روزنامهنگار سرویس اقتصاد کلان اکوایران
اکوایران: تصور کنید قرار است در مسیری ناشناخته رانندگی کنید، اما کیلومترشمار، نشانگر بنزین و نقشه همگی از کار افتادهاند. تصمیمگیری در اقتصاد نیز بدون آمار تفاوت چندانی با چنین وضعیتی ندارد. دولت، بنگاههای اقتصادی و حتی خانوارها برای انتخابهای خود به دادههای بروز نیاز دارند؛ دادههایی که در سالهای اخیر انتشار بسیاری از آنها متوقف شده یا با تأخیری منتشر میشود که عملاً ارزش تصمیمگیری خود را از دست میدهد.
اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ وارد دورهای از «جریانهای متقاطع» شده است؛ از یک سو، جنگ در خاورمیانه با افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی، رشد اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار داده و از سوی دیگر، گسترش هوش مصنوعی به موتور جدید رشد برای اقتصادهای پیشرو تبدیل شده است.
اکوایران: این دیدگاه که افزایش عرضه پول میتواند اقتصاد را احیا کند، بر این ایده استوار است که پول از طریق افزایش مخارج کل بر اقتصاد اثر میگذارد. وقتی مردم پول بیشتری در اختیار داشته باشند، میتوانند بیشتر خرج کنند و در نتیجه دیگران نیز به همین ترتیب عمل خواهند کرد. اما پول تنها به یک تولیدکننده امکان میدهد محصول خود را با محصول تولیدکنندهای دیگر مبادله کند.
گزارش جهانی پیشرفت انرژی نشان میدهد نرخ دسترسی به برق در جهان روی ۹۲ درصد متوقف شده و همچنان حدود ۶۵۵ میلیون نفر از دسترسی به برق محروم هستند. بیشترین جمعیت فاقد برق در کشورهای جنوب صحرای آفریقا زندگی میکنند و سه کشور نیجریه، جمهوری دموکراتیک کنگو و اتیوپی سهم قابل توجهی از این آمار را به خود اختصاص دادهاند.
بررسی دادههای مرکز آمار ایران، قیمت مواد غذایی، الگوی «سبد غذایی بهینه» و حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵ نشان میدهد حقوق یک کارگر متأهل با یک فرزند تقریبا فقط هزینه حداقل خوراک یک خانوار سهنفره را پوشش میدهد.
اکوایران: شیوع مجوزهای شغلی با تولید ناخالص داخلی سرانه (GDP per capita) و کیفیت حکمرانی رابطهای منفی دارد و در مقابل، با اشتغال غیررسمی رابطهای مثبت نشان میدهد. این یافته حاکی از آن است که نظام مجوزهای شغلی بهطور تنگاتنگ با کارایی بازار کار، رسمیسازی فعالیتهای اقتصادی و توسعه اقتصادی بلندمدت درهمتنیده است.
گزارش شاخص گذار انرژی (ETI) ۲۰۲۶ تصویری دوگانه از آینده انرژی جهان ارائه میکند؛ از یک سو سرمایهگذاری جهانی در بخش انرژی به رکورد ۳.۳ تریلیون دلار رسیده، ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر با سرعتی بیسابقه در حال افزایش است و سهم انرژیهای تجدیدپذیر و هستهای از تولید برق جهان به ۴۲ درصد رسیده است. اما در سوی دیگر، روند گذار انرژی با موانع فزایندهای روبهرو شده که امنیت، مقرونبهصرفه بودن و پایداری سیستمهای انرژی را تحت فشار قرار داده است.
گزارش شاخص گذار انرژی (ETI) ۲۰۲۶ تصویری دوگانه از آینده انرژی جهان ارائه میکند؛ از یک سو سرمایهگذاری جهانی در بخش انرژی به رکورد ۳.۳ تریلیون دلار رسیده، ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر با سرعتی بیسابقه در حال افزایش است و سهم انرژیهای تجدیدپذیر و هستهای از تولید برق جهان به ۴۲ درصد رسیده است. اما در سوی دیگر، روند گذار انرژی با موانع فزایندهای روبهرو شده که امنیت، مقرونبهصرفه بودن و پایداری سیستمهای انرژی را تحت فشار قرار داده است.
تورم همیشه با یک عدد رسمی روایت نمیشود؛ گاهی واقعیت آن را باید در هزینه تأمین یک سفره حداقلی جستوجو کرد. محاسبات تازه اکوایران بر اساس قیمتهای خرداد ۱۴۰۵ مرکز آمار و الگوی تغذیهای انستیتو تحقیقات تغذیه ایران نشان میدهد هزینه تأمین حداقل خوراک برای هر نفر به ۷ میلیون و ۸۴۰ هزار تومان رسیده است. برای یک خانوار متوسط ۳.۱ نفره نیز این رقم از ۲۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان فراتر رفته است.
آمارهای تازه بانک مرکزی تصویری نگرانکننده از اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۴ ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد اقتصاد کشور پس از پنج سال رشد مثبت، بار دیگر وارد محدوده رشد منفی شده است.
