تحلیلگر اقتصاد کلان
چطور مجموعهای از شوکهای سیاستی، از تثبیت قیمتها تا شوک انرژی و تحریم، مسیر اقتصاد ایران را تغییر داد؟از تثبیت قیمتها در سال ۱۳۸۳ و کاهش نرخ سود بانکی در سال ۱۳۸۵ تا تشدید بیماری هلندی و افزایش واردات، اقتصاد ایران در دهه ۸۰ مجموعهای از شوکهای سیاستی را تجربه کرد.
تأمین مالی زنجیره تولید در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ با جهشی قابلتوجه همراه شده است. بر اساس گزارش بانک مرکزی، میزان تأمین مالی بنگاههای اقتصادی از طریق ابزارهای نوین تأمین مالی زنجیره تولید در این مدت از ۱۱۷ همت عبور کرده؛ رقمی که در مقایسه با ۸.۲ همت در مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۱۴ برابر افزایش نشان میدهد.
اکوایران: بحران بنزین در ایران با کسری روزانه حدود ۱۴ میلیون لیتر، دولت را میان سه سناریوی متفاوت برای مدیریت مصرف و اصلاح شیوه توزیع یارانه قرار داده است؛ گزینههایی که هرکدام پیامدهای اقتصادی و اجتماعی متفاوتی دارند.
تجربه ایران نشان میدهد اصلاح قیمت بنزین و نرخ ارز لزوماً به شوک تورمی منجر نمیشود؛ نحوه اجرای سیاست تعیینکننده است.
اکوایران: اقتصاد ایران امروز با مجموعهای از مشکلات مواجه است که بخش قابل توجهی از آنها نهتنها جدید نیستند، بلکه بیش از یک دهه قبل نیز در مطالعات اقتصادی بهروشنی شناسایی شده بودند. با این حال، نهتنها بسیاری از این مسائل حل نشدهاند، بلکه در مواردی عمیقتر شدهاند. مسعود نیلی، اقتصاددان، در گفتوگویی با اکوایران با مرور تجربه مطالعات خود درباره اقتصاد ایران، ریشه این وضعیت را در فاصله گرفتن نظام تصمیمگیری از انباشت دانش و تجربه سیاستگذاری، تغییر رویکرد حکمرانی و شکلگیری مجموعهای از ذینفعان میداند که در طول زمان از سیاستهای نادرست منتفع شدهاند.
نهمین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی، تصویر متفاوتی از وضعیت تأمین مالی دولت از مسیر بازار بدهی ارائه میدهد. در این مرحله، برخلاف حراج قبلی که بانکها حضور پررنگتری در خرید اوراق داشتند، هیچ بانک یا مؤسسه اعتباری در حراج شرکت نکرد و تمام خرید انجامشده به بازار سرمایه محدود ماند.
گفتوگوی انجامشده با پویا جبلعاملی را میتوان تلاشی برای صورتبندی یک روایت نهادی از تورم در اقتصاد ایران دانست؛ روایتی که برخلاف توضیحات رایج مبتنی بر متغیرهای سطحی، بر پیوند میان ساختارهای مالی دولت، نظام بانکی و نحوه مداخله در قیمت کلیدی «نرخ بهره» تمرکز دارد. در این چارچوب، تورم برآیند یک معماری معیوب سیاستگذاری تلقی میشود.
بازار ارز معمولاً اولین بازاری است که اثر شوکهای اقتصادی، سیاسی و خارجی را منعکس میکند؛ بازاری که نوسانات آن تنها به قیمت دلار محدود نمیشود و میتواند به سرعت بر تورم، تولید، سرمایهگذاری و معیشت خانوارها اثر بگذارد.
اکوایران: فروش تنها ۴.۶ درصد از اوراق عرضهشده در نهمین حراج، از تداوم ضعف تقاضا در بازار بدهی و چالش دولت در تأمین مالی از این مسیر حکایت دارد.
رسیدهای خریدی که هر روز بدون فکر دور میاندازیم، تصویری دقیق از وضعیت اقتصاد ایران ثبت میکنند. دادههای شاپرک نشان میدهد ارزش واقعی خریدهای مردم در یک سال گذشته کاهش پیدا کرده و حتی پس از فروکش کردن درگیریها، قدرت خرید خانوارها هنوز به سطح قبل برنگشته است.
