اکوایران: بازار خودرو بالاخره از لاک احتیاط بیرون آمد؛ اما نه آن‌طور که بسیاری از معامله‌گران انتظار داشتند. مدت‌ها بود که اخبار منفی مربوط به واردات، احتمال افزایش تعرفه‌ها و سیگنال‌های سیاسی نگران‌کننده بر بازار سایه انداخته بود. در این مدت، بسیاری از فعالان بازار هشدار می‌دادند که خودرو مانند بغضی فروخورده، تمام نگرانی‌ها را در خود نگه داشته و منتظر لحظه انفجار است.
از نگاه این گروه، لحظه انفجار می‌توانست با یکی از دو اتفاق رقم بخورد: آغاز رونق معاملات و بازگشت تقاضا به بازار، یا جهش ناگهانی نرخ ارز. اما آنچه در روزهای اخیر اتفاق افتاده، هیچ‌کدام از این دو سناریو نیست. بازار همچنان از رونق فاصله دارد و دلار نیز جهش ناگهانی و بزرگی را تجربه نکرده است. با این حال، قیمت خودرو در بخش‌هایی از بازار، به‌ویژه خودروهای وارداتی، افزایش قابل‌توجهی را ثبت کرده است.
به نظر می‌رسد بازار بیش از آنکه از رونق معاملات یا رشد پرشتاب ارز تأثیر گرفته باشد، از نگرانی درباره آینده عرضه خودرو تأثیر پذیرفته است. ترس از محدودتر شدن واردات، افزایش هزینه ورود خودرو و نااطمینانی‌های سیاسی و نظامی، حالا خود را در قیمت‌های پیشنهادی فروشندگان نشان می‌دهد. به بیان دیگر، بغض بازار دست‌کم در بخش وارداتی‌ها ترکیده است؛ هرچند هنوز خبری از رونق واقعی معاملات نیست.
وارداتی‌ها؛ پیشتاز افزایش قیمت
بررسی قیمت‌های بازار در نهم آبان نسبت به ششم آبان نشان می‌دهد خودروهای وارداتی در صدر افزایش قیمت‌ها قرار گرفته‌اند. در این میان، ب‌ام‌و iX1 M با رشد سه میلیارد تومانی، بیشترین افزایش قیمت را در فهرست مورد بررسی ثبت کرده است. قیمت این خودرو از ۱۹ میلیارد تومان در ششم آبان به ۲۲ میلیارد تومان رسیده؛ افزایشی معادل حدود ۱۵.۸ درصد در سه روز.
کیا K5 نیز با رشد دو میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومانی، از ۱۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به ۱۶ میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان رسیده است. مزدا ۳ با افزایش دو میلیارد تومانی، از ۱۲ میلیارد تومان به ۱۴ میلیارد تومان رسیده و آئودی Q5 بلک نیز با رشد یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی، از ۱۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به ۱۸ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
تویوتا کرولا کراس هیبرید نیز در همین بازه ۹۵۰ میلیون تومان گران شده و از ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به ۱۱ میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان رسیده است. در میان خودروهای وارداتی، تویوتا لندکروز VXR نیز با رشد پنج میلیارد تومانی، از ۸۰ میلیارد تومان به ۸۵ میلیارد تومان رسیده است. این افزایش ۶.۲۵ درصدی در بازه سه‌روزه، نشان می‌دهد موج افزایشی تنها به خودروهای وارداتی اقتصادی‌تر محدود نمانده و خودروهای گران‌قیمت بازار را هم دربر گرفته است.
مونتاژی‌ها هم از موج افزایش قیمت جا نماندند
در بازار خودروهای مونتاژی نیز روند افزایشی قابل مشاهده است، هرچند شدت آن در همه محصولات یکسان نیست. لوکانو L7 با افزایش ۸۰۰ میلیون تومانی، از ۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان به ۱۰ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است. این خودرو در سه روز حدود ۸.۶ درصد رشد قیمت داشته و در میان مونتاژی‌های فهرست‌شده، یکی از بیشترین افزایش‌ها را ثبت کرده است.
دناپلاس توربو نیز با رشد ۳۷۰ میلیون تومانی، از ۴ میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومان به ۴ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان رسیده است. لاماری ایما ۳۰۰ میلیون تومان گران شده و قیمت آن از ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است. آریزو ۶ GT و کی‌ام‌سی X5 نیز هر کدام ۱۵۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشته‌اند.
با این حال، همه محصولات مونتاژی در مسیر صعودی حرکت نکرده‌اند. کی‌ام‌سی J7 با افت ۳۰ میلیون تومانی و چانگان UNI-T با کاهش ۵۰ میلیون تومانی مواجه شده‌اند. فیدلیتی پرستیژ و ریسپکت نیز در این بازه تغییر قیمتی نداشته‌اند. این تفاوت نشان می‌دهد که بازار هنوز با یک موج افزایشی یکدست روبه‌رو نیست و میزان اثرپذیری محصولات از انتظارات فروشندگان و شرایط عرضه متفاوت است.
بازار داخلی؛ افزایش قیمت با شدت کمتر
در بازار خودروهای داخلی نیز قیمت‌ها عمدتاً افزایشی بوده‌اند، اما شدت رشد در مقایسه با برخی وارداتی‌ها و مونتاژی‌ها کمتر است. پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک با افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی به ۴ میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان رسیده است. ساینا S نیز ۵۰ میلیون تومان گران شده و قیمت آن به یک میلیارد و ۸۳۰ میلیون تومان رسیده است.
در این میان، دناپلاس توربو با رشد ۳۷۰ میلیون تومانی، افزایش قابل‌توجه‌تری را ثبت کرده و به ۴ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان رسیده است. تارا V4 توربو نیز با افزایش ۲۹۰ میلیون تومانی، از ۴ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان به ۴ میلیارد و ۵۴۰ میلیون تومان رسیده است. در مقابل، شاهین G اتوماتیک با کاهش ۱۰ میلیون تومانی، تقریباً بدون تغییر محسوس باقی مانده است.
دلار هم بالا رفت، اما جهش نکرد
در بازه مورد بررسی، نرخ دلار از ۲۶۹ هزار و ۲۰۰ تومان به ۲۷۲ هزار تومان رسیده است؛ افزایشی حدود یک درصدی. این رشد را نمی‌توان جهش ارزی دانست که به‌تنهایی افزایش‌های چندصد میلیون تا چند میلیارد تومانی برخی خودروها را توضیح دهد. به‌ویژه آنکه رشد قیمت در خودروهایی مانند ب‌ام‌و iX1، کیا K5 و مزدا ۳ به‌مراتب بیشتر از درصد افزایش نرخ ارز بوده است.
در چنین شرایطی، انتظارات تورمی و نگرانی از سمت عرضه اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. اگر فعالان بازار احتمال دهند واردات در ماه‌های آینده دشوارتر یا پرهزینه‌تر شود، ممکن است پیش از وقوع هر محدودیتی، قیمت‌های پیشنهادی خود را افزایش دهند. این رفتار در بازاری که عرضه آن با نااطمینانی مواجه است، می‌تواند به رشد قیمت‌ها حتی بدون افزایش محسوس معاملات منجر شود.
در نهایت، افزایش قیمت‌های چند روز اخیر را نباید با رونق بازار اشتباه گرفت. رونق زمانی معنا دارد که خریدار و فروشنده با حجم بیشتری وارد معامله شوند، نه اینکه صرفاً قیمت‌های پیشنهادی بالا برود. فعلاً آنچه دیده می‌شود بیشتر شبیه آزادشدن بخشی از نگرانی‌های انباشته‌شده در بازار است؛ بازاری که هنوز منتظر روشن‌شدن وضعیت واردات، تعرفه‌ها و چشم‌انداز سیاسی است. در این میان، نوسان‌گیران از افزایش قیمت‌ها منتفع می‌شوند، اما برای مصرف‌کننده‌ای که به دنبال خرید خودرو است، این اتفاق چیزی جز دشوارترشدن دسترسی به بازار نیست.
