روزنامهنگار سرویس اقتصاد کلان اکوایران
نگهداری پول در چند سال اخیر برای بانکها گرانتر شده و از طرفی، فاصله میان سودی که از تسهیلات میگیرند و سودی که به سپردهگذاران میپردازند، کمتر شده است. بررسی صورتهای مالی بانکهای بورسی نشان میدهد همزمان با رشد سریع سپردهها، هزینه تامین منابع بانکها افزایش یافته و فشار بیشتری بر سودآوری آنها وارد شده است.
بهار ۱۴۰۵ برای اقتصاد ایران با یک افت کمسابقه همراه شد. تازهترین گزارش مرکز آمار نشان میدهد تولید ناخالص داخلی ایران به قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰ در این فصل، با احتساب نفت ۱۰.۱ درصد و بدون احتساب نفت ۴.۶ درصد نسبت به بهار سال گذشته کاهش یافته است. به این ترتیب، رشد اقتصادی کل به پایینترین سطح خود از پاییز ۱۳۹۷ و رشد بدون نفت به کمترین سطح از زمستان ۱۳۹۱ رسیده است.
بانک فقط از وام دادن پول درنمیآورد؛ بخش دیگری از درآمد آن از جایی میآید که شاید کمتر دیده شود: کارمزد خدمات بانکی.
اکوایران: اظهارنظر وزیر اقتصاد درباره نرخ پسانداز ۳۵ درصدی و سرمایهگذاری خالص نزدیک به صفر، پرسشی مهم درباره سازوکار تبدیل پسانداز به سرمایه در اقتصاد ایران ایجاد میکند. آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد تشکیل سرمایه خالص در بخش مهمی از سالهای اخیر منفی بوده و حتی بازگشت آن به محدوده مثبت نیز لزوماً به معنای افزایش متناسب ظرفیت تولید نیست.
بازده اوراق دولتی در اقتصادهای بزرگ جهان در حال ارسال یک سیگنال مشترک است: هزینه قرض گرفتن برای دولتها رو به افزایش گذاشته است. این روند در اروپا شدت بیشتری دارد؛ جایی که بازده اوراق بلندمدت فرانسه، ایتالیا و بریتانیا طی ماه گذشته جهش کرده و حتی آلمان، بهعنوان یکی از امنترین بازارهای بدهی منطقه، از افزایش نرخها در امان نمانده است.
اکوایران: بررسیها نشان میدهد که در سال گذشته رشد سرمایهگذاری و همچنین مصرف سرمایه کاهش شدیدی داشته است. امری که از نگاه بانک مرکزی بیانگر حرکت اقتصاد به سمت وضعیتی رکودی است. این موضوع میتواند در نتیجه جنگ ۴۰روزه و محاصره دریایی حتی تشدید نیز شود.
اکوایران: سلطه دلار بر نظام پولی بینالمللی، برخلاف برخی پیشبینیها، بهسادگی قابل تغییر نیست. یک مدل جدید برای توضیح تحولات نظام پولی بینالمللی نشان میدهد که جایگاه دلار به دلیل مجموعهای از عوامل نهادی، شبکهای و تاریخی، از پایداری بالایی برخوردار است. حتی در سناریوهایی که شرایط به زیان اقتصاد آمریکا و به نفع اقتصادهای نوظهور یا منطقه یورو تغییر میکند، هیچ ارز دیگری در افق یک دهه آینده قادر نیست بهطور کامل جای دلار را بهعنوان ارز هسته نظام پولی جهان بگیرد.
اکوایران: بارها دیده شده نظرات اقتصادی یک گروه یا افراد صرفا به این دلیل که دارای مدرک اقتصاد نیستند نادیده گرفته شده است. با اینحال آیا بهتر نیست به جای زیر سوال بردن مدرک و سابقه تحصیلی افراد، استدلالهای آنان را مورد بررسی قرار داد؟
اکوایران: سرمایهگذاری یکی از پرتکرارترین واژهها در ادبیات رشد اقتصادی است؛ متغیری که معمولا از آن به عنوان موتور رشد یاد میشود. با این حال، کمتر درباره این پرسش صحبت میشود که سرمایهگذاری دقیقا چیست، چگونه محاسبه میشود و چه تفاوتی با انباشت سرمایه دارد. اهمیت این پرسش در اقتصادی که بخشی از سرمایه و زیرساخت آن در معرض فرسودگی، تخریب و کاهش ظرفیت تولید قرار دارد، دوچندان میشود.
نرخ بهره حقیقی منفی فقط یک اختلاف میان دو عدد نیست؛ میتواند نشانهای از برهمخوردن تعادل میان تورم، سیاست پولی و ارزش پول ملی باشد. وقتی تورم برای مدت طولانی بالاتر از نرخ بهره اسمی قرار میگیرد، نگهداری پول در بانک جذابیت خود را از دست میدهد و خانوارها و بنگاهها بهدنبال داراییهایی میروند که بهتر بتوانند ارزش پولشان را حفظ کنند؛ از ارز و طلا گرفته تا مسکن و سایر داراییها.
