پکن خط دیپلماتیک محتاطانهای را در قبال جنگ اوکراین گرفته است. پکن گرفتار تهاجم مسکو به اوکراین شده و خود را به عنوان مدافع استقلال حاکمیتی معرفی کرده است، اما عدم تمایل این کشور برای محکوم کردن تجاوز روسیه، آن را در موقعیتی نامناسب قرار می دهد. حال سوال این است که پکن تا کجا خاضر است از مسکو حمایت کناد و کجا ممکن است پشت ولادیمیر پوتین را خالی کند؟
عجیب است که ایالات متحده اغلب مدافع انتخابات و دموکراسی مبتنی بر همهپرسی در خارج از کشور است، درحالیکه آنچه در مورد سیستم آمریکا متمایز است این نیست که چقدر دموکراتیک است، بلکه این است که چقدر غیردموکراتیک است، زیرا محدودیتهای متعددی را برای اکثریتهای عمومی انتخاباتی ایجاد میکند، از سه شاخه حکومتی آن، یکی -که مسلماً مهمتر است- توسط ۹ مرد و زن غیرمنتخب با دوره تصدی مادام العمر رهبری میشود، سنای آن غیرنمایندهترین مجلس عالی جهان است، و در مجالس قانونگذاری در سراسر ایالات متحده، آنچه قابل توجه است، قدرت اکثریتها نیست، بلکه قدرت اقلیتها است.
اکونومیست در سرمقاله شماره این هفته خود ضمن طرح این پرسش «او کجا متوقف خواهد شد؟» نوشته است: تاریخ ولادیمیر پوتین را به خاطر جنگش به سختی قضاوت خواهد کرد.
استفان والت، نظریهپرداز و تحلیلگر مسائل بینالملل در مطلبی به واکاوی پیچیدگیهای واکنش ایالات متحده و اروپا به حمله روسیه علیه اوکراین پرداخته و مینویسد: «من نمیفهمم که رهبران غربی چگونه فکر می کنند که می توانند این بحران را بدون دادن بخشی از آنچه روسیه در مورد این موضوع اصلی می خواهد، حل کنند».
مذاکره کننده ارشد ایران، معاون سیاسی وزیر امور خارجه، علی باقری، اواخر روز چهارشنبه (۲۳ فوریه) در سفری که توسط یکی از مذاکره کنندگان اروپایی به عنوان «یک سفر کوتاه برای جلب موافقت ایران برای پیش نویس سند» توصیف شد، به تهران بازگشت.
درحالیکه برخی ناظران میگویند، بازگشت کوتاه علی باقری کنی به تهران برای رایزنی احتمالاً نهایی، حاکی از آن است که توافق قریب الوقوع نیست، واشنگتنپست گزارش داده است: مذاکرات احیای برجام نزدیک خط پایان است و توافق محتمل به نظر میرسد.
اگر روسیه با ابزار نظامی به اهداف سیاسی خود در اوکراین دست یابد، اروپا همان چیزی که قبل از جنگ بود، نخواهد ماند و هر احساسی که اتحادیه اروپا یا ناتو میتوانند صلح را در این قاره تضمین کنند، مصنوع یک عصر گمشده خواهد بود. دوره جدیدی برای غرب آغاز خواهد شد و رهبران ایالات متحده و اروپا با چالش دوگانه بازنگری در امنیت اروپا و کشیده نشدن به جنگ بزرگتر با روسیه روبرو خواهند شد. در عین حال همه طرف ها باید پتانسیل تخاصم میان دشمنان مسلح هستهای در یک رویارویی مستقیم را در نظر بگیرند.
درحالیکه آخرین خبرها از مذاکرات وین حاکی از تمدید اختلافها در موضوعات باقیمانده است و حتی برخی گزارشها حاکی از این بوده است که در صورت ادامه بنبست و عدم بروز چشمانداز حل این مسائل، ممکن است طی یکی دو روز آینده طرف غربی مذاکرات را ترک کند، پلتیکو گزارش داده است: با بهبود چشمانداز احیای توافق هستهای انتظار میرود وزرای خارجه در وین به زودی گرد هم آیند.
علیرغم همه تلاشهای اخلالگرانه و لابیگریها اسرائیل علیه روند دیپلماتیک جاری در وین برای احیای توافق هستهای ۲۰۱۵، و همچنین استراتژی متفاوت نفتالی بنت در مقایسه با نتانیاهو در راستای تأثیرگذاری بر سیاست کاخ سفید در قبال ایران، با افزایش احتمال توافق قریبالوقوع طرفین، به نظر میرسد اسرائیل بار دیگر در مقابل برجام شکست خورد؛ اینبار در مقابل احیای آن. ظاهراً اکنون اسرائیل برای فردای احیای برجام آماده میشود.
اگرچه سفر ابراهیم رئیسی به دوحه تحتالشعاع مذاکرات احیای برجام در وین بود و از بعد اقتصادی دو کشور را در مسیر همکاریهای و توافقات دوجانبه در سطوح مختلف قرار داد، اما در اولین سفر رئیس جمهور ایران به دوحه پس از ۱۱ سال، آنچه علیرغم تأثیرات عمده در بلندمدت، کمتر مورد توجه قرار گرفت، چشمانداز تحول و بهبودی روابط ایران و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس است.
