مرکز آمار بعد از مدتی طولانی بالاخره دادههای مربوط به بازار کار در پاییز سال جاری را اعلام کرد. نرخ بیکاری در پاییز 1404 افزایش یافته و به 7.8 درصد رسیده و نرخ مشارکت اقتصادی نیز به پایینترین مقدار در پاییز 7 سال گذشته رسیده و معادل 40.7 درصد اعلام شده است. بنابراین در نمایی کلی افزایش نرخ بیکاری برای اولین بار در 7 سال قبل و رسیدن نرخ مشارکت به پایینترین مقدار نشان از اوضاع نامناسب بازار کار کشور دارد.
با اینحال جهت روشنتر و دقیقتر شدن وضعیت بازار کار، ضروری است تا شاخصهای اصلی مرتبط با نیروی کار زنان و مردان نیز مورد بررسی قرار گیرد. این امر میتواند درک بهتری از تحولات رخ داده در بازار کار کشور را نمایان کند.
نرخ بیکاری زنان در سقف 6 ساله
بررسیها حاکی از آن است که نرخ مشارکت اقتصادی زنان در پاییز امسال برابر با 13.6 درصد بوده است. رقمی که کاهشی قابل توجه را در مقایسه با پاییز دو سال گذشته نشان میدهد. در پاییز 1402 و 1403 نرخ مشارکت اقتصادی زنان حدود 14.5 درصد برآورد شده است. از سوی دیگر جمعیت فعال زنان در بازار کار کاهش داشته و جمعیت بالای 15 سال این گروه رشد داشته است. در واقع حدود 212 هزار نفر از جمعیت فعال زنان بالاتر از 15 سال از بازار کار خارج شده، درحالی که 500 هزار نفر به جمعیت در سن کار آنان افزوده شده است. بنابراین طبیعی است که نرخ مشارکت اقتصادی زنان در پاییز امسال کمتر از پاییز 1403 محاسبه شده باشد.
حال به نرخ بیکاری زنان در پاییز 1404 میپردازیم. در پاییز امسال حدود 35 هزار نفر در مقایسه با پاییز قبل به بیکاران زن اضافه شده است. نرخ بیکاری این گروه نیز در فصل گذشته به بالاترین مقدار در شش پاییز گذشته رسیده و معادل 16 درصد بوده است.
مشارکت اقتصادی مردان در کف 7 ساله
براساس دادههای منتشر شده توسط مرکز آمار نرخ مشارکت اقتصادی مردان در پاییز سال جاری به کمترین مقدار در 7 سال گذشته رسیده است. روند نرخ مشارکت اقتصادی مردان نشان از آن دارد که در پاییز سال 1397 از هر 100 مرد در سن کار نزدیک به 71 نفر آنها حضور فعالانهای در بازار کار داشتهاند. این درحالی است که بعد از شیوع کرونا نرخ مشارکت اقتصادی کاهش شدیدی را تجربه کرد و در نهایت در پاییز سال جاری برابر با 67.8 درصد محاسبه شده است.
با اینکه مشارکت اقتصادی مردان در پاییز سالهای قبل سقوط شدیدی را تجربه کرده اما نرخ بیکاری نیز در این مدت کاهش یافته و در پاییز سال 1404 معادل 6.1 درصد برآورد شده است. رقمی که کمترین مقدار در هفت سال قبل محسوب میشود. به این ترتیب با اینکه تعداد بیکاران مرد افزایش داشته اما چون میزان مشارکت مردان در بازار کار رشد بیشتری داشته در نهایت نرخ بیکاری مردان کاهش یافته است. بنابراین با توجه به افزایش تعداد مردان بیکار در پاییز امسال، نمیتوان گفت کاهش نرخ بیکاری این گروه اتفاق مثبتی بوده است.
بهطورکلی در پاییز امسال وضعیت بازار کار کشور و همچنین به تفکیک زنان و مردان نامناسب بوده است. از نظر جمعیت حاضر در بازار کار، تعداد افراد زنان فعال در بازار کار کاهش یافته و تعداد بیکاران این گروه نیز افزایش داشته است. در مقابل اما با اینکه جمعیت مردان بیکار زیادتر شده اما تعداد جمعیت فعال این گروه نیز زیادتر شده است. به این ترتیب در این زمینه آسیب وارد شده به زنان در بازار کار کشور در پاییز امسال بیش از مردان بوده است.
با وجود اینکه نرخ مشارکت زنان در بازار کار کشور بسیار پایینتر از مردان است اما نرخ بیکاری این گروه بسیار بیشتر از مردان گزارش شده است. به بیان دقیقتر مشارکت مردان در بازار کار تقریبا 5 برابر مردان است اما نرخ بیکاری آنها نزدیک به 2 برابر بیشتر از مردان برآورد شده است. بنابراین همان حضور اندک زنان در فضای کار با پاسخی محدود و حتی منفی از طرف تقاضاکنندگان نیروی کار مواجه شده است. این رخداد را میتوان نشانهای جدی از تبعیض در بازار کار کشور در مورد زنان تلقی کرد. بازار کاری که البته برای مردان بیکار و در جستوجوی شغل نیز ظرفیت کافی ندارد.
