مقصر تورم کیست؟
تورم دو رقمی، مشکلی است که اقتصاد ایران دهههاست با آن مواجه است. دولتها و سیاستگذاران مختلفی آمده و رفتهاند اما همچنان قیمت کالاها روبه افزایش بوده و سفره مردم سال به سال کوچکتر از قبل شده است.
امیرمحمد علوی
دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد - دانشگاه تهران
روزنامهنگار سرویس اقتصاد کلان اکوایران
پارادوکس کاهش هزینه و رشد درآمدهای خانوار ایرانی
اکوایران: مرکز آمار رشد متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری در سال گذشته نسبت به سال ۱۴۰۲ را حدود ۳۴ درصد و رشد متوسط هزینه این خانوار را نزدیک به ۳۰ درصد اعلام کرده است. با تعدیل این هزینهها، شاهد این هستیم که که هزینههای حقیقی خانوار کاهش یافته است و درآمدها، افزایش داشته است.
بازی دوگانه نرخ ارز و صنعت؛ چگونه ارزآوری بیشتر شد؟
اکوایران: بررسیها نشان میدهد در طول دهه ۹۰ مخارج ارزی حقیقی صنایع کشور چه به صورت کوتاهمدت و چه بلندمدت کاهش داشته است. امری که بیانگر سختتر شدن دسترسی به مواد اولیه و ماشینآلات توسط بنگاههای تولیدی است. اینها درحالی است که در مدت مورد اشاره ارزآوری صنایع نسبتا صعودی بوده است. علت این امر احتمالا در جایگزین شدن تدریجی صنایع تولیدکننده کالاهای پیچیدهتر با کالاهای متوسط و سادهتر در ارزآوری است.
دلار سایهای زیر تیغ مکانیسم ماشه: دورجدیدی از بحران ارزی در راه است؟
اکوایران: شواهد حاکی از آن است که افزایش فشار تحریمها بر اقتصاد ایران امری قریبالوقوع است. واضح است که این رخداد منجر به کاهش صادرات نفت ایران خواهد شد. اگر فرض را بر این بگذاریم که ایران در سال جاری بتواند روزانه یک میلیون بشکه نفت به فروش برساند، قیمت ارز برای بانک مرکزی در این صورت چقدر خواهد بود؟
سیاست صنعتی اشتباه، رشد چین را کاهش داد
اکوایران: نتایج یک مطالعه توسط صندوق بین المللی پول حکایت از آن دارد که اجرای سیاست توسعه صنعتی چین در بازه سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ موجب شده تا بهرهوری و رشد اقتصادی این کشور کاهش یابد. پیشنهاد صندوق بینالمللی پول، استفاده از ابزارهای بودجهای برای سیاست صنعتی است.
سیاست مهاجرتی جدید، احتمال رکود اقتصادی را تقویت میکند
اکوایران: اخراج گسترده مهاجران افغانستانی، یک شوک منفی به اقتصاد ایران وارد کرده و احتمال رکود اقتصادی را تشدید میکند. این پیشبینی اتاق ایران از نتیجه سیاست جدید مهاجرتی کشور است.
توسعه بدون نوآوری ممکن نیست؛ تصویری نگرانکننده از آینده اقتصاد ایران
اکوایران: رفاه اقتصادی، کاهش نرخ فقر و افزایش کیفیت زندگی ایرانیان مانند سایر کشورهای جهان به رشد اقتصادی وابسته است. افزایش رشد اقتصادی و استمرار آن در بلندمدت تنها با فروش نفت امکان پذیر نبوده و به انباشت دانش و نوآوری نیاز دارد. اینها درحالی است که محیط اقتصادی کشور و نااطمینانیهای موجود، احتمال دستیابی به اهداف نوآورانه و فناوریهای مورد نیاز جهت رشد اقتصادی پایدار را کاهش میدهد. بنابراین ضروری است که مسئولان کشور در جهت رفع موانع بنیادی اقتصاد کشور مانند تحریمها و و ورود فناوریهای جدید به ایران حرکت کنند.
تورم 40 درصدی از کجا نازل میشود؟
اکوایران: سالها زیادی است که پدیده افزایش مداوم و مستمر قیمت کالاها با زندگی مردم ایران گره خورده است. بحرانی که از آن به تورم یاد میشود. در سالهای اخیر این تورم حتی به بالاتر از ۴۰ درصد نیز رسید. از همینرو مجادلات و مباحثات زیادی در جامعه علمی اقتصاددانان ایرانی و حتی بین المللی در رابطه با ریشههای تورم در کشور وجود دارد. برخی از پژوهشگران مانند اغلب اقتصاددانان جریان اصلی تورم در ایران را پدیدهای پولی میدانند. در مقابل گروهی دیگر از اقتصاددانان برجسته ایرانی نیز هستند که مدیریت ناکارآمد و نرخ ارز را علت اصلی تورم در کشور تلقی میکنند.
بازگشت کابوس اقتصاد ایران؛ رشد نقدینگی رکورد زد
اکوایران: افزایش مداوم و مستمر قیمت کالاها تبدیل به اتفاقی طبیعی در زندگی ایرانیان شده است. این مساله در ایران آنقدر عادی به نظر میرسد که میتوان گفت مردم ایران با این پدیده که تورم نام دارد خو گرفتهاند. اما کمترین آسیب تورم از نگاه فریدمن اقتصاددان مشهور آمریکایی ، افزایش قیمتها است. تورم منجر به بی ثباتی ، نااطمینانی و کاهش رفاه و رشد اقتصادی میشود. روند رشد نقدینگی که مهمترین متغیر تورمساز است از ابتدای سال گذشته افزایشی بوده و در اسفند ۱۴۰۳ به بالاترین مقدار در نزدیک به ۲ سال رسیده است. امری که به احتمال زیاد موجی تورمی با خود به دنبال دارد.
بودجه نویسی برای تورم زایی؛ داستان ایران
اکوایران: براساس یک مطالعه، کنترل پایدار تورم در اقتصاد ایران تنها با استفاده از سیاستهای پولی و نرخ بهره امکانپذیر نبوده و نیازمند توجه به دلایل ساختاری و نهادی اقتصاد کشور نیز است. همچنین بررسیها نشان میدهد مهمترین عامل تورم در اقتصاد ایران کسری بودجه دولت است.
