به گزارش اکوایران، شی جینپینگ، رهبر چین در زمان سخنرانی سال نو از مردم کشورش خواست تا میراث یانآن را به یاد بیاورند. یانآن یک پایگاه روستایی بود که در آن مائو زدونگ، رهبر سابق چین توانست به شکل موفقیتآمیزی قدرت خود را تثبیت کند و یک گروه شورشی بدون نظم را به ارتشی منظم تبدیل کرد که در نهایت توانست چین را فتح کند. این موضوع ممکن است نشانهای از آنچه که میآید، باشد. یانآن همچنین جایی بود که مائو نخستین اصلاح عمده حزب خود را آغاز کرد؛ کمپینی از ترور سیاسی که رقبا را حذف کرد و قدرت مطلق او در حزب را تحکیم بخشید.
آغاز نمادین کمپین پاکسازی شی
به نوشته نیویورکتایمز، سه هفته بعد از سخنرانی شی جین پینگ، چین به پاکسازی فرمانده نظامی ارشد این کشور یعنی ژنرال ژانگ یوکسیا اقدام کرد؛ فرماندهی که در گذشته از معتمدین شی جینپینگ محسوب میشد. همانند مائو، شی به دنبال نوعی احیای معنوی در حزب کمونیست چین و ارتش تحت فرمانش است؛ روندی که رهبر چین آن را «انقلاب درونی مداوم» توصیف میکند. درست مانند زمان مائو زدونگ، این روند شامل پاکسازی دائمی دشمنان، همکاران و حالا افراد حاضر در حلقه داخلی نیز میشود؛ این سطحی جدید از بیرحمی برای مردی است که هماینک قدرت را به اندازهای به سمت خود متمرکز کرده که از زمان مائو دیده نشده است.
شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، در سالهای اخیر تلاش گستردهای برای پاکسازی ارتش این کشور انجام داده و سعی داشته ژنرالهایی را حفظ کند که بیشترین وفاداری را به او دارند. با این حال، تیغ برّان تغییرات در ارتش حتی باتجربهترین ژنرالهای ارتش خلق را زمینگیر کرده است.
طی سه سال گذشته، شی از شش ژنرال حاضر در نهاد نظامی ارشد چین موسوم به کمیسیون مرکزی نظامی که نیروهای مسلح این کشور را کنترل میکند، پنج ژنرال را اخراج کرده است. تنها دو عضو باقی ماندهاند: خود رهبر چین و یک نائبرئیس که بر پاکسازیهای شی نظارت داشت. یوئه گانگ، یک سرهنگ بازنشسته ارتش آزادیبخش خلق، اظهار داشت: «این روند کاملاً شگفتآور است.»
در هفتههای بعد از آن، مقامات چین توضیح کمی ارائه دادهاند، چراکه سعی دارند شرایط را عادی جلوه دهند. شی در پکن میزبان رهبران خارجی بود و جلسهای با مقامات حزب درباره سیاستگذاری تشکیل داد. در روز چهارشنبه، او از طریق ویدئو کنفرانس با واحدهای نظامی صحبت کرد و تبریکات خود به مناسبت سال نوی قمری را ابراز کرد. شی سال گذشته را سالی بسیار غیرمعمول و بسیار استثنایی خواند و به دنبال این بود تا کنترل خود بر ارتش را نشان دهد و اعلام کرد که سربازان همچنان به طور کامل قابل اعتماد و وفادار هستند.
بحثهای آنلاین نیز محدود شده است، زیرا پلتفرمهای شبکههای اجتماعی نتایج جستوجو و اظهارات مربوط به ژنرال ژانگ را فیلتر کردهاند. معدود سرمقالههای رسمی منتشر شده در این مورد، به کمپین پاکسازی ایدئولوژیک که ابتدا در یانآن الگوبرداری شد، اشاره دارند و نشان میدهند که در قلب این برکناری، کنترل شی بر ارتش که یک امپراتوری قدرتمند در درون حزب کمونیست است، قرار دارد.
ژنرال ژانگ یوکسیا
باغبانی مداوم شی و ریشهکنی درختان بیمار
سرمقاله صفحه اول روزنامه ارتش آزادیبخش خلق، این تحقیقات را به عنوان یک اقدام ضروری و فرآیندی از ریشهکنی درختان بیمار و حذف سرطان پنهان توصیف کرد تا ارتش بازسازی و اصلاح شود. سرمقاله دیگری در همان روزنامه، رهبری شی را به عنوان «منبع قدرت، جهت و آینده» برای ارتش چین توصیف کرد. جان گارنات، بنیانگذار گارنات گلوبال، یک شرکت مشاوره ریسک ژئوپلیتیک، نوشت: «شی معتقد است که باید پایه و اساس وحدت ایدئولوژیک مطلق و وفاداری شخصی را برای نبردهای آینده بنا کند»؛ او خاطرنشان کرد که زبان مورد استفاده حزب نشان میدهد که شی از کتابهای راهنمای مائوئیستها و استالینیستها الهام میگیرد.
شی در طول ۱۳ سال حکومت خود اغلب از یانآن، پایگاه انقلابی اصلی حزب کمونیست تا سال ۱۹۴۸، به عنوان الهامبخش خود برای حذف نظامیان و همچنین راهی برای نشان دادن اقتدار عالی خود در حزب کمونیست به سنت مائو یاد کرده است. پس از آنکه شی برای سومینبار به عنوان رئیس حزب انتخاب شد، به همراه مقامات ارشد از این شهر بازدید کرد. او و ژنرال ژانگ همچنین در سال ۲۰۲۴ برای دیداری نمادین درباره کار سیاسی در ارتش چین به یانآن سفر کردند. شی از افسران ارشد نظامی، از جمله سه ژنرال ارشد دیگر که بعدا آنها را نیز پاکسازی کرد، خواست تا مأموریت انقلابی اولیه خود را به خاطر بسپارند.
گنجینهای که شی آن را رها نمیکند
او در آن سفر با بازدید از اقامتگاههای سابق رهبران انقلابی مانند مائو و ژو انلای، اهمیت «رهبری مطلق حزب بر ارتش» را اعلام کرد. جوزف توریگیان، مورخ حزب کمونیست چین در دانشگاه آمریکایی واشنگتن، گفت: «شی جینپینگ، آن میراث و آن نوع کمپین را یکی از بزرگترین گنجینههای حزب میداند. او میخواهد به تاریخ بازگردد و از آن روشها استفاده کند. شی فکر میکند که میتواند این کار را به درستی انجام دهد.»
تضمین کنترل بر ارتش آزادیبخش خلق، چالش کلیدی هر رهبری از زمان مائو بوده است که با اعلام اینکه «قدرت سیاسی از لوله تفنگ بیرون میآید» اهمیت آن را جاودانه کرد. سرهنگ یو استدلال کرد که هو جینتائو، رئیسجمهوری پیشین چین، برای مدیریت ارتش تلاش میکرد اما توسط دو معاون رئیس کمیسیون از میدان به در شده بود.
اکوایران: هیچکس انتظار نداشت سال اول دولت ترامپ برای چین آسان باشد، اما برای پکن بهقدر کافی خوب پیش رفت.
سرهنگ یو گفت: «ما قبلا این درس را داشتهایم»؛ او استدلال کرد که ژنرال ژانگ ممکن است تلاش کرده باشد و نتوانسته باشد تسلط شی بر ارتش را تضعیف کند. او گفت که حذف آرام ژنرال ژانگ نشان میدهد که متزلزل کردن رهبری شی جینپینگ تا چه اندازه غیرممکن است. او گفت: «تلاش برای تضعیف قدرت موفقیتآمیز نبود. در عوض، منجر به نتیجهای فاجعهبار شد.»
خیز شی برای ساخت ارتش قرن 21
از زمان به قدرت رسیدن شی در سال ۲۰۱۲، او بر یک کمپین فشرده برای پاکسازی ارتش نظارت داشته است؛ جایی که فساد از زمان اصلاحات بازار در دهه ۱۹۸۰ و با افزایش هزینههای نظامی در حال افزایش بوده است. او وفاداری مطلق را برای یکی از اهداف کلیدی خود در ایجاد یک نیروی آماده به رزم قرن بیستویکم که قادر به دفاع از منافع چین - مانند ادعای آن بر تایوان - باشد، حیاتی میداند و از آنجایی که پکن مستقیما با ایالات متحده رقابت میکند، تضمین وفاداری ارتش در مواقع بحران و درگیری احتمالی حتی مهمتر است. سونگ ژونگپینگ، کارشناس نظامی چینی، گفت: «حزب باید همیشه فرمان اسلحه را صادر کند، هرگز برعکس آن را انجام ندهد.»
هنگامی که شی از «روح یانآن» سخن میگوید، جزئیات مربوط به پاکسازی هزاران عضو حزب در یانآن را لاپوشانی میکند؛ پاکسازیهایی که از طریق جلسات خودانتقادی بسیار بیرحمانه و خردکننده انجام شد و برخی را به کام خودکشی کشاند. به گفته ون-هسوان تسای، محقق سیاست نخبگان چین در موسسه علوم سیاسی آکادمیا سینیکا در تایوان، شی از برخی از این روشهای القای سیاسی استفاده میکند، از جمله اجباری کردن جلسات مطالعه دکترین شخصی خود، اندیشه شی جینپینگ و تشویق به گزارش دادن به همتایان یا مافوقها در صورت نقض احکام او. تسای گفت: «این کار کل حزب را به یک دادگاه گزارش متقابل تبدیل میکند، بنابراین به هیچکس نمیتوان اعتماد کرد؛ نه والدین، نه مافوقها و نه هیچکس.» او گفت: «رژیم او به دشمنان و پاکسازیهای مداوم برای حفظ ترس نیاز دارد.»
ترکیب سهمگین؛ رد پای بیاعتمادی و وحشت از پاکسازی
کارزار اصلاح از سوی شی اگرچه به اندازه مائو خونین یا افراطی نیست، اما در سراسر دستگاه حزب گسترش یافته و فساد و همچنین بیوفایی ادراکشده را هدف قرار میدهد. سال گذشته میلادی، ۹۸۳ هزار مقام به دلیل نقض قوانین حزب مجازات شدند که طبق دادههای منتشرشده توسط کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی، نهاد مبارزه با فساد داخلی حزب کمونیست، بالاترین تعداد ثبت شده است. برکناری ناگهانی مقامات ارشد بدون هیچ توضیحی به یکی از ویژگیهای بارز حکومت شی تبدیل شده و عدم اطمینان و ترس در میان مقامات چینی را به همراه داشته است؛ موضوعی که تحلیلگران میگویند یا نشانهای از افزایش بدگمانی یا تاکتیکی برای در حدس و گمان نگه داشتن دشمنان شی و همچنین متحدانش است.
شی به جای اینکه بیسروصدا ژنرال ژانگ را در انتقال رهبری بعدی، در سال ۲۰۲۷ بازنشسته کند، تصمیم گرفت علنا و با صدای بلند او را طرد کند. یون سان، مدیر برنامه چین در مرکز استیمسون در واشنگتن، گفت: «این پاکسازی نشاندهنده موضع قدرت است. شی میتواند انگشت خود را حرکت دهد و قدرتمندترین رهبر ارتش چین را برکنار کند.»
