ظریفیان با اشاره به تحول در نگاه به مفهوم «ایران» گفت: در مقاطعی از گذشته، سخن گفتن از ایران و تأکید بر هویت ملی گاه بهگونهای تفسیر میشد که در تقابل با ارزشهای دینی قرار دارد، اما امروز شرایط متفاوت شده است. اکنون دفاع از ایران و منافع ملی، در بسیاری از موارد بهعنوان بخشی از دفاع از ارزشهای دینی و اسلامی نیز مطرح میشود.
این فعال سیاسی در ادامه با تأکید بر ضرورت تقویت انسجام اجتماعی اظهار کرد: اگرچه «همبستگی ملی» مفهومی ارزشمند است، اما در جامعه متکثر و متنوع ایران، شاید دستیابی به آن بیش از آنکه یک واقعیت عینی باشد، یک آرمان باشد. در مقابل، «همکاری ملی» هدفی عملیتر و دستیافتنیتر است.
به گفته او، جامعه ایران ظرفیت بالایی برای همکاری در موضوعات کلان و ملی دارد و نمونههای متعددی از این ظرفیت در سالهای اخیر مشاهده شده است.
این فعال سیاسی همچنین با اشاره به ضرورت تغییر رویکردهای حکمرانی گفت: کشور میتواند دو مسیر متفاوت را دنبال کند؛ نخست سیاستی که صرفاً بر حفظ وضع موجود و بقا متمرکز است و دوم سیاستی که توسعه را به عنوان هدف اصلی خود قرار میدهد.
ظریفیان در ادامه با اشاره به تجربههای جهانی گفت: بسیاری از تغییرات مهم و اصلاحات بنیادین در کشورهای مختلف، در دل بحرانها شکل گرفتهاند. از این منظر، بحرانها تنها تهدید نیستند، بلکه میتوانند فرصتهایی برای بازاندیشی و اصلاح نیز باشند.
او تأکید کرد که بحرانهای امروز ایران صرفاً به مسائل نظامی و امنیتی محدود نمیشوند. به گفته او، حوادث و تحولات اخیر نشان دادهاند که کشور با مجموعهای از چالشهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نیز روبهرو است.
