تورم ۱۴۰۴ بیشتر از کجا نشات گرفت؟
اکوایران: در سال ۱۴۰۴ تورم مصرفکننده با عبور از تورم ضمنی، نشان داد فشار گرانی در اقتصاد ایران از سمت تمام کالاهای مصرفی اعم از وارداتیها بوده نه صرفا کالاهای تولید شده در همان سال.
تحلیلگر اقتصاد کلان
اکوایران: در سال ۱۴۰۴ تورم مصرفکننده با عبور از تورم ضمنی، نشان داد فشار گرانی در اقتصاد ایران از سمت تمام کالاهای مصرفی اعم از وارداتیها بوده نه صرفا کالاهای تولید شده در همان سال.
بررسی آمارهای اسفند ۱۴۰۴ نشان میدهد که سرعت رشد تورم هسته نسبت به ماه قبل کاهش یافته، اما همچنان در مقایسه با سال گذشته در سطح بالایی قرار دارد.
با انتشار آمار کامل تورم خرداد، حالا میتوان تصویری دقیقتر از روند افزایش قیمتها در دو فصل پرالتهاب اقتصاد ایران، یعنی زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵، ترسیم کرد. دادهها نشان میدهد اقتصاد ایران در این دو فصل، یکی از شدیدترین موجهای تورمی سالهای اخیر را تجربه کرده است.
تصور عامه از استخراج نفت، حفر یک چاه و جاری شدن طلای سیاه است. اما واقعیت اکتشاف، یک فرآیند بهشدت پرریسک و سرمایهبر است. طبق آمارهای ارائه شده، از هر ۵ چاه اکتشافی، تنها یک چاه به نفت میرسد و ۴ مورد دیگر با شکست مواجه میشوند.
اکوایران: بررسی دادههای استانی شبکه پرداخت شاپرک در اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد الگوی خرید خانوارهای ایرانی در بسیاری از استانها تغییر کرده است. در حالی که در ۱۹ استان ارزش حقیقی هر خرید نسبت به سال گذشته افزایش یافته و نشانهای از تمایل مردم به خریدهای گرانتر دیده میشود، تنها استان هرمزگان همزمان با کاهش تعداد و ارزش تراکنشها مواجه شده؛ موضوعی که میتواند بازتابی از تداوم نااطمینانیهای اقتصادی پس از جنگ در این استان باشد.
آمارهای تازه مرکز آمار ایران، تصویری دوگانه از تورم خرداد ۱۴۰۵ ترسیم میکند؛ از یک سو، تورم ماهانه از ۸.۸ درصد در اردیبهشت به ۵.۹ درصد کاهش یافته و نشان میدهد سرعت افزایش قیمتها نسبت به ماه قبل کمتر شده است. اما از سوی دیگر، تورم نقطهبهنقطه به ۸۸.۶ درصد و تورم سالانه به ۶۲ درصد رسیده؛ یعنی فشار انباشته افزایش قیمتها همچنان بر معیشت خانوارها سنگینی میکند.
آمارهای تازه بازار کار ایران در سال ۱۴۰۴، در ظاهر از بهبود نرخ بیکاری خبر میدهد؛ اما بررسی دقیقتر جزئیات نشان میدهد که این کاهش لزوماً به معنای رونق اشتغال نیست. بر اساس نتایج طرح آمارگیری نیروی کار، نرخ بیکاری افراد ۱۵ ساله و بیشتر به ۷.۵ درصد رسیده که تنها ۰.۱ واحد درصد کمتر از سال قبل است. در مقابل، نرخ مشارکت اقتصادی با افت ۰.۴ واحد درصدی به ۴۰.۶ درصد کاهش یافته؛ موضوعی که نشان میدهد بخشی از جمعیت، به جای یافتن شغل، از بازار کار خارج شدهاند.
اکوایران: تورم نقطه به نقطه خرداد ۱۴۰۵ از نگاه بانک مرکزی به ۸۳.۱ درصد رسید. چندی پیش مرکز آمار نیز تورم نقطه به نقطه خرداد را ۸۸.۶ درصد ارزیابی کرده بود. مقایسه دادههای تورم توسط این دو نهاد آماری، چشم انداز مشابهی را برای تورم در ایران ترسیم میکند.
تعلیق ۶۰ روزه تحریمهای نفتی از سوی ایالات متحده میتواند یکی از مهمترین فرصتهای اقتصادی ایران در سالهای اخیر باشد؛ فرصتی که در صورت بهرهبرداری صحیح، بخشی قابلتوجه از خسارات ناشی از جنگ رمضان را جبران خواهد کرد. برآوردها نشان میدهد خسارات مستقیم این جنگ حدود ۲۸ میلیارد دلار بوده و اکنون صادرات نفت میتواند به مهمترین ابزار تأمین منابع مالی برای بازسازی و کاهش فشارهای اقتصادی تبدیل شود.
اکوایران: پیشبینی اکوایران نشان میدهد تورم نقطه به نقطه در پایان سال ۱۴۰۵ در بازه بین ۳۲.۴ تا ۱۱۴.۶ درصد خواهد بود. آیا وضعیت خاص اقتصاد ایران تورمهای بیش از ۹۰ درصد را برای سال جاری محتملتر از سناریو خوشبینانه کرده است؟