سبد معیشتی اکوایران در اردیبهشت ۱۴۰۵ به عددی رسیده که زنگ خطری جدی برای وضعیت معیشت خانوارها محسوب می‌شود. بر اساس محاسبات اکوایران، هزینه تأمین حداقل نیازهای غذایی یک فرد در ماه به ۷ میلیون و ۳۸۰ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که تنها در یک ماه بیش از ۷ درصد و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲۹ درصد افزایش یافته است.

این سبد بر مبنای الگوی «سبد غذایی بهینه» طراحی شده که توسط مراکز معتبر علمی کشور برای تأمین حداقل نیازهای تغذیه‌ای بدن پیشنهاد شده است. هدف از طراحی آن، برآورد هزینه دسترسی به حداقل کالری و مواد مغذی مورد نیاز هر فرد با کمترین هزینه ممکن است. به همین دلیل در انتخاب اقلام، کالاهای اقتصادی‌تر مانند برنج وارداتی و برخی حبوبات در اولویت قرار گرفته‌اند.

بررسی ترکیب این سبد نشان می‌دهد گوشت قرمز و مرغ همچنان بیشترین سهم را از هزینه خانوار به خود اختصاص داده‌اند. در اردیبهشت امسال، هر فرد برای تأمین نیاز ماهانه خود به این دو قلم باید بیش از ۲ میلیون تومان هزینه می‌کرد؛ رقمی که حدود ۲۸ درصد کل هزینه سبد غذایی را تشکیل می‌دهد.

اما اهمیت این ارقام زمانی بیشتر آشکار می‌شود که آن را در مقیاس خانوار بررسی کنیم. اگر بعد خانوار را سه نفر در نظر بگیریم، هزینه تأمین این سبد به بیش از ۲۲ میلیون تومان در ماه می‌رسد. این در حالی است که حداقل حقوق یک کارگر متأهل دارای یک فرزند حدود ۲۴.۵ میلیون تومان برآورد شده است. به بیان دیگر، بیش از ۹۰ درصد درآمد ماهانه چنین خانواری صرف تأمین حداقل نیازهای غذایی می‌شود؛ آن هم بدون در نظر گرفتن هزینه‌هایی مانند مسکن، حمل‌ونقل، آموزش، درمان و سایر مخارج ضروری زندگی.

نگران‌کننده‌تر آنکه اگر روند افزایش قیمت مواد غذایی در ماه‌های اخیر ادامه پیدا کند، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تا تیرماه ۱۴۰۵ تمام درآمد یک سرپرست خانوار حداقل‌بگیر ممکن است صرف تهیه همین سبد حداقلی شود. این وضعیت نه‌تنها فشار معیشتی را افزایش می‌دهد، بلکه دسترسی بخش بزرگی از جامعه به تغذیه استاندارد و سالم را نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد کرد.