بررسی روند صادرات و واردات ایران از سال ۱۳۳۸ و مقایسه آن با ترکیه، کره جنوبی و عربستان ؛
روند تجارت ایران در 6 دهه؛ آیا رشد تجارت چشمگیر بوده است؟
اکو ایران: حجم و ارزش صادرات و واردات ایران در 65 سال گذشته رشد زیادی کرده است، اما این تغییر در مقایسه با کشورهای دیگر چگونه بوده است؟
![روند تجارت ایران در 6 دهه؛ آیا رشد تجارت چشمگیر بوده است؟](https://static3.ecoiran.com/thumbnail/aAQs8ZsU3AyN/oZRmDytQCqPbx64THpRbAF899BMitgIDSfP66penUZ6m9xMsVHbWjBoW4bIRHlTclq6Z_b1l_bR3FJ_vqz--jGeoqf1DwgE7_4ngQ9jVKYg,/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1+%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF+%D8%B1%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C.jpg)
به گزارش اکو ایران، تجارت خارجی بخش مهمی از اقتصاد هر کشور است. تجارت به معنای مجموع ارزش صادرات و واردات یک کشور است و توسعه تجاری یکی از ارکان توسعه و رشد اقتصادی است که امکان رشد درآمد ملی، تنوع محصولات و ارتقاء سطح رفاه را میتوان فراهم کند.
در این گزارش روند ارزش صادرات و واردات گمرکی ایران از سال 1338 مورد بررسی قرار گرفته و به این منظور ارزش دلاری کالاها و خدمات در نظر گرفته شده است. این بررسی حاکی از این است که با وجود رشد حجم و ارزش تجارت خارجی کشور در 65 سال اخیر، پس از سال 1389 ارزش کالاهای صادراتی نسبت به کالاهای وارداتی افت کرده است. همچنین مقایسه رشد تجارت ایران با سه کشور ترکیه، کره جنوبی و عربستان سعودی نشان میهد که تجارت ایران هرچند در این 6 دهه رشد کرده، اما این رشد در مقابل کشورهای مشابه ناچیز بوده است.
روند صادرات و واردات ایران در 6 دهه
آمار نشان میدهد ارزش صادرات و واردات ایران بر حسب دلار در طول این سالها رشد زیادی کرده است. در سال 1338 ارزش صادرات ایران 105 میلیون دلار و ارزش واردات آن 650 میلیارد دلار بوده است. اما این رقم در سال 1401 به 54 میلیارد دلار برای صادرات و 60 میلیارد دلار برای واردات رسیده است و در سال 1402 نیز تخمین زده میشود که ارزش صادرات 50 میلیارد دلار و ارزش واردات به 66 میلیارد دلار برسد.
همچنین در این سالها تجارت کشور از لحاظ حجم نیز رشد زیادی کرده است. با این حال مقایسه ارزش و حجم تجارت در 63 سال گذشته نکته مهمی را روشن میکند: کاهش ارزش صادرات ایران در سالهای اخیر. برای فهم بهتر این موضوع کافی است به سالهای 1389 به بعد توجه شود. از سال 1389 به بعد حجم صادرات کشور از حجم واردات نزدیک به 15 میلیون تن پیشی گرفته و این اختلاف به تدریج بیشتر شده است به طوری که در سال 1402 مطابق تخمینها پیشبینی میشود که حجم کالاهای صادراتی حدود 100 میلیون تن بیش از واردات کشور شود. با این حال در این مدت ارزش صادرات همواره کمتر از ارزش واردات بوده است. بنابراین میتوان گفت در این مدت با وجود صادرات بیشتر ارزش کالاهای صادراتی نسبت به واردات افت کرده است. به عبارت دیگر با وجود رشد صادرات، کالاها و خدمات ایرانی با قیمت ارزانتری به فروش رفته است.
از سوی دیگر با وجود رشد قابل توجه تجارت کشور در این سالها میزان تحول حقیقی آن زمانی مشخص میشود که با چند کشور دیگر مقایسه شود.
رشد تجارت ایران نسبت به ترکیه، کره جنوبی و عربستان ناچیز است
بخش مهمی از رشد فضای تجارت در این سالها پدیدهای جهانی بوده که در اغلب کشورها به دلیل رشد ارتباطات و تقویت مسیرهای تجارت دیده میشود. بنابراین بهتر است میزان رشد تجارت ایران با کشورهای دیگری مقایسه شود. به این منظور سه کشور ترکیه، کره جنوبی و عربستان سعودی انتخاب شدند.
ارزش تجارت ایران در سال 1979 میلادی مصادف با سال 1357 شمسی برابر با 38.4 میلیارد دلار بوده است. در این سال کره جنوبی نیز دقیقا به همین میزان تجارت با کشورهای دیگر داشته است. همچنین حجم تجارت عربستان سعودی 109 میلیارد دلار و حجم تجارت ترکیه 8.1 میلیارد دلار بوده است.
اما این چهار کشور مسیر تجاری متفاوتی را طی کردند، به طوری که در سال 2022 حجم تجارت ایران به 111 میلیارد دلار، حجم تجارت کره جنوبی به یک هزار و 619 هزار میلیارد دلار، حجم تجارت عربستان سعودی به 704 هزار میلیارد دلار و حجم تجارت ترکیه به 733 میلیارد دلار رسید.
بنابراین با وجود رشد حجم تجارت ایران در دهههای اخیر نمیتوان این رشد در مقایسه با کشورهای نسبتا مشابه بسیار ناچیز بوده است. این موضوع به ویژه وقتی مشخص میشود که رشد خیرهکننده تجارت کره جنوبی در نظر گرفته شود؛ کشوری که در سال 1979 حجم تجارت یکسانی با ایران داشته است، اما پس از آن با رشدی خیرهکننده مسیر خود را جدا کرده است.
تیتر یک در اکوایران
پربینندهترینها
-
پیشروی روسها به سمت شهر استراتژیک اوکراین/ کییف در انتظار چراغ سبز کلیدی واشنگتن
-
سوءاستفاده تلآویو از خویشتنداری تهران/ سفر پزشکیان به ریاض دینامیسم منطقه را تغییر میدهد؟
-
واکنش غیرمنتظره تهران به مسکو/ پاتک پوتین به تجدید روابط ایران و غرب؟/ مناقشه بر سر زنگزور روابط را زیر و رو میکند؟
-
جاهطلبیهای به ثمر نشسته شاهزاده؛ چگونه آتش غزه دامن بن سلمان را نگرفت؟
-
بزرگترین شگفتی سال خاورمیانه؛ چگونه ابرقدرت خسته بازی دریای سرخ را باخت؟
-
هشدار نادر تهران به مسکو/ خواب و رویاهای زنگزور راه ایران و روسیه را از هم جدا میکند؟
-
خبر خوش خودرویی معاون وزیر صمت / خیال بازار خودرو راحت شد
-
هشدار صندوق بینالمللی پول به عربستان: دلخوش به درآمد نفتی نباشید!
-
پیش بینی بورس فردا 18 شهریور ماه 1403 / شوک مدیریت سازمان بورس به بازار سهام