصیلان را به خود اختصاص داده و بیشتر در مشاغل صنعتی و اداری مشغول شدهاند.
اکوایران: بررسی آمارهای یک دهه اخیر نشان میدهد بازار ارز ایران در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ اگرچه شوکهای روزانه خفیفتری نسبت به سال ۱۳۹۷ را تجربه کرده است، اما تداوم و ماندگاری طولانیمدت این نوسانات، چالشهای عمیقتری را برای اقتصاد کشور به همراه داشته است.
حسن سبحانی با انتقاد از مسیر سیاستگذاری اقتصادی ایران، معتقد است تداوم سیاستهای تعدیل بدون پشتوانه نهادی و اجتماعی، اقتصاد کشور را به مجموعهای از تصمیمهای پرهزینه رسانده است. اقتصاد ایران در شرایطی قرار گرفته که تورم بالا، فشار معیشتی، افزایش بیکاری و محدودیتهای ناشی از شرایط خارجی، تصمیمگیری اقتصادی را دشوارتر از گذشته کرده است. اما آیا وضعیت امروز اقتصاد ایران را میتوان نتیجه مجموعهای از تصمیمهای سالهای اخیر دانست یا باید ریشههای آن را در سیاستهای چند دهه گذشته جستوجو کرد؟
زمان زیادی از گفتوگوی مسعود پزشکیان نمیگذرد که قیمت بنزین آزاد را ۱۰ هزار تومان اعلام کرد. اما این اعلام پس از ماهها کش و قوس اتفاق افتاد و همچنان نیز نمیتوان از اتخاذ حتمی این تصمیم دولت مطمئن بود. روند تصمیمگیری درباره بنزین از سال ۸۳ به بعد تغییر کرد.
