به گزارش اکوایران، در حالی وارد روز پنجاهوششمین روز آتشبس میشویم که تحولات سیاسی و میدانی منطقه بیش از هر زمان دیگری نشان دادند خاورمیانه هنوز از مرحله مدیریت بحران عبور نکرده و وارد مسیر تثبیت صلح نشده است.
اگرچه اعلام آتشبس نسبی میان حزبالله و اسرائیل امیدها را برای جلوگیری از گسترش جنگ به جبهه لبنان افزایش داد، اما همزمان ادامه عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان، تهدیدهای متقابل طرفین و توقف مذاکرات میان تهران و واشنگتن، تصویری پیچیده و چندلایه از وضعیت کنونی منطقه ترسیم میکند؛ وضعیتی که در آن هر نشانهای از کاهش تنش با عاملی جدید برای تشدید بحران همراه میشود.
در واقع، آنچه در روزهای اخیر رخ داده صرفاً منازعهای میان اسرائیل و حزبالله یا اختلافی میان ایران و آمریکا نیست، بلکه بازتاب رقابتی گستردهتر بر سر تعیین نظم امنیتی جدید در خاورمیانه است.
از یک سو، واشنگتن تلاش میکند از طریق حفظ آتشبس و پیشبرد مذاکرات، مانع از تبدیل شدن درگیریهای کنونی به جنگی فراگیر شود و از سوی دیگر، تحرکات میدانی اسرائیل و واکنش بازیگران محور مقاومت نشان میدهد که هنوز اجماعی بر سر پایان منازعه شکل نگرفته است. در چنین فضایی، حتی توافقهای محدود و موقت نیز بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشند، ابزاری برای خرید زمان و جلوگیری از انفجار بزرگتر به شمار میروند.
در همین چارچوب، گزارشها درباره خشم دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا از تشدید عملیات اسرائیل در لبنان و تلاش او برای جلوگیری از حمله به بیروت، حامل پیامی فراتر از یک اختلاف شخصی با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل است.
این تحولات نشان میدهد که حتی نزدیکترین متحدان اسرائیل نیز نسبت به پیامدهای گسترش جنگ و تأثیر آن بر روند مذاکرات و ثبات منطقه نگران شدهاند. همزمان، تصمیم ایران برای تعلیق مذاکرات با آمریکا در واکنش به تحولات لبنان، بار دیگر ثابت کرد که پروندههای منطقهای به شکلی فزاینده به یکدیگر گره خوردهاند و سرنوشت هر میز مذاکرهای میتواند تحت تأثیر رخدادهای میدانی در جبههای دیگر قرار گیرد.
جزئیات جدبد از مذاکرات مالی ایران و قطر
11:20 | سعید آجرلو، عضو تیم رسانهای هیأت مذاکرهکننده، جزئیاتی از مذاکرات انجامشده در جریان سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، به قطر درباره داراییهای بلوکهشده کشور ارائه کرد.
وی با اشاره به گفتوگوهای انجامشده با مقامات قطری اظهار داشت: قطریها درباره عدد و رقم آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران نکاتی مطرح کردند، اما هیأت مذاکرهکننده ایران تأکید داشت که به محض امضای توافق، باید ۱۲ میلیارد دلار در دسترس ایران قرار گیرد.
آجرلو افزود: مذاکرات به گونهای پیش رفته است که در صورت احساس هرگونه اختلال در دسترسی به داراییهای بلوکهشده، ایران میتواند از توافق خارج شود؛ به بیان دیگر، باید سازوکاری ایجاد شود که این ۱۲ میلیارد دلار، تضمینکننده اجرای توافق باشد.
عضو تیم رسانهای هیأت مذاکرهکننده تصریح کرد: در تفاهم با طرف قطری، بر امکان انجام نقلوانتقالات مالی توسط ایران تأکید شده است.
او در ادامه درباره ترکیب این مبلغ توضیح داد: ۶ میلیارد دلار از این منابع مربوط به داراییهای بلوکهشده قبلی ایران است و ۶ میلیارد دلار دیگر نیز مبلغ جدیدی است که باید در این مرحله آزاد شود. قطر نیز بهعنوان واسطه تلاش میکند این موضوع را حلوفصل کند.
آجرلو همچنین تأکید کرد: در ۱۴ بند مذاکراتی ایران، تصریح شده است که در صورت عدم اجرای هر یک از مفاد، امکان خروج از توافق و تلقی آن بهعنوان نقض توافق وجود دارد.
گروسی: انتقال ذخایر اورانیوم ایران به خارج دشوار است
10:00 | رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با الجزیره بیان کرد که انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به خارج از کشور کاری «دشوار است اما غیرممکن نیست».
او تاکید کرد که حمل ذخایر اورانیوم ایران به خارج از کشور کاری بسیار حساس و از نظر فنی پیچیده است.
به گزارش ایسنا، مدیرکل آژانس در این باره گفت: «چنین عملیاتی آسان نیست، چراکه (این ماده) به شکل گاز است، بسیار آلاینده است و عملیات سادهای نیست.»
به گفته او، اکنون چند گزینه مورد بحث است، از جمله انتقال اورانیوم به حارج یا رقیق کردن آن به سطح خلوص پایینتر که در حال بحث درباره آن هستیم. اگرچه آژانس مستقیما مشارکت ندارد. کمک ما به این روند آن را امکانپذیر و کارآمد میسازد.
گروسی با اشاره به این که مذکرات آتی ایران و آمریکا درباره برنامه هستهای ایران به توافقی متفاوت با توافق هستهای ۲۰۱۵ خواهد بود، گفت: امروز در شرایط بسیار متفاوتی قرار
داریم. اول از همه این موضوع بسیار مهم است که این توافق، البته اگر انجام شود برای شرایط پساجنگ و با پیشزمینه آسیب فیزیکی(به تاسیسات اتمی ایران). علاوه بر این،
فناوری و ظرفیت ایران تا حد زیادی رشد یافته، بنابراین تمامی معیارهای گذشته، از جمله تعداد مشخص سانتریفیوژها و مقدار اورانیوم غنیشده فناوری قدیمی بود. اکنون آنها دستگاههای بسیار سریع و جدیدی دارند. بنابراین، برجام هر چه که بود، اکنون به چیز دیگری نیاز داریم.
لبنان از آتشبس نسبی میان حزبالله و اسرائیل خبر داد
09:20 | بنابه گزارش رویترز، لبنان روز دوشنبه از برقراری یک آتشبس نسبی میان حزبالله و اسرائیل خبر داد؛ توافقی که به معنای کاهش محدود تنشها در درگیریای است که هزاران نفر را کشته و به تشدید رویارویی گستردهتر میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران دامن زده است.
به گفته سفارت لبنان در واشنگتن، این توافق به درگیریها در لبنان پایان نمیدهد، اما اسرائیل را ملزم میکند از حمله به بیروت و حومه جنوبی آن، که تحت نفوذ حزبالله قرار دارد، خودداری کند. در مقابل، حزبالله نیز حملات خود به اسرائیل را متوقف خواهد کرد.
با این حال، درگیریها در جنوب لبنان، منطقهای که اسرائیل از ماه مارس عملیات نظامی خود را در آن آغاز کرده است، تا عصر دوشنبه ادامه داشت. ارتش اسرائیل بامداد سهشنبه اعلام کرد دو پرتابه شلیکشده از لبنان به سمت شمال اسرائیل را رهگیری کرده و این حادثه هیچ زخمی بر جای نگذاشته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، که نخستین بار این توافق را اعلام کرد، گفت حزبالله از طریق واسطهها متعهد شده است که به اسرائیل حمله نکند. با این حال، تاکنون هیچ رئیسجمهور آمریکایی، چه بهطور مستقیم و چه از طریق واسطه، با حزبالله گفتوگو نکرده است؛ گروهی که ایالات متحده آن را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داده است.
ترامپ همچنین اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با عقبنشینی نیروهایی که برای حمله به بیروت آماده شده بودند، موافقت کرده است.
با وجود این، نتانیاهو پس از اعلام توافق تأکید کرد که عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان ادامه خواهد یافت؛ جایی که نیروهای زمینی اسرائیل به سمت رودخانه زهرانی پیشروی میکنند؛ عمیقترین نفوذ نظامی این کشور در خاک لبنان طی ۲۵ سال گذشته.
حسن فضلالله، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، نیز اعلام کرد این گروه از برقراری آتشبس کامل در سراسر لبنان بهعنوان مقدمهای برای خروج نیروهای اسرائیلی حمایت میکند. او اما مشخص نکرد که آیا حزبالله حملات خود به خاک اسرائیل را بهطور کامل متوقف خواهد کرد یا خیر.
دولت لبنان اعلام کرده است که در مذاکرات روز چهارشنبه با اسرائیل در واشنگتن، به دنبال گسترش دامنه این آتشبس خواهد بود.
تحقق این هدف میتواند زمینه را برای ازسرگیری تلاشها جهت پایان دادن به جنگ سهماهه اخیر فراهم کند؛ جنگی که با حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران آغاز شد. با این حال، روند مذاکرات صلح همچنان در سایه یک آتشبس شکننده و اختلاف بر سر چارچوب اولیه گفتوگوها با ابهام روبهرو است.
تأکید عراقچی بر رایزنی با مصر برای تقویت ثبات منطقهای
08:35 | مجتبی فردوسیپور، رئیس دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی ایران در مصر با سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه دیدار و گفتگو کرد.
به گزارش تسنیم، در این دیدار، رئیس دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی ایران در مصر، گزارشی از آخرین وضعیت روابط دوجانبه تهران و قاهره، روند تعاملات سیاسی و همکاریهای در حال گسترش میان دو کشور ارائه کرد.
وزیر امور خارجه کشورمان در این دیدار با اشاره به تقویت روابط دو کشور در سالهای اخیر، رایزنیهای دوجانبه را برای توسعه روابط و تقویت صلح و ثبات منطقهای مهم دانست و با تأکید بر جایگاه دو کشور در جهان اسلام، بر بهرهگیری از ظرفیتهای موجود برای تقویت همکاریها در حوزههای مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تأکید کرد.
«تو دیوانهای»؛ ترامپ در تماس تلفنی با نتانیاهو درباره لبنان خشمگین شد
01:30 | باراک راوید طی گزارشی در آکسیوس مدعی شد، دو مقام آمریکایی و یک منبع سوم که از تماس تلفنی ترامپ و نتانیاهو مطلع بودند، به اکسیوس گفتند رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه در یک تماس تلفنی پرتنش و همراه با توهین، از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به دلیل تشدید تنشها در لبنان بهشدت انتقاد کرد.
پیشتر در روز دوشنبه، ایران تهدید کرده بود که در واکنش به اقدامات اسرائیل در لبنان، مذاکرات با آمریکا را کنار خواهد گذاشت. به گفته دو منبع آگاه، ترامپ در این تماس تلفنی نتانیاهو را «دیوانه» خواند، او را به ناسپاسی متهم کرد و همچنین مانع اجرای طرح اسرائیل برای حمله به بیروت شد.
یک مقام آمریکایی گفت: ترامپ به نتانیاهو هشدار داده است که عملی کردن تهدیدهایش برای بمباران پایتخت لبنان، اسرائیل را بیش از پیش در سطح جهانی منزوی خواهد کرد.
دو منبع نیز گفتند ترامپ در این تماس مدعی شده است که به دور نگه داشتن نتانیاهو از زندان کمک کرده؛ اشارهای به حمایت او از نخستوزیر اسرائیل در جریان پروندههای فساد. به گفته این مقام آمریکایی، ترامپ خطاب به نتانیاهو گفته است: «تو دیوانهای. اگر من نبودم، الان زندانی بودی. من دارم تو را نجات میدهم. الان همه از تو متنفرند و به همین دلیل از اسرائیل هم متنفر شدهاند.»
منبع دومی که در جریان این تماس قرار داشته، گفته است ترامپ «عصبانی» شده و در مقطعی بر سر نتانیاهو فریاد زده است: «چه غلطی میکنی؟»
این مقام آمریکایی افزود: ترامپ میدانست حزبالله به سمت اسرائیل شلیک کرده و اسرائیل حق دفاع از خود را دارد، اما در روزهای اخیر به این نتیجه رسیده بود که نتانیاهو به شکلی نامتناسب در حال تشدید درگیریهاست.
علاوه بر تهدید به حمله به بیروت، اسرائیل عملیات زمینی خود را نیز در جنوب لبنان گسترش داده است.
یکی دیگر از مقامات آمریکایی گفت ترامپ نگران شمار بالای غیرنظامیان کشتهشده در لبنان است و به تخریب ساختمانها توسط ارتش اسرائیل برای هدف قرار دادن یک فرمانده حزبالله اعتراض کرده است.
یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفته است که اسرائیل دیگر قصد حمله به اهداف حزبالله در بیروت را ندارد. به گفته یکی از مقامات، ترامپ و نتانیاهو در گذشته نیز چندین تماس تلفنی پرتنش داشتهاند، اما با وجود این اختلافات، همچنان درباره ایران و برخی مسائل دیگر از نزدیک با یکدیگر هماهنگ بودهاند.
ادعای ترامپ: توافق صلح با ایران میتواند حتی از یک پیروزی نظامی هم بهتر باشد
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا ادعا کرد که یک توافق صلح با ایران میتواند «حتی از یک پیروزی نظامی هم بهتر باشد.»
به گزارش انتخاب، او گفت: «کار سادهای نیست. شما درباره یک کشور واقعاً بزرگ صحبت میکنید، آنها یک کشور بسیار بزرگ هستند که میخواهد توافق کند. خصومت فوقالعادهای وجود دارد، واقعاً.»
او ادامه داد: «بنابراین این کار برای آنها آسان نیست. در واقع از منظر ما هم آسان نیست. اما ما داریم آنچه را که نیاز داریم به دست میآوریم.»
واکنش تهران به تشدید حملات در لبنان
00:00 | یک مقام ایرانی به روزنامه واشنگتنپست گفت که مذاکرات به دلیل تشدید حملات نظامی اسرائیل در لبنان و همچنین حملات ایالات متحده، به حالت تعلیق درآمده است.
افزایش خشونتها در خاورمیانه، روند متزلزل مذاکرات صلح میان ایران و ایالات متحده را با تهدیدی جدی روبهرو کرده است؛ مذاکراتی که با هدف تمدید آتشبس و پایان دادن به درگیریها در جریان بود.
بر اساس گزارش رسانههای دولتی ایران و به گفته یک مقام ایرانی که به دلیل نداشتن مجوز برای گفتوگو با رسانهها، خواست نامش فاش نشود، تهران روز دوشنبه و در پی تشدید حملات اسرائیل در لبنان، مذاکرات با ایالات متحده را به حالت تعلیق درآورد.
آتشبس شکننده در لبنان؛ امیدها به صلح در سایه درگیریها
مجموع تحولات روز پنجاهوششم آتشبس نشان میدهد که منطقه در نقطهای میان جنگ و دیپلماسی قرار گرفته است. اگرچه توافق محدود در لبنان و تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش درگیریها نشانههایی از تمایل بازیگران به کنترل بحران را نمایان میکند، اما ادامه عملیات نظامی اسرائیل، ابهام در سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا و بیاعتمادی عمیق میان طرفهای درگیر، چشمانداز صلح پایدار را همچنان دور از دسترس نگه داشته است. به نظر میرسد آینده آتشبس بیش از هر زمان دیگری به توان بازیگران منطقهای و فرامنطقهای در مدیریت همزمان میدان و میز مذاکره وابسته باشد؛ جایی که کوچکترین خطای محاسباتی میتواند آتش جنگ را دوباره شعلهور کند.
